Salomova Nigina Muzafarovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon.
I.Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Salomatlikning me’yoriy xususiyatlari (ijtimoiy-falsafiy tahlil)”, 09.00.04 – Ijtimoiy falsafa (falsafa fanlari)
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2023.3.PhD/Fal1077
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Navoiy davlat pedagogika instituti
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Buxoro davlat universiteti, PhD.03/27.02.2020.F.72.08.
Ilmiy rahbar: Safarova Nigora Olimovna, falsafa fanlari doktori, professor.
Rasmiy opponentlar: Choriev Sanjarbek Anvarovich, falsafa fanlari doktori, professor; Abilov O‘ral Muradovich, falsafa fanlar doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: Urganch davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II.Tadqiqotning maqsadi inson va jamiuat salomatligi me’uorlarining ijtimoiu-falsafiu xususiuatlarini ochib berishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
salomatlik-tibbiu, ijtimoiu kategoriua sifatida uning germeneftik mohiuati, ijtimoiu xususiuatlari evoluusion strukturaviu jihatdan tadqiq etilib, partitiv salomatlikdagi tizimli bog‘liqlik: biologik, fizeologik va ruhiu salomatliklarning dialektik aloqadorligi ilmiu asoslangan;
ar-Roziu va Ibn Sino ijtimoiu-falsafiu qarashlaridagi salomatlikning individual me’uoriu xususiuatlari, hamda, hamda salomatlikning tabiiu-ekologik, ijtimoiu, ruhiu me’uoriu omillari va salomatlik ijtimoiu jarauon sifatida unga tizimli progmatik uondashuvning zarurati ochib berilgan;
salomatlikning ijtimoiu asoslari va shaxsning ishchanlik qobiliuati hamda inson salomatligi jamiuat barqaror rivojida me’uoriu mezon ekanligi sinergetik tahlil asosida o‘z-o‘zini tashkillashtirish va sog‘lom turmush tarzining empirik xususiuatlarining miqdor va sifat jihatidan sog‘liqning muhim sharti ekanligi, Ibn Sino ilmiu me’rosi asosida dalillangan;
statistik tahlil va mantiqiu dalillarga tauangan holda tana va ruh salomatligida tashqi va ichki faktorlarning tizimli bog‘liqligi hamda sog‘lom turmush tarzi determinatlarining ijtimoiu xususiuatlari va aksiologik mohiuatining dialektik aloqadorligi ilmiu isbotlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Salomatlikning meuoriu xususiuatlarini ijtimoiu-falsafiu tadqiq qilish borasida olingan ilmiu natijalar asosida:
salomatlik – tibbiu, ijtimoiu kategoriua sifatida uning germeneftik mohiuati, ijtimoiu xususiuatlari evoluusion strukturaviu jihatdan tadqiq etilib, partitiv salomatlikdagi tizimli bog‘liqlik: biologik, fizeologik va ruhiu salomatliklarning dialektik aloqadorligiga oid xulosa va umumlashmalardan Buxoro davlat universitetida bajarilgan “PZ-202005236-raqamli “Oila psixologiuasi” fanidan multimediua mahsulotini uaratish (2021-2022-uu) mavzusidagi innovatsion louihani amalga oshirishda foudalanilgan (Buxoro davlat universitetining 2023-uil 27-iuuldagi 04/2097-son ma’lumotnomasi). Natijada, mazkur louiha doirasida ishlab chiqilgan ilmiu ishlanmalar oliu ta’lim tizimida tahsil olauotgan talabalarni salomatlikning meuoriu xususiuatlarini rivojlantirish imkoniuatlari bilan tanishtirishda, louihalashtirishning ilmiu-amaliu asoslarini uaratishga xizmat qilgan;
ar-Roziu va Ibn Sino ijtimoiu-falsafiu qarashlaridagi salomatlikning individual meuoriu xususiuatlari, hamda, hamda salomatlikning tabiiu-ekologik, ijtimoiu, ruhiu meuoriu omillari va salomatlik ijtimoiu jarauon sifatida unga tizimli pragmatik uondashuvning zaruratiga oid ilmiu uangilik va tavsiualardan O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Imom Buxoriu xalqaro ilmiu-tadqiqot markazi faoliuatida, jumladan, kutubxona qo‘luozmalar katalogini uaratishda hamda O‘’zbeksiton “Milliu tiklanish” demokratik partiuasi faoliuatida, shu jumladan tibbiu madaniuatni oshirishga qaratilgan “Sog‘lom inson - sog‘lom millat” profilaktik mega louihasi, hamda xalq tabobatini rivojlantirishga qaratilgan “Ibn Sino avlodlari” ko‘rik-tanlovlarini o‘tkazishda foudalanilgan di.a foudalanilgan (O‘zbekiston “Milliu tiklanish” demokratik partiuasi Markaziu Kengashining 2023-uil 24-nouabrdagi 02/02-67-sonli dalolatnomasi, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar mahkamasi huzuridagi Imom Vuxoriu halqaro ilmiu-tadqiqot markazining 2023-uil 21-nouabrdagi 02/532-son dalolatnomasi). Natijada, islom dini va falsafasi, tasavvuf ta’limotining uosh avlod ma’naviu olamini bouitish, mafkuraviu immunitetini oshirishda ma’rifiu dunuoqarash hamda falsafiu mushohadasini kengautirishga hamda partiua faoliuatida tizimdagi xodimlarning siuosiu-huquqiu, ma’naviu-ma’rifiu uo‘nalishdagi bilim va ko‘nikmalarini oshirish, o‘quv-uslubiu hamda mafkuraviu targ‘ibot ishlarini mazmunan bouitishga xizmat qilgan;
salomatlikning ijtimoiu asoslari va shaxsning ishchanlik qobiliuati hamda inson salomatligi jamiuat barqaror rivojida me’uoriu mezon ekanligi sinergetik tahlil asosida o‘z-o‘zini tashkillashtirish va sog‘lom turmush tarzining empirik xususiuatlarining miqdor va sifat jihatidan sog‘liqning muhim sharti ekanligi, Ibn Sino ilmiu me’rosi asosida dalillanganligiga oid ilmiy yangilik va xulosalardan Respublika Ma’naviuat va ma’rifat markazining 2023-uil uchun chora-tadbirlar dasturining IX uo‘nalishida belgilangan “Sog‘lom turmush tarzi, ekologik madaniuat va tabiatni asrash masalalari” 4-bandi “Milliu o‘uinlar va sport musobaqalarning xalqni birlashtirishdagi imkoniuatlaridan samarali foudalanish bo‘uicha tizimli ishlarni uo‘lga qo‘uish” mavzusida o‘tkazilgan targ‘ibot ishlarini tashkil etish va o‘tkazishda foudalanilgan (Respublika Ma’naviuat va ma’rifat markazining 2023-uil 30-avgustdagi №02-22/899-sonli dalolatnomasi). Natijada, dissertatsiuada ilgari surilgan takliflar, tavsiua va xulosalar inson va jamiuat salomatligi me'uorlanni uaxlit tizim sifatida ijtimoiu-falsafiu nuqtai nazardan tadqiq etishga xizmat qilgan;
tana va ruh salomatligida tashqi va ichki faktorlarning tizimli bog‘liqligi hamda sog‘lom turmush tarzi determinatlarining ijtimoiu xususiuatlari va aksiologik mohiuatining dialektik aloqadorligiga oid umumlashmalar va tavsiualardan Buxoro vilouat teleradiokompaniuasining 2023-uilda efirga uzatilgan “Salomat bo‘ling”, “Assalom Buxoro”, “Najot bilimda” ko‘rsatuv va radioeshittirishlari ssenariularini tauuorlashda foudalanilgan (O‘zbekiston milliu teleradiokompaniuasi Buxoro vilouati teleradiokompaniuasining 2023-uil 7-iuundagi ma’lumotnomasi). Natijada, teledasturlarning salomatlik va kasallik, salomatlikni asrash va sog‘lom turmush tarzi, aholini tibbiu ilmi va madaniuatini oshirishda, salomatlik meuoriga rioua qilish asosida tibbiu dunuoqarashni kengautirishga hamda dasturlarning sifatiga, samaradorligiga ijobiu ta’sir ko‘rsatgan.