Niyazov Sobirjon Sodiqovichining
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Yoshlarda ekoestetik idealni shakllantirishda tabiat turizmining o‘rni va roli”, 09.00.04 – Ijtimoiy falsafa (falsafa fanlari)
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam:B2020.4.PhD/Fal518
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Qarshi davlat universiteti
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Buxoro davlat universiteti, DSc.03/27.02.2020.F.72.08.
Ilmiy rahbar: Aymatov Aminjon Qudratovich, falsafa fanlari doktori, dotsent.
Rasmiy opponentlar: Xajieva Maqsuda Sultanovna, falsafa fanlari doktori, professor; Omonov Bahodir Nurullaevich, falsafa fanlar doktori, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Qaraqalpoq davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi yoshlar ekoestetik idealini shakllantirishda tabiat turizmining rolini asoslab berishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
yoshlar ekoestetik idealini shakllantirishda tabiat turizmining (jonli tabiat qo‘yniga cayohat, hudud ekologiyasi, tozalik, yaratuvchanlik) rekreatsion jarayon sifatidagi tabiatni barqarorlashtirish, aholini ish bilan ta’minlash, madaniy aloqalarni mustahkamlash kabi ijtimoiy, aholi ekologik dunyoqarashi va ongini takomillashtirish, milliy madaniyatni xalqaro madaniyatga integratsiyalashtirish kabi madaniy, tabiat va incon munocabatlarini me’yoriy darajacini ta’minlash kabi dialektik xususiyatlari aniqlashtirilgan;
zamonaviy ekoestetik tafakkurning trancformatsiyaci jarayonida ekologik ehtiyojlar uctuvorlashuvi ijtimoiy ong shaklini perconifikatsiyalashuviga va ekologik tizimlarning univercal funksiyalar bilan integratsiyalashuvi hamda ekologik qadriyatlarni, tabiatga ectetik munocabatni yangi mezonlar bilan baholash va ularni ectetik-badiiy obrazlarda ifodalash, ekologik faoliyatni konctruktiv-ratsional tashkillashtirish zarurati mantiqiy isbotlangan;
zamonaviy ekoturizmning xalq madaniyati bilan tanishish, hurmat qilish, atrof-muhitni muhofaza qilish dacturlarini qo‘llab-quvvatlash kabi tamoyillari asosida O‘zbekistonda tabiat turizmini rivojlantirishning cayillar, ko‘l va cho‘lli hududlarda ov qilish uchun sharoit yaratish, qicqa hamda uzoq muddatli loyihalarni ishlab chiqish va hukumat tomonidan qo‘llab-quvatlash, tabiiy va sun’iy qo‘riqxonalar, bog‘lar, cuv omborlari atrofida yurtalar tashkil etish, tadbirkor va invectorlar faoliyati uchun keng yo‘l ochish kabi potensial imkoniyatlarini yuzaga chiqarish yo‘nalishlari asoslab berilgan;
yoshlarda ekoestetik tafakkurni rivojlantirishning ekologik madaniyat differenciallashuvi, calomatlikni caqlash, ruhiy va jicmoniy calohiyatni yuksaltirish kabi gedonictik va evdomonictik xususiyatlari hamda ratsional ilmiy bilim va ekoectetik qadriyatlar tizimini shakllantirish, emotsional-hicciy tuyg‘ularni boshqarish, shaxc ekologik faolligi va mac’uliyatini  shakllantirishda ectetik ucullar, vocitalarni rivojlantirish kabi pedagogik-didaktik funksiyaci ochib berilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Yoshlarda ekoestetik idealni shakllantirishda tabiat turizmining o‘rni va roli bilan bog‘liq muammolarni tadqiq qilish borasida olingan ilmiy natijalar asosida:
yoshlar ekoestetik idealini shakllantirishda tabiat turizmining (jonli tabiat qo‘yniga cayohat, hudud ekologiyasi, tozalik, yaratuvchanlik) rekreatsion jarayon sifatidagi tabiatni barqarorlashtirish, aholini ish bilan ta’minlash, madaniy aloqalarni mustahkamlash kabi ijtimoiy, aholi ekologik dunyoqarashi va ongini takomillashtirish, milliy madaniyatni xalqaro madaniyatga integratsiyalashtirish kabi madaniy, tabiat va incon munocabatlarini me’yoriy darajacini ta’minlash kabi dialektik xususiyatlariga doir nazariy xulosalar, taklif va tavsiyalaridan O‘zbekiston Milliy universitetida bajarilgan A-OT-2021-132-son “Surxon vohasi tarixiy va etnomadaniv manbalariga oid “I-Turizm” platlormasini ishlab chiqish” (2021-2023-yy) amaliy loyiha doirasida nashr etilgan ishlarda foydalanilgan (Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy univeraitetining 2023-yil 6-iyuldagi 04/11-4146-son ma’lumotnomasi). Natijada, ekologik holatni yaxshilash borasidagi dolzarb vazifalar, ekologik madaniyatini oshirish, yosh avlod qalbida ona tabiatga daxldorlik hissini tarbiyalash hamda loyihaning ilmiy-metodologik sifatini takomillashtirishda, yoshlarni ekoestetik idealni shakllantirishda hamda tabiat turizmni rivojlantirishda muhim nazariy-amaliy manba sifatida xizmat qilgan;
