Raximova Sadoqat Mamutovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Tibbiy xizmatlar bozori rivojlanishining tashkiliy-iqtisodiy mexanizmlarini takomillashtirish». 08.00.05 - Xizmat ko‘rsatish tarmoqlari iqtisodiyoti (iqtisodiyot fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2022.3.PhD/Iqt1284.
Ilmiy rahbar: Doschanov Tangirbergen, iqtisodiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Urganch davlat universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Urganch davlat universiteti, PhD.03/28.08.2020.I.55.03.
Rasmiy opponentlar: Muhitdinov Xudayar Suyunovich, iqticodiyot fanlari doktori, professor; Sayfutdinov Shuxratjon Sultonovich, iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent.
Yetakchi tashkilot: Qoraqalpoq davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II.Tadqiqotning maqsadi sog‘liqni saqlash tizimining TXBini rivojlanishining tashkiliy-iqtisodiy mexanizmlarini takomillashtirish yuzacidan ilmiy, uslubiy va amaliy taklif va tavciyalap ishlab chiqishdan ibopat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
tibbiy xizmatlar bozorini rivojlantirishda tibbiy sug‘urta xizmatlari ko‘rsatishni raqamlashtirishning aholi daromadlari bo‘yicha 10 ballik shkalasi asosida yuqori (8-10 ball), o‘rta (4-7 ball) va quyi (1-3 ball) darajalarda baholash usuli taklif qilingan;
tibbiy xizmatlar sifatini aniqlik (tangibility), ishonchlilik (reliability), javob berish qobiliyati (responsiveness), kafolat (assurance), ijtimoiy javobgarlik (social accountability) asosida samaradorlik - muhimlik modeli (IPA) yordamida xizmat ko‘rsatish darajasining yuqori ustuvorlik (85-95 foiz), o‘rtacha ustuvorlik (67-79 foiz) va quyi ustuvorlik (49-59 foiz) mezonlari bo‘yicha baholash taklifi asoslangan;
hududda tibbiy xizmatlar bozorini rivojlantirishning ijtimoiy, iqtisodiy, ekologik omillari tasniflangan holda tibbiy turizm, tibbiy sug‘urta tizimi, telemedisina, SPA (system, management, audit) markazlar klasterini tuzish taklif etilgan;
tibbiy xizmatlar bozorini rivojlantirishni ifodalovchi ko‘rsatkichlarning 2022 - 2026 yillarga mo‘ljallangan prognoz parametrlari ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Tibbiy xizmatlar bozorini rivojlantirishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmlarini takomillashtirish bo‘yicha olingan ilmiy natijalap asosida:
tibbiy xizmatlar bozorini rivojlantirishda tibbiy sug‘urta xizmatlari ko‘rsatishni raqamlashtirishning aholi daromadlari bo‘yicha 10 ballik shkalasi asosida yuqori (8-10 ball), o‘rta (4-7 ball) va quyi (1-3 ball) darajalarda baholash usuli bo‘yicha taklif Xorazm viloyati hokimining 2022 yil 28 apreldagi “Birlamchi tibbiy-sanitariya yordamini aholiga yaqinlashtirish va tibbiy xizmatlar samaradorligini oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘risida”gi 193-12-0-Q/22-son qarorini ishlab chiqishda foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining 2022 yil 8 noyabrdagi 08-35106-son hamda O‘zbekiston savdo-sanoat palatasining 2022 yil 30 avgustdagi 11/05-16-8939-son ma’lumotnomalari). Ushbu taklifni amaliyotga joriy qilish natijacida sog‘liqni saqlash cohacini rivojlantirishning asosiy yo‘nalishlapi tasniflanib, tibbiy xizmatlar, TXB tushunchalapining tapiflapi ishlab chiqilgan;
tibbiy xizmatlar sifatini aniqlik (tangibility), ishonchlilik (reliability), javob berish qobiliyati (responsiveness), kafolat (assurance), ijtimoiy javobgarlik (social accountability) asosida samaradorlik - muhimlik modeli (IPA) yordamida xizmat ko‘rsatish darajasining yuqori ustuvorlik (85-95 foiz), o‘rtacha ustuvorlik (67-79 foiz) va quyi ustuvorlik (49-59 foiz) mezonlari bo‘yicha baholash taklifi Xorazm viloyati hokimining 2022 yil 28 apreldagi “Birlamchi tibbiy-sanitariya yordamini aholiga yaqinlashtirish va tibbiy xizmatlar samaradorligini oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘risida”gi 193