Xamroev Azamat Norkulovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Miokard infarktiga uchragan surunkali yurak etishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda surunkali yallig‘lanishning klinik va immunologik belgilari», 14.00.36- Allergologiya va immunologiya.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2023.1.PhD/Tib3434.
Ilmiy rahbar: Abduraxmanov Mamur Mustafaevich, tibbiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Buxoro davlat tibbiyot instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Immunologiya va inson genomikasi instituti, DSc.02/30.12.2019.Tib.50.01
Rasmiy opponentlar: Musaxodjaeva Dilorom Abdullaevna, biologiya fanlari doktori, professor; Kenjaev Majid Nabievich, tibbiyot fanlari doktori (DSc), dotsent.
Yetakchi tashkilot: Yozef Shafarik nomidagi Slovakiya davlat tibbiyot universiteti (Slovakiya).
Dissertatsiya yo‘nalishi: amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: miokard infarktiga uchragan surunkali yurak etishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda surunkali yallig‘lanishning klinik va immunologik belgilarini aniqlashdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
ilk bor miokard infarktiga uchragan surunkali yurak etishmovchiligi rivojlangan shaxslarda IL-1β, IL-6 va TNF-α sitokinlari xamda SRO miqdorini ortishi surunkali yurak etishmovchiligi bilan bog‘liq bo‘lgan yallig‘lanish holati va immun tizimidagi chuqur o‘zgarishlarga to‘g‘ri proporsional bog‘liqligi aniqlangan;
ilk bor surunkali yurak etishmovchiligi rivojlangan bemorlarda (TNF-α, IL-1β va IL-6) sitokinlar va CRO ko‘rsatkichlarining ortishi chap qorinchaning remodellashuvi kuchayishi xamda bemorlarning klinik axvoli og‘irlashuviga olib kelishi isbotlangan;
miokard infarktiga uchragan surunkali yurak etishmovchiligi rivojlangan shaxslarda kolxisin va pentaksofillinni standart davolash bilan birgalikda qabul qilganda TNF-α, IL-1β, IL-6 va CRO miqdorlari dastlabki ko‘rsatkichlarga nisbatan ishonarli kamayishi aniqlangan;
ilk bor kolxisin va pentaksofillinni asosiy davolashga kiritish chap qorincha geometriyasida va uning diastolik funksiyasida ijobiy o‘zgarishlar sababli miokard qisqaruvchanligi xamda yurak zarb fraksiyasining ortishiga olib kelishi aniqlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi.
Immunologiya va inson genomikasi instituti Ekspert kengashining 2024 yil 15 martdagi №PhD 5a-2/008-sonli xulosasiga ko‘ra:
birinchi ilmiy yangilik: ilmiy yangilikning mohiyati: ilk bor miokard infarktiga uchragan surunkali yurak etishmovchiligi rivojlangan shaxslarda IL-1β, IL-6 va TNF-α sitokinlari xamda SRO miqdorini ortishi surunkali yurak etishmovchiligi bilan bog‘liq bo‘lgan yallig‘lanish holati va immun tizimidagi chuqur o‘zgarishlarga to‘g‘ri proporsional bog‘liqligi aniqlangan; ilmiy yangilikning ahamiyati: kasallikning klinik belgilari, anamnestik ma’lumotlar, umumklinik ko‘rsatkichlar va ularning o‘zaro bog‘liqligi kasallikning aniqlash, rivojlanishi, klinik kechishi, prognozini baholash va shifo jarayonini tezlashtirada muxim rol` o‘ynaydi: ilmiy yangilikning amaliyotga joriy qilinishi: ilmiy natijalar sog‘liqni saqlash amaliyotiga, jumladan, Buxoro tuman tibbiyot birlashmasi a (15.06.2023 y.; № 12) va Jondor tuman tibbiyot birlashmasi (17.06.2023 y.; № 15) amaliy faoliyatiga joriy kilingan (Buxoro davlat tibbiyot institutining 2023 yil 23 iyundagi 23-x/031-sonli ma’lumotnomasi); ilmiy yangilikning ijtimoiy samaradorligi quyidagilardan iborat: miokard infarktiga uchragan surunkali yurak etishmovchiligi rivojlangan shaxslarni o‘z vaqtida ixtisoslashtirilgan davolash taktikasini qo‘llash kasalxonada davolanish davomiyligini qisqartirish xamda asoratlarini kamaytirishga imkon yaratadi va ijtimoiy yordamdan foydalanish kasallikning natijasi va bemorning hayot sifatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatgan; ilmiy yangilikning iqtisodiy samaradorligi quyidagilardan iborat: Buxoro tuman tibbiyot birlashmasi va Jondor tuman tibbiyot birlashmasida1 davolanish kursi shuni ko‘rsatdiki, miokard infarktiga uchragan surunkali yurak etishmovchiligi rivojlangan odatiy davolanayotgan bemorga 5652000 so‘m, bemorlarni kompleks davolashda 3780000 so‘mni tashkil qildi, bundan kelib chiqqan xolda bir bemorga nisbatan iqtisodiy samaradorlik 1872000 so‘mni tashkil qilgan; xulosa: Xamraev Azamat Norkulovichning «Infarktdan keyin yurak etishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda kolxisin va pentaksofillindan foydalanish samaradorligini baholashning klinik-immunologik mezonlari» nomli uslubiy tavsiyanomasi tasdiqlangan (Buxoro davlat tibbiyot institutining 2023 yil 13 iyundagi 23-m/046-sonli ma’lumotnomasi).
