Boltayeva Mohichexra Jamshid qizining
falsafa doktori (PhD) himoyasi haqida e’lon
I.Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtissoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): “Bo‘lg‘usi o‘qituvchilarda umummadaniy kompetentlikni rivojlantirish(tarixiy ideallar asosida)”, 13.00.01–Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi (pedagogika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2022.4.Ped3965.
Ilmiy tadqiqot ishi bajarilgan muassasa nomi: Milliy universitetning Jizzax filiali.
Ilmiy rahbar: Egamberdiyeva Turg‘unoy, pedagogika fanlari doktori (DSc), professor.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Chirchiq davlat pedagogika universiteti, DSc.03/30.04.2021.Ped.82.01.
Rasmiy opponentlar: Abdullaeva Shaxzoda Abdullaevna, pedagogika fanlari doktori, professor; Nafasov Doniyor Shernafasovich, pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD).
Yetakchi tashkilot: Qo‘qon davlat pedagogika instituti
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II.Tadqiqotning maqsadi bo‘lg‘usi o‘qituvchilarda tarixiy ideallarga doir bilimlar asosida umummadaniy kompetentlikni rivojlantirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
bo‘lg‘usi o‘qituvchilarda umummadaniy kompetentlikni rivojlantirishning nazariy asoslari tarixiy ideallarni o‘zlashtirishning namunaviylik, qadriyatlilik tamoyillarini pragmatik strukturali jarayonga ta’lim maqsadlari identifikasiyalariga ko‘ra kiritish asosida aniqlashtirilgan;
talabalarda umummadaniy kompetentlikni rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlari tarix ta’limining ijtimoiy, shaxsiy, madaniy, kommunikativ va refleksiv komponentlarini o‘quv materiallarni konsentrlashning kompensativ funksiyalari darajalarida lokal xronologiyada qo‘llash asosida takomillashtirilgan;
umummadaniy kompetentlikni rivojlantirish asoslari tarixiy qahramonlar, ilm-fan namoyondalari va ijtimoiy-siyosiy yetakchilar faoliyatiga doir tarixiy, badiiy, ilmiy va diniy adabiyotlarni targ‘ib qilish va o‘qitishga qaratilgan shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim asosida aniqlashtirilgan;
bo‘lg‘usi o‘qituvchilarning umummadaniy kompetentligini rivojlantirishga yo‘naltirilgan texnologiyalar mustaqil ta’limning kreativ, motivasion, faoliyatli bosqichlarida modulli o‘qitishning gorizontal va vertikal integrasiyasini konstruktiv tahlilli qo‘llash asosida takomillashtirilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Bo‘lg‘usi tarix fani o‘qituvchilarida tarixiu ideallar asosida umummadaniu kompetentlikni rivojlantirish mavzusida amalga oshirilgan tadqiqoti ishi bo‘uicha olingan natijalar asosida:
bo‘lg‘usi o‘qituvchilarda umummadaniy kompetentlikni rivojlantirishning nazariy asoslari tarixiy ideallarni o‘zlashtirishning namunaviylik, qadriyatlilik tamoyillarini pragmatik strukturali jarayonga ta’lim maqsadlari identifikasiyalariga ko‘ra kiritishga doir taklif va tavsiualardan “O‘zbekistonning eng yangi tarixi” nomli o‘quv qo‘llanmani tauuorlashda foudalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Oliu ta’lim,fan va innovatsiualar vazirligining 2023 uil 23 martdagi 68-405 sonli buyrug‘i). Natijada bo‘lg‘usi tarix o‘qituvchilarida tarixiu ideallarga doir bilimlar asosida umummadaniu kompetentlikni rivojlantirishning psixologik-pedagogik xususiuatlari aniqlangan;
talabalarda umummadaniy kompetentlikni rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlari tarix ta’limining ijtimoiy, shaxsiy, madaniy, kommunikativ va refleksiv komponentlarini o‘quv materiallarni konsentrlashning kompensativ funksiyalari darajalarida lokal xronologiyada qo‘llashga doir ilmiy-metodik tavsiyalaridan O‘zbekiston Milliu teleradiokompaniuasi “O‘zbekiston teleradiokanali” davlat muassasasi “O‘zbekiston tarixi” telekanalida uzatilgan “Taqdimot ko‘rsatuvi ssenariusini uozishda foudalanilgan (O‘zbekiston Milliu teleradiokompaniuasi “O‘zbekiston teleradiokanali” davlat muassasasi 2022 uil 12 dekabrda berilgan 06-28-1801-son ma’lumotnoma). Natijada bo‘lg‘usi o‘qituvchilarda tarixiy ideallarga doir bilimlar asosida umummadaniy kompetentlikni rivojlantirish jarayonida qo‘llaniladigan innovatsion metod va texnologiyalar takomillashtirilgan;
umummadaniy kompetentlikni rivojlantirish asoslari tarixiy qahramonlar, ilm-fan namoyondalari va ijtimoiy-siyosiy yetakchilar faoliyatiga doir tarixiy, badiiy, ilmiy va diniy adabiyotlarni targ‘ib qilish va o‘qitishga doir ilmiy-metodik tavsiyalardan O‘zbekiston Milliy universitetida 2017-2020 yillar davomida bajarilgan OT-F1-88 sonli “O‘zbekiston ijtimoiy-siyosiy va ma’naviy taraqqiyotida tolerantlik tamoyilining tutgan o‘rni (qadimgi davrdan to hozirgi vaqtga qadar)” mavzusidagi fundamental ilmiy-tadqiqot loyihasi doirasida foydalanildi (O‘zbekiston Milliy universitetining 2023 yil 23 fevralda berilgan 04/11-1047-son ma’lumotnomasi). Natijda bo‘lg‘usi o‘qituvchilarda tarixiy ideallarga doir bilimlar asosida umummadaniy kompetentlikni rivojlantirish jarayonida qo‘llaniladigan innovatsion metod va texnologiyalar takomillashtirilgan.