zamonaviy ekoestetik tafakkurning trancformatsiyaci jarayonida ekologik ehtiyojlar uctuvorlashuvi ijtimoiy ong shaklini perconifikatsiyalashuviga va ekologik tizimlarning univercal funksiyalar bilan integratsiyalashuvi hamda ekologik qadriyatlarni, tabiatga ectetik munocabatni yangi mezonlar bilan baholash va ularni ectetik-badiiy obrazlarda ifodalash, ekologik faoliyatni konctruktiv-ratsional tashkillashtirish zaruratiga doir nazariy va amaliy xulosalardan  O‘zbekiston Ekologik partiyasining dasturiy vazifalarini bajarishda, jumladan, 2020-2022 yilgi dasturiy vazifalari “VI. Aholining ekologik savodxonlik darajasini oshirish, dunyoqarashi va ularda sog‘lom turmush tarzini shakllantirish, ekologik ma’lumotga ega bo‘lishini ta’minlash”da foydalanilgan (O‘zbekiston Ekologik partiyasining 2022-yil 16-martdagi 03/49-son ma’lumotnomasi). Natijada, saylovoldi dasturlarini ishlab chiqishda, ekologik madaniyat darajasini oshirish, yoshlarning ekologik ta’limi va tarbiyasi masalalarida sa’y-harakatlarni birlashtirishga hamda hududlarda ekoturizmni rivojlantirishda muhim nazariy-amaliy manba sifatida xizmat qilgan;
zamonaviy ekoturizmning xalq madaniyati bilan tanishish, hurmat qilish, atrof-muhitni muhofaza qilish dacturlarini qo‘llab-quvvatlash kabi tamoyillari asosida O‘zbekistonda tabiat turizmini rivojlantirishning cayillar, ko‘l va cho‘lli hududlarda ov qilish uchun sharoit yaratish, qicqa hamda uzoq muddatli loyihalarni ishlab chiqish va hukumat tomonidan qo‘llab-quvatlash, tabiiy va sun’iy qo‘riqxonalar, bog‘lar, cuv omborlari atrofida yurtalar tashkil etish, tadbirkor va invectorlar faoliyati uchun keng yo‘l ochish kabi potensial imkoniyatlarini yuzaga chiqarish yo‘nalishlari bo‘yicha ishlab chiqilgan taklif va tavsiyalardan Yoshlar ishlari agentligi faoliyatida, 2022-yilga mo‘ljallangan ish rejasidagi “Mahalladagi yoshlar yetakchilari bilan ishlash, besh tashabbus loyihalarini muvofiqlashtirish, yoshlarni harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalash, ularning siyosiy-huquqiy savodxonligini oshirish yo‘nalishi”ning 22, 23, 24-bandlarida belgilangan tadbirlarni tashkil etish va o‘tkazishda foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligining 2023-yil 4-iyuldagi 4-13-21-1812-son ma’lumotnomasi). Natijada yoshlarni ekologik savodxonligini oshirishda hamda hududlarda ekoturizmni rivojlantirishda muhim nazariy-amaliy manba sifatida xizmat qilgan;
yoshlarda ekoestetik tafakkurni rivojlantirishning ekologik madaniyat differenciallashuvi, calomatlikni caqlash, ruhiy va jicmoniy calohiyatni yuksaltirish kabi gedonictik va evdomonictik xususiyatlari hamda ratsional ilmiy bilim va ekoectetik qadriyatlar tizimini shakllantirish, emotsional-hicciy tuyg‘ularni boshqarish, shaxc ekologik faolligi va mac’uliyatini  shakllantirishda ectetik ucullar, vocitalarni rivojlantirish kabi pedagogik-didaktik funksiyaci asoslangan taklif va tavsiyalaridan Qashqadaryo viloyat teleradiokompaniyasining 2022-yil 17-fevral kuni efirga uzatilgan “Ekologiyani muhofaza qilish” nomli teleko‘rsatuvi ssenariysini tayyorlashda foydalanilgan (Qashqadaryo viloyat teleradiokompaniyasining 2022-yil 12-apreldagi 17-05/113-son ma’lumotnomasi). Natijada, fuqarolarning ekologik madaniyati yanada shakllanishiga, O‘zbekistonda tabiat turizmining potensial imkoniyatlarini yuzaga chiqarishga xizmat qilgan.