ikkinchi ilmiy yangilik: ilmiy yangilikning mohiyati: ilk bor surunkali yurak etishmovchiligi rivojlangan bemorlarda (TNF-α, IL-1β va IL-6) sitokinlar va CRO ko‘rsatkichlarining ortishi chap qorinchaning remodellashuvi kuchayishi xamda bemorlarning klinik axvoli og‘irlashuviga olib kelishi isbotlangan; ilmiy yangilikning ahamiyati: miokard infarktiga uchragan surunkali yurak etishmovchiligi rivojlangan shaxslarda o‘ziga xos immun javob faoliyati xosil bulib kasallikning klinik og‘irligi, chap qorinchaning remodellashuvi kuchayishiva davomiyligiga bog‘liq bo‘lgan xolatda yallig‘lanishga xos sitokinlar ortishi tarzida namoyon bo‘ladi; ilmiy yangilikning amaliyotga joriy qilinishi: ilmiy natijalar sog‘liqni saqlash amaliyotiga, jumladan, Buxoro tuman tibbiyot birlashmasi a (15.06.2023 y.; № 12) va Jondor tuman tibbiyot birlashmasi (17.06.2023 y.; № 15) amaliy faoliyatiga joriy kilingan (Buxoro davlat tibbiyot institutining 2023 yil 23 iyundagi 23-x/031-sonli ma’lumotnomasi); ilmiy yangilikning ijtimoiy samaradorligi quyidagilardan iborat: miokard infarktiga uchragan surunkali yurak etishmovchiligi rivojlangan shaxslarni o‘z vaqtida ixtisoslashtirilgan davolash taktikasini qo‘llash kasalxonada davolanish davomiyligini qisqartirish xamda asoratlarini kamaytirishga imkon yaratadi va ijtimoiy yordamdan foydalanish kasallikning natijasi va bemorning hayot sifatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatgan; ilmiy yangilikning iqtisodiy samaradorligi quyidagilardan iborat: Buxoro tuman tibbiyot birlashmasi va Jondor tuman tibbiyot birlashmasida 1 davolanish kursi shuni ko‘rsatdiki, miokard infarktiga uchragan surunkali yurak etishmovchiligi rivojlangan odatiy davolanayotgan bemorga 5652000 so‘m, bemorlarni kompleks davolashda 3780000 so‘mni tashkil qildi, bundan kelib chiqqan xolda bir bemorga nisbatan iqtisodiy samaradorlik 1872000 so‘mni tashkil qilgan;xulosa: Xamraev Azamat Norkulovichning «Infarktdan keyin yurak etishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda kolxisin va pentaksofillindan foydalanish samaradorligini baholashning klinik-immunologik mezonlari» nomli uslubiy tavsiyanomasi tasdiqlangan (Buxoro davlat tibbiyot institutining 2023 yil 13 iyundagi 23-m/046-sonli ma’lumotnomasi).
