Salomov Murod Sunnatullaevichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Maxalliy tarqalgan prostata bezi saratoni tashxislash va davolash usullarini takomillashtirish» 14.00.14 – Onkologiya (tibbiyot fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2022.2.DSc/Tib699.
Ilmiy rahbar: Tillyashayxov Mirzagaleb Nigmatovich, tibbiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazi.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy amaliy tibbiyot markazi, DSc.04/30.12.2019Tib.77.01.
Rasmiy opponentlar: Muxammedaminov Shuxrat Karimdjanovich, tibbiyot fanlari doktori; Raximov Nodir Maxammatkulovich, tibbiyot fanlari doktori.
Yetakchi tashkilot: Buxoro davlat tibbiyot instituti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: mahalliy tarqalgan prostata bezi saratonda gen ekspressiyasi tashxislash va kombinir va davolashni takomillashtirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
trepan biopsiya va RPEdan keyingi gistologik preparatlarda, CD34 va P53 gen ekspressiyasini yuqoriligi, o‘smaning endotelial o‘sish faktorlariga ta’siri tufayli angiogenez jarayonini kuchayishiga sabab bo‘lishi isbotlangan;
gistologik preparatlarda mikroqontomirlar zichligi va angiogenezning yuqoriligi, xujayralarda antiblastom ximoya fuksiyasining pasayishiga va o‘smaning qon tomirlar orqali metastazlanish, invazivlik va resedivlanish darajasini oshishiga olib kelishi isbotlangan;
mahalliy tarqalgan prostata bezi saratoni T2-3bN1M0 bosqichida CD34 va R53 gen ekspressiyasi yuqoriligi aniqlanganda, operatsiyadan oldingi MAB terapiya markaziy va periferik androgen reseptorlarni to‘liq bloklashi, androgen gormonlarning ishlab chiqarilishini bloklanishiga olib kelganligi uchun davo kursini  o‘tkazish maqsadga muvofiq ekanligi isbotlangan;
mahalliy tarqalgan prostata bezi saratoni T2-3bN1M0 bosqichida, MAB terapiyadan keyin radikal prostatektomiya bajarilganda bioximik residivlanish darajasi pastligi va bemorlarning gormonoximioterapiya davo usuliga nisbatan uchlik simptomlarini- og‘riq, gematuriya va to‘liq bo‘shanmaslik xissining yaxshilanishi tufayli, xayot sifat darajasi yuqoriligi isbotlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi.
O‘zbekiston Respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi xuzuridagi ilmiy texnik kengashning 2024 yildagi 25 iyun`dagi son xulosasiga ko‘ra:
birinchi ilmiy yangilik: trepan biopsiya va RPEdan keyingi gistologik preparatlarda, CD34 va P53 gen ekspressiyasini yuqoriligi, o‘smaning endotelial o‘sish faktorlariga ta’siri tufayli angiogenez jarayonini kuchayishiga sabab bo‘lishi isbotlanganligi Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazining Qashqadaryo filiali xirurgiya va ximioterapiya bo‘limida 2024 yilning 20 fevral` №13-T sonli buyruq bilan va Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazining Buxoro filiali xirurgiya va ximioterapiya bo‘limida 2024 yilning 17 fevral` №75-K sonli buyruq bilan amaliyotga joriy etilgan. Ilmiy yangilikning ijtimoiy samaradorligi taklif etilgan tashxislash, trepan biopsiya va RPEdan keyingi gistologik preparatlarda, CD34 va P53 gen ekspressiyasini yuqoriligi, o‘smaning endotelial o‘sish faktorlariga ta’siri tufayli angiogenez jarayonini kuchayishiga sabab bo‘lishini aniqlash orqali, tashxislash tartibi yaxshilangan. Ilmiy yangilikning iqtisodiy samaradorligi quyidagilardan iborat: birinchi marta trepan biopsiya va RPEdan keyingi gistologik preparatlarda, CD34 va P53 gen ekspressiyasini yuqoriligi, o‘smaning endotelial o‘sish faktorlariga ta’siri tufayli angiogenez jarayonini kuchayishiga sabab bo‘lishi sababli davlat byudjetidan sarf xarajatlarni 9,8% ga iqtisod qilishga erishilgan. Xulosa: trepan biopsiya va RPEdan keyingi gistologik preparatlarda, CD34 va P53 gen ekspressiyasini yuqoriligi, o‘smaning endotelial o‘sish faktorlariga ta’siri tufayli angiogenez jarayonini kuchayishiga sabab bo‘lishini aniqlash orqali, tashxislash tartibi yaxshilanganligi natijasida bemorlarning hayot sifatini oshirish darajasini baholashda 1 nafar bemor hisobiga 9,8%ga iqtisod qilish va shifoxonada bo‘lish vaqtini 1-2 kunga qisqartirish natijasida bemorlarning hayot sifatini oshirish imkonini bergan.
