Mamadjanov Abdushoxid Baxromjonovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
1. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): Gravitatsion girdobli mikrogidroelektr stansiyaning energiya samaradorligini oshirish, 05.05.07 – Qishloq xo‘jaligida elektr texnologiyalar va elektr uskunalar ixtisosligi (texnika fanlari bo‘yicha).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2023.1.PhD/T2689
Ilmiy rahbar: Zaxidov Romen Abdullaevich, texnika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: “Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti” milliy tadqiqot universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: “Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti” milliy tadqiqot universiteti, DSc.03/30.12.2019.T.10.01
Rasmiy opponentlar: Muratov Xakim Maxmudovich, texnika fanlari doktori, professor; Denmuxammadiev Aktam Mavlonovich texnika fanlari nomzodi, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
2. Tadqiqotning maqsadi: gravitatsion girdobli mikrogidroelektr stansiyaning maqbul konstruktiv o‘lchamlarini asoslash orqali energiya samaradorlinigi oshirishdan iborat.
3. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
gravitatsion girdobli mikrogidroelektr stansiya uchun suv girdobi markazida to‘liq havo uyurmasini shakllantiruvchi xavza konstruksiyasi ishlab chiqilgan;
mikrogidroelektr stansiya turbinasining barqaror va o‘zgarmas aylan- tiruvchi momentini ta’minlovchi suv xavzasining balandligi va diametri, suv chiqish tuynugining diametri, suv kirish kanalining kengligi, chuqurligi va suyurish burchagining ratsional qiymatlari aniqlangan;
gravitatsion girdobli mikrogidroelektr stansiyaning ratsional konstruktiv parametrlarini asoslash orqali energiya samaradorligini oshirish bo‘yicha algoritm ishlab chiqilgan;
gravitatsion girdobli mikrogidroelektr stansiyaning energiya samaradorligi oshirilgan fizik modeli ishlab chiqilgan.
4. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Gravitatsion girdobli mikrogidrolektr stansiyasining energiya samaradorligini oshirish bo‘yicha olingan natijalar asosida:
gravitatsion girdobli mikrogidroelektr stansiyaning energiya samaradorligi oshirilgan fizik modeli Sirdaryo-So‘h havza boshqarmasi huzuridagi Farg‘ona nasos stansiyalari va energetika boshqarmasiga qarashli Fayziobod nasos stansiyasi tashlama xovuzida joriy etilgan (Suv ho‘jaligi vazirligining 2022 yil 30 - iyuldagi QV 21656707-sonli ma’lumotnomasi). Natijada, markazlashgan elektr ta’minot tizimidan sotib olinadigan elektr energiyasini o‘rnini qoplash hisobiga yiliga 38,763 mln.so‘m mablag‘ni tejash imkoniyati yaratilgan.
gravitatsion girdobli mikrogidroelektr stansiyasining suv kirish kanali suyurish burchagining maqbul qiymati va silindrsimon xavza suv chiqish tuynugining maqbul qiymatini Sirdaryo-So‘h havza boshqarmasi huzuridagi Farg‘ona nasos stansiyalari va energetika boshqarmasiga qarashli Fayziobod nasos stansiyasi tashlama xovuzida joriy etilgan (Suv ho‘jaligi vazirligining 2022 yil 30 - iyuldagi QV 21656707- sonli ma’lumotnomasi, Intellektual mulk agentligining DGU 15034-sonli va DGU 15412-sonli guvohnomalari). Natijada, gravitatsion girdobli mikrogidroelektr stansiyaning samaradorligi 5,2 % ga ortishiga erishilgan.
past bosimli suv oqimlariga gravitatsion girdobli mikrogidroelektr stansiyalarni kaskad tizimida joriy etish usuli Sirdaryo-So‘h havza boshqarmasi huzuridagi Farg‘ona nasos stansiyalari va energetika boshqarmasiga qarashli Fayziobod nasos stansiyasi tashlama xovuzida joriy etilgan (Suv ho‘jaligi vazirligining 2022 yil 30- iyuldagi QV 21656707-sonli ma’lumotnomasi). Natijada, 15 kVt quvvatli gravitatsion girdobli mikrogidroelektr stansiyasi yordamida yiliga 131,4 ming kVt·soat miqdorida elektr energiyasi ishlab chiqarish imkoni yaratilgan.