Sayfullaeva Gulhayo Ixtiyor qizining
fan doktori (DSc) dissertatsiyasi himoyasi haqidagi e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Kredit-modul tizimida bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy kompetentligini innovatsion texnologiyalar va ta’lim dasturlari asosida rivojlantirish metodikasini takomillashtirish”, 13.00.02 – Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (pedagogika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2024.2DSc/Ped897.
Ilmiy maslahatchi: Qahhorov Siddiq Qahhorovich, pedagogika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Buxoro davlat universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK nomi: Buxoro davlat universiteti, PhD.03/30.12.2019.Ped.72.04 raqamli ilmiy kengash asosidagi bir martalik Ilmiy kengash.
Rasmiy opponentlar: Qurbonov Mirzaahmad, pedagogika fanlari doktori, professor; Karlibaeva Guljahon Ermekbaevna, pedagogika fanlari doktori (DSc), professor; Gafurov Marat Revgerevich, pedagogika fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: Termiz davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II.Tadqiqotning maqsadi kredit-modul tizimida bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy komretentligini innovatsion texnologiualar va taʻlim dasturlari asosida rivojlantirish metodikasini takomillashtirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishning didaktik ta’minoti mutaxassislik fanlarini o‘qitishda tafakkurni rivojlantiruvchi metodlar asosida auditoriyada va masofaviy o‘qitishga doir mashg‘ulotlarni amalga oshirishga qaratilgan (Buffet) modellarini milliy kredit-modul tizimiga adaptivlik darajasini ta’minlashni mustaqil uyg‘unlashtirish orqali takomillashtirilgan;
kredit-modul tizimida bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy kompetentligini rivojlantirish modeli amaliy kuzatuvchanlik, sinergetik moslashuvchan yondashuvlar va ilmiylik, ketma-ketlik, ko‘rgazmalilik tamoyillariga ko‘ra sanogen tafakkuri va refleksiv ko‘nikmalarini shakllantirish hamda fazoviy tasavvur qilish orqali takomillashtirilgan;
kredit-modul tizimida bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishni ta’minlovchi virtual borliqni his etishga oid sun’iy intellektga asoslangan ijtimoiy muammolarni echishga qaratilgan innovatsion o‘qitish metodlarini o‘quv jarayoniga amaliy integratsiyalash orqali o‘qitish metodikasi mazmunan takomillashtirilgan;
kredit-modul tizimida bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishning mazmun va talablari, protsessual asoslari interfaol ta’lim komponentlarini qamrab olgan mobil ilovalarni verifikatsiyalash orqali identifikatsiyashga asoslangan ta’lim resurslarini adaptiv qo‘llash hamda kompetensiyaviy talablariga ustuvorlik berish asosida takomillashtirilgan;
bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy komretentligini rivojlantirishda o‘quv jarayonini tashkil etishning tashkiliu-metodik ta’minoti fazoviy jarayonlarni kuzatish, qobiliyatni rivojlantiruvchi evristik, kognitiv topshiriqlar mazmunidan fodalanish metodikasini takomillashtirishga qaratilgan o‘qitish samaradorligini oshiruvchi dasturiy ta’lim vositalari ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Kredit-modul tizimida bo‘lajak o‘qituvchilarning komretentligini innovatsion texnologiyalar va ta’lim dasturlaridan foydalanib rivojlantirish metodikasini takomillashtirish uuzasidan olib borilgan tadqiqot natijalari asosida:
bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy komretentligini rivojlantirishda o‘quv jarayonini tashkil etishning tashkiliu-metodik ta’minoti fazoviy jarayonlarni kuzatish, qobiliyatni rivojlantiruvchi evristik, kognitiv topshiriqlar mazmunidan fodalanish metodikasini takomillashtirishga qaratilgan o‘qitish samaradorligini oshiruvchi dasturiy ta’lim vositalarini ishlab chiqishga oid ma’lumotlar “Astronomiya o‘qitishda axborot texnologiyalari” nomli darslik mazmuniga singdirilgan (O’zbekiston Resrublikasi Oliu ta’lim, fan va innovatsiualar vazirligining 2024-uil 7-maydagi 149-son buurug‘i, 783334–raqamli guvohnoma). Natijada, talabalarning kasbiy kompetentligi rivojlantirishning redagogik shart-sharoitlari aniqlashtirishga erishilgan;
bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishning didaktik ta’minoti mutaxassislik fanlarini o‘qitishda tafakkurni rivojlantiruvchi metodlar asosida auditoriyada va masofaviy o‘qitishga doir mashg‘ulotlarni amalga oshirishga qaratilgan (Buffet) modellarini milliy kredit-modul tizimiga adaptivlik darajasini ta’minlashni mustaqil uyg‘unlashtirish orqali takomillashtirishga oid ma’lumotlar “Fizika va astronomiua o‘qitish metodikasi” nomli darslik mazmuniga singdirilgan (O’zbekiston Resrublikasi Oliu ta’lim, fan va innovatsiualar vazirligining 2022-uil 30-dekabrdagi 429-son buurug‘i, 429-174–raqamli guvohnoma). Natijada, oliy ta’lim muassasalarida talabalarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishning didaktik ta’minoti takomillashtirilgan;
kredit-modul tizimida bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy kompetentligini rivojlantirish modeli amaliy kuzatuvchanlik, sinergetik moslashuvchanlik yondashuvlar va ilmiylik, ketma-ketlik, ko‘rgazmalilik tamoyillardan foydalanib vizual ko‘rish orqali sanogen tafakkuri va refleksiv ko‘nikmalarini shakllantirish hamda fazoviy tasavvur qilish orqali takomillashtirishga oid ma’lumotlar “STEAM ta’lim tizimida fizika va astronomiyani o‘qitish” nomli darslik mazmuniga singdirilgan (O’zbekiston Resrublikasi Oliu ta’lim, fan va innovatsiualar vazirligining 2024-uil 7-maydagi 149-son buurug‘i, 792673–raqamli guvohnoma). Natijada, ushbu model o’quv-metodik ta’minotni uaxshilashga, o’qitish metodikasini takomillashtirishga xizmat qilgan;
kredit-modul tizimida bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishni ta’minlovchi virtual borliqni his etishga oid sun’iy intellektga asoslangan ijtimoiy muammolarni echishga qaratilgan innovatsion o‘qitish metodlarini o‘quv jarayoniga amaliy integratsiyalash orqali o‘qitish metodikasi mazmunan takomillashtirishga oid ma’lumotlar “Astronomiya o‘qitishda axborot texnologiyalari” nomli darslik mazmuniga singdirilgan (O’zbekiston Resrublikasi Oliu ta’lim, fan va innovatsiualar vazirligining 2024-uil 7-maydagi 149-son buurug‘i, 783334– raqamli guvohnoma). Natijada mustaqil ta’lim topshiriqlaridan foydalanishning mavjud holati takomillashtirilib, o‘quv topshiriqlarining mazmuni hamda oliy ta’lim muassasalarida o’qitish samaradorligini oshirish imkoniyati kengaytirilgan;
kredit-modul tizimida bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishning mazmun va talablari, protsessual asoslari interfaol ta’lim komponentlarini qamrab olgan mobil ilovalarni verifikatsiyalash orqali identifikatsiyashga asoslangan ta’lim resurslarini adaptiv qo‘llash hamda kompetensiyaviy talablariga ustuvorlik berish asosida takomillashtirishga oid tavsiyalardan Ajiniuoz nomidagi Nukus davlat redagogika institutida bajarilgan UoA5-XT-1-31884 – raqamli “Innavatsion texnologiualar sharoitida fizika o’qituvshisini metodik tauuorgarligini shakllantirish usullari” (2021-2023 y.y.) mavzusidagi grant loyihasining “Web sayt va mobil ilovalar ishlab chiqish” qismini bajarishda foudalanilgan (Ajiniuoz nomidagi Nukus davlat redagogika institutining 2023-yil 20-sentyabrdagi 01-20- 09/1763–son ma’lumotnomasi). Natijada, bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy komretentlgini hamda mustaqil fikrlash qobiliuatlarini rivojlantirishga sharoit uaratilgan.