uchinchi ilmiy yangilik: ilmiy yangilikning mohiyati: miokard infarktiga uchragan surunkali yurak etishmovchiligi rivojlangan shaxslarda kolxisin va pentaksofillinni standart davolash bilan birgalikda qabul qilganda TNF-α, IL-1β, IL-6 va CRO miqdorlari dastlabki ko‘rsatkichlarga nisbatan ishonarli kamayishi aniqlangan; ilmiy yangilikning ahamiyati: miokard infarktiga uchragan surunkali yurak etishmovchiligi rivojlangan shaxslarda kolxisin va pentaksofillinni standart davolash bilan birgalikda qo‘llash sitokinlar miqdori ko‘rsatkichlarida o‘ziga xos immun javob faoliyati, ya’ni pasayishi kasallik jarayonining stabillashuvi bilan namoyon bo‘ladi; ilmiy yangilikning amaliyotga joriy qilinishi: ilmiy natijalar sog‘liqni saqlash amaliyotiga, jumladan, Buxoro tuman tibbiyot birlashmasi a (15.06.2023 y.; № 12) va Jondor tuman tibbiyot birlashmasi (17.06.2023 y.; № 15) amaliy faoliyatiga joriy kilingan (Buxoro davlat tibbiyot institutining 2023 yil 23 iyundagi 23-x/031-sonli ma’lumotnomasi); ilmiy yangilikning ijtimoiy samaradorligiquyidagilardan iborat: miokard infarktiga uchragan surunkali yurak etishmovchiligi rivojlangan shaxslarni o‘z vaqtida ixtisoslashtirilgan davolash taktikasini qo‘llash kasalxonada davolanish davomiyligini qisqartirish xamda asoratlarini kamaytirishga imkon yaratadi va ijtimoiy yordamdan foydalanish kasallikning natijasi va bemorning hayot sifatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatgan; ilmiy yangilikning iqtisodiy samaradorligi quyidagilardan iborat: Buxoro tuman tibbiyot birlashmasi va Jondor tuman tibbiyot birlashmasida 1 davolanish kursi shuni ko‘rsatdiki, miokard infarktiga uchragan surunkali yurak etishmovchiligi rivojlangan odatiy davolanayotgan bemorga 5652000 so‘m, bemorlarni kompleks davolashda 3780000 so‘mni tashkil qildi, bundan kelib chiqqan xolda bir bemorga nisbatan iqtisodiy samaradorlik 1872000 so‘mni tashkil qilgan; xulosa: Xamraev Azamat Norkulovichning «Infarktdan keyin yurak etishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda kolxisin va pentaksofillindan foydalanish samaradorligini baholashning klinik-immunologik mezonlari» nomli uslubiy tavsiyanomasi tasdiqlangan (Buxoro davlat tibbiyot institutining 2023 yil 13 iyundagi 23-m/046-sonli ma’lumotnomasi).
to‘rtinchi ilmiy yangilik: ilmiy yangilikning mohiyati: ilk bor kolxisin va pentaksofillinni asosiy davolashga kiritish chap qorincha geometriyasida va uning diastolik funksiyasida ijobiy o‘zgarishlar sababli miokard qisqaruvchanligi xamda yurak zarb fraksiyasining ortishiga olib kelishi aniqlangan; ilmiy yangilikning ahamiyati: miokard infarktiga uchragan surunkali yurak etishmovchiligi rivojlangan shaxslardakolxisin va pentaksofillinni asosiy davolashga kiritish ijobiy o‘zgarishlarga, ya’ni miokard qisqaruvchanligi xamda yurak zarb fraksiyasining ortishiga olib kelishi bilan izoxlanadi; ilmiy yangilikning amaliyotga joriy qilinishi: ilmiy natijalar sog‘liqni saqlash amaliyotiga, jumladan, Buxoro tuman tibbiyot birlashmasi a (15.06.2023 y.; № 12) va Jondor tuman tibbiyot birlashmasi (17.06.2023 y.; № 15) amaliy faoliyatiga joriy kilingan (Buxoro davlat tibbiyot institutining 2023 yil 23 iyundagi 23-x/031-sonli ma’lumotnomasi); ilmiy yangilikning ijtimoiy samaradorligi quyidagilardan iborat: miokard infarktiga uchragan surunkali yurak etishmovchiligi rivojlangan shaxslarni o‘z vaqtida ixtisoslashtirilgan davolash taktikasini qo‘llash kasalxonada davolanish davomiyligini qisqartirish xamda asoratlarini kamaytirishga imkon yaratadi va ijtimoiy yordamdan foydalanish kasallikning natijasi va bemorning hayot sifatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatgan; ilmiy yangilikning iqtisodiy samaradorligi quyidagilardan iborat: Buxoro tuman tibbiyot birlashmasi va Jondor tuman tibbiyot birlashmasida 1 davolanish kursi shuni ko‘rsatdiki, miokard infarktiga uchragan surunkali yurak etishmovchiligi rivojlangan odatiy davolanayotgan bemorga 5652000 so‘m, bemorlarni kompleks davolashda 3780000 so‘mni tashkil qildi, bundan kelib chiqqan xolda bir bemorga nisbatan iqtisodiy samaradorlik 1872000 so‘mni tashkil qilgan; xulosa: Xamraev Azamat Norkulovichning «Infarktdan keyin yurak etishmovchiligi bo‘lgan bemorlarda kolxisin va pentaksofillindan foydalanish samaradorligini baholashning klinik-immunologik mezonlari» nomli uslubiy tavsiyanomasi tasdiqlangan (Buxoro davlat tibbiyot institutining 2023 yil 13 iyundagi 23-m/046-sonli ma’lumotnomasi).
