Suyunov Dilmurod Mo‘minovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Biliar pankreatit: epidemiologiyasi, klinik kechishi va profilaktikasining gerontologik xususiyatlari», 14.00.43 – Profilaktik tibbiyot.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2021.3.PhD/Tib2195.
Ilmiy raxbar: Madazimov Madamin Mo‘minovich, tibbiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajargan muassasa nomi: Andijon davlat tibbiyot instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Andijon davlat tibbiyot instituti, DSc. 04/04.03.2022.Tib.95.02.
Rasmiy opponentlar: Nuritdinov Arifjon Talibovich, tibbiyot fanlari doktori; Fattaxov Nusratullo Xamidullaevich, tibbiyot fanlari doktori, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Samarqand tibbiyot universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Taqdiqotning maqsadi biliar pankreatitning epidemiologiyasi, klinik kechishi va profilaktikasining gerontologik xususiyatlarini o‘rganishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
keksa va qariyalar populyasiyasida biliar pankreatitning xavf omillarining tarqalish darajalari, ularning shakllanishlarining qiyosan yuqori epidemiologik bashoratlash maxanizmlari isbotlangan;
biliar pankreatitning qishlok sharoitida klinik kechish xususiyatlarining gerontologik qirralari va ular asosida metabolik sindrom tashhisoti va profilaktikasi ishlab chiqilgan;
gerontologik yoshdagi axolida metabolik sindrom komponentlari, xavf omillariga bog‘liq holda, kelib chiqishining nisbiy xavfini va og‘ir asoratlarini: giperxolesterinemiya, gipertrigliseridemiya, dislipidemiya va arterial gipertoniya yuqori darajalarda prognozlash mexanizmi ishlab chiqilgan;
biliar pankreatitning kelib chiqishi va kechishiga salbiy ta`sirlarini o‘tkazuvchi omillar sifatida oshqozon osti bezi lipomatozi, ishqoriy fosfatazemiya va gipodinamiya rivojlanishi mexanizmi isbotlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi.
“Biliar pankreatit: epidemiologiyasi, klinik kechishi va profilaktikasining gerontologik xususiyatlari bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
birinchi ilmiy yangilik: keksa va qariyalar populyasiyasida biliar pankreatitning xavf omillarining tarqalish darajalari, ularning shakllanishlarining hududiy epidemiologik bashoratlash maxanizmlari isbotlanganligi bo‘yicha takliflar Andijon davlat tibbiyot instituti tomonidan 2024 yil 29 fevraldagi №6 i-23/u-sonli xati bilan rasmiylashtirilgan «Prediktiv, preventiv va portisipativ pankreatologiya: Biliar pankreatit misolida» nomli uslubiy tavsiyanoma mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika shoshilinch tez yordam ilmiy markazi Andijon filiali bo‘yicha 07.03.2024 yildagi 51- sonli buyrug‘i, Respublika shoshilinch tez yordam ilmiy markazi Namangan filiali bo‘yicha 14.03.2024 yildagi 61s/t 1 sonli buyrug‘i va Respublika shoshilinch tez yordam ilmiy markazi Fargona filiali bo‘yicha 26.03.2024 yildagi 42 sonli buyrug‘i bo‘yicha tegishli bo‘limlari amaliyotiga joriy etilgan.(Sog‘liqni saqlash vazirligi xuzuridagi Ilmiy texnik kengashning 2024 yil 25 iyundagi 01/28 son xulosasi). Ijtimoiy samaradorligi: Ishlab chiqilgan usulning joriy etilishi gerontologik yoshda biliar pankreatitning va uning salbiy oqibatlarini erta bashorat qilish, nogironlikni kamaytirish va bemorlarning hayot sifatini yaxshilashga imkon bergan. Iqtisodiy samaradorligi: gerontologik yoshdagi aholi orasida biliar pankretit kasallining komponentlarini profilaktika qilish usullarini ishlab chiqish bo‘yicha tibbiy- ijtimoiy tadqiqotlar o‘tkazilganda 12000000 so‘m byudjet mablag‘lari iqtisod qilinadi;