ikkinchi ilmiy yangilik: gistologik preparatlarda mikroqontomirlar zichligi va angiogenezning yuqoriligi, xujayralarda antiblastom ximoya fuksiyasining pasayishiga va o‘smaning qon tomirlar orqali metastazlanish, invazivlik va resedivlanish darajasini oshishiga olib kelishining isbotlanganligi Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazining Qashqadaryo filiali xirurgiya va ximioterapiya bo‘limida 2024 yilning 20 fevral` №13-T sonli buyruq bilan va Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazining Buxoro filiali xirurgiya va ximioterapiya bo‘limida 2024 yilning 17 fevral` №75-K sonli buyruq bilan amaliyotga joriy etilgan.Ilmiy yangilikning ijtimoiy samaradorligi quyidagicha: gistologik preparatlarda mikroqontomirlar zichligi va angiogenezning yuqoriligi, xujayralarda antiblastom ximoya fuksiyasining pasayishiga va o‘smaning qon tomirlar orqali metastazlanish, invazivlik va residivlanish darajasini oshishiga olib kelishini aniqlash orqalisamarali tashhislash tartibini tatbiq etish imkonini bergan. Ilmiy yangilikning iqtisodiy samaradorligi quyidagilardan iborat: gistologik preparatlarda mikroqontomirlar zichligi va angiogenezning yuqoriligi, xujayralarda antiblastom ximoya fuksiyasining pasayishiga va o‘smaning qon tomirlar orqali metastazlanish, invazivlik va residivlanish darajasini oshishiga olib kelishini aniqlash orqali samarali tashhislash  tartibini tatbiq etilishi natijasida bdjetidan sarf xarajatlarni 11,2%ga iqtisod qilishga erishilgan. Xulosa: gistologik preparatlarda mikroqontomirlar zichligi va angiogenezning yuqoriligi, xujayralarda antiblastom ximoya fuksiyasining pasayishiga va o‘smaning qon tomirlar orqali metastazlanish, invazivlik va residivlanish darajasini oshishiga olib kelishini aniqlash uchun 1 nafar bemor hisobiga byudjet mablag‘larini bir kurs uchun 11,2%ga iqtisod qilish, shifoxonada bo‘lish vaqtini 1-2 kunga qisqartirish orqali bemorlarning hayot sifatini oshirish, mablag‘larni iqtisod qilishga erishilgan.
uchinchi ilmiy yangilik: mahalliy tarqalgan prostata bezi saratoni T2-3bN1M0 bosqichida CD34 va R53 gen ekspressiyasi yuqoriligi aniqlanganda, operatsiyadan oldingi MAB terapiya markaziy va periferik androgen reseptorlarni to‘liq bloklashi, androgen gormonlarning ishlab chiqarilishini bloklanishiga olib kelganligi uchun davo kursini  o‘tkazish maqsadga muvofiq ekanligi isbotlanganligi Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazining Qashqadaryo filiali xirurgiya va ximioterapiya bo‘limida 2024 yilning 20 fevral` №13-T sonli buyruq bilan va Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazining Buxoro filiali xirurgiya va ximioterapiya bo‘limida 2024 yilning 17 fevral` №75-K sonli buyruq bilan amaliyotga joriy etilgan. Ilmiy yangilikning ijtimoiy samaradorligi quyidagicha: mahalliy tarqalgan prostata bezi saratoni T2-3bN1M0 bosqichida CD34 va R53 gen ekspressiyasi yuqoriligi aniqlanganda, operatsiyadan oldingi MAB terapiya markaziy va periferik androgen reseptorlarni to‘liq bloklashi, androgen gormonlarning ishlab chiqarilishini bloklanishiga olib kelganligi uchun davo kursini  o‘tkazish maqsadga muvofiq ekanligini aniqlash natijasida davo samaradorligini yaxshilash va yotoq kunlarini qisqartirish imkonini bergan. Ilmiy yangilikning iqtisodiy samaradorligi  quyidagicha: mahalliy tarqalgan prostata bezi saratoni T2-3bN1M0 bosqichida CD34 va R53 gen ekspressiyasi yuqoriligi aniqlanganda, operatsiyadan oldingi MAB terapiya