ikkinchi ilmiy yangilik: biliar pankreatitning qishlok sharoitida klinik kechish xususiyatlarining gerontologik qirralari va ular asosida metabolik sindrom tashhisoti va profilaktikasi ishlab chiqilganligi bo‘yicha takliflar Andijon davlat tibbiyot instituti tomonidan 2024 yil 29 fevraldagi №6 i-23/u-sonli xati bilan rasmiylashtirilgan «Prediktiv, preventiv va portisipativ pankreatologiya: Biliar pankreatit misolida» nomli uslubiy tavsiyanoma mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika shoshilinch tez yordam ilmiy markazi Andijon filiali bo‘yicha 07.03.2024 yildagi 51- sonli buyrug‘i, Respublika shoshilinch tez yordam ilmiy markazi Namangan filiali bo‘yicha 14.03.2024 yildagi 61s/t 1 sonli buyrug‘i va Respublika shoshilinch tez yordam ilmiy markazi Fargona filiali bo‘yicha 26.03.2024 yildagi 42 sonli buyrug‘i bo‘yicha tegishli bo‘limlari amaliyotiga joriy etilgan.(Sog‘liqni saqlash vazirligi xuzuridagi Ilmiy texnik kengashning 2024 yil 25 iyundagi 01/28 son xulosasi). Ijtimoiy samaradorligi: Ishlab chiqilgan usulning joriy etilishi gerontologik yoshda biliar pankreatitning va uning salbiy oqibatlarini erta bashorat qilish, nogironlikni kamaytirish va bemorlarning hayot sifatini yaxshilashga imkon bergan. Iqtisodiy samaradorligi: biliar pankreatitning klinik kechish xususiyatlarining gerontologik qirralari va alohida tomonlari ajratilgan, ular asosida donozologik tashhisoti va profilaktikasini yaratish usullarini ishlab chiqish bo‘yicha tibbiy- ijtimoiy tadqiqotlar o‘tkazilganda 12000000 so‘m byudjet mablag‘lari iqtisod qilinadi;
uchinchi ilmiy yangilik: gerontologik yoshdagi axolida metabolik sindrom komponentlari, xavf omillariga bog‘liq holda, kelib chiqishining nisbiy xavfini va og‘ir asoratlarini: giperxolesterinemiya, gipertrigliseridemiya, dislipidemiya va arterial gipertoniya yuqori darajalarda prognozlash mexanizmi ishlab chiqilganligi buyicha takliflar Andijon davlat tibbiyot instituti tomonidan 2024 yil 29 fevraldagi №6 i-23/u-sonli xati bilan rasmiylashtirilgan «Prediktiv,preventiv va portisipativ pankreatologiya: Biliar pankreatit misolida» nomli uslubiy tavsiyanoma mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika shoshilinch tez yordam ilmiy markazi Andijon filiali bo‘yicha 07.03.2024 yildagi 51- sonli buyrug‘i, Respublika shoshilinch tez yordam ilmiy markazi Namangan filiali bo‘yicha 14.03.2024 yildagi 61s/t 1 sonli buyrug‘i va Respublika shoshilinch tez yordam ilmiy markazi Fargona filiali bo‘yicha 26.03.2024 yildagi 42 sonli buyrug‘i bo‘yicha tegishli bo‘limlari amaliyotiga joriy etilgan.(Sog‘liqni saqlash vazirligi xuzuridagi Ilmiy texnik kengashning 2024 yil 25 iyundagi 01/28 son xulosasi). Ijtimoiy samaradorligi: ishlab chiqilgan usulning joriy etilishi gerontologik yoshda biliar pankreatitning va uning salbiy oqibatlarini erta bashorat qilish, nogironlikni kamaytirish va bemorlarning hayot sifatini yaxshilashga imkon bergan. Iqtisodiy samaradorligi: biliar pankreatitning gerontoepidemiologik topilmalari ochilgan va ulardan ikkilamchi va uchlamchi profilaktikasi tizimi mezonlari bo‘yicha tibbiy- ijtimoiy tadqiqotlar o‘tkazilganda 12000000 so‘m byudjet mablag‘lari iqtisod qilinadi;
to‘rtinchi ilmiy biliar pankreatitning kelib chiqishi va kechishiga salbiy ta`sirlarini o‘tkazuvchi omillar sifatida oshqozon osti bezi lipomatozi, ishqoriy fosfatazemiya va gipodinamiya rivojlanishi mexanizmi isbotlanganligi bo‘yicha takliflar Andijon davlat tibbiyot instituti tomonidan 2024 yil 29 fevraldagi №6 i-23/u-sonli xati bilan rasmiylashtirilgan «Prediktiv,preventiv va portisipativ pankreatologiya: Biliar pankreatit misolida» nomli uslubiy tavsiyanoma mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika shoshilinch tez yordam ilmiy markazi Andijon filiali bo‘yicha 07.03.2024 yildagi 51- sonli buyrug‘i, Respublika shoshilinch tez yordam ilmiy markazi Namangan filiali bo‘yicha 14.03.2024 yildagi 61s/t 1 sonli buyrug‘i va Respublika shoshilinch tez yordam ilmiy markazi Fargona filiali bo‘yicha 26.03.2024 yildagi 42 sonli buyrug‘i bo‘yicha tegishli bo‘limlari amaliyotiga joriy etilgan.(Sog‘liqni saqlash vazirligi xuzuridagi Ilmiy texnik kengashning 2024 yil 25 iyundagi 01/28 son xulosasi).ijtimoiy samaradorligi: Ishlab chiqilgan usulning joriy etilishi gerontologik yoshda biliar pankreatitning va uning salbiy oqibatlarini erta bashorat qilish, nogironlikni kamaytirish va bemorlarning hayot sifatini yaxshilashga imkon bergan.iqtisodiy samaradorligi: gerontologik yoshdagi aholi orasida biliar pankretit kasallining komponentlarini profilaktika qilish usullarini ishlab chiqish bo‘yicha tibbiy- ijtimoiy tadqiqotlar o‘tkazilganda 12000000 so‘m byudjet mablag‘lari iqtisod qilinadi.