markaziy va periferik androgen reseptorlarni to‘liq bloklashi, androgen gormonlarning ishlab chiqarilishini bloklanishiga olib kelganligi uchun davo kursini  o‘tkazish maqsadga muvofiq ekanligini aniqlash natijasida davo samaradorligini yaxshilash va yotoq kunlarini qisqartirish orqali byudjetidan sarf xarajatlarni 12,0%ga iqtisod qilishga erishilgan. Xulosa: mahalliy tarqalgan prostata bezi saratoni T2-3bN1M0 bosqichida CD34 va R53 gen ekspressiyasi yuqoriligi aniqlanganda, operatsiyadan oldingi MAB terapiya markaziy va periferik androgen reseptorlarni to‘liq bloklashi, androgen gormonlarning ishlab chiqarilishini bloklanishiga olib kelganligi uchun davo kursini  o‘tkazish maqsadga muvofiq ekanligini aniqlash natijasida davo samaradorligini yaxshilash va yotoq kunlarini qisqartirish uchun 1 nafar bemor hisobiga byudjet mablag‘larini bir kurs uchun 12,0 %ga iqtisod qilish, shifoxonada bo‘lish vaqtini 2-3 kunga qisqartirish orqali bemorlarning hayot sifatini oshirish imkonini bergan va mablag‘larni iqtisod qilishga erishilgan.
to‘rtinchi ilmiy yangilik: mahalliy tarqalgan prostata bezi saratoni T2-3bN1M0 bosqichida, MAB terapiyadan keyin radikal prostatektomiya bajarilganda bioximik residivlanish darajasi pastligi va bemorlarning gormonoximioterapiya davo usuliga nisbatan uchlik simptomlarini- og‘riq, gematuriya va to‘liq bo‘shanmaslik xissining yaxshilanishi tufayli, xayot sifat darajasi yuqoriligi isbotlanganligi Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazining Qashqadaryo filiali xirurgiya va ximioterapiya bo‘limida 2024 yilning 20 fevral` №13-T sonli buyruq bilan va Respublika ixtisoslashtirilgan onkologiya va radiologiya ilmiy-amaliy tibbiyot markazining Buxoro filiali xirurgiya va ximioterapiya bo‘limida 2024 yilning 17 fevral` №75-K sonli buyruq bilan amaliyotga joriy etilgan. Ilmiy yangilikning ijtimoiy samaradorligi quyidagicha: mahalliy tarqalgan prostata bezi saratoni T2-3bN1M0 bosqichida, MAB terapiyadan keyin radikal prostatektomiya bajarilganda bioximik residivlanish darajasi pastligi va bemorlarning gormonoximioterapiya davo usuliga nisbatan uchlik simptomlarini - og‘riq, gematuriya va to‘liq bo‘shanmaslik xissining yaxshilanishi tufayli, bemorlarning xayot sifat darajasini va ularning yashovchanligini yaxshilashimkonini bergan. Ilmiy yangilikning iqtisodiy samaradorligi: mahalliy tarqalgan prostata bezi saratoni T2-3bN1M0 bosqichida, MAB terapiyadan keyin radikal prostatektomiya bajarilganda bioximik residivlanish darajasi pastligi va bemorlarning gormonoximioterapiya davo usuliga nisbatan uchlik simptomlarini - og‘riq, gematuriya va to‘liq bo‘shanmaslik xissining yaxshilanishi tufayli, bemorlarning xayot sifat darajasini va ularning yashovchanligini yaxshilash imkonini berganligi orqali byudjetdan sarf xarajatlarni 17,4%ga iqtisod qilishga erishilgan. Xulosa: mahalliy tarqalgan prostata bezi saratoni T2-3bN1M0 bosqichida, MAB terapiyadan keyin radikal prostatektomiya bajarilganda bioximik residivlanish darajasi pastligi va bemorlarning gormonoximioterapiya davo usuliga nisbatan uchlik simptomlarini - og‘riq, gematuriya va to‘liq bo‘shanmaslik xissining yaxshilanishi tufayli, bemorlarning xayot sifat darajasini va ularning yashovchanligini yaxshilash imkonini berganligi orqali 1 nafar bemor hisobiga byudjet mablag‘larini bir kurs uchun 17,4% iqtisod qilish, shifoxonada bo‘lish vaqtini 2-3 kunga qisqartirish orqali bemorlarning hayot sifatini oshirish imkonini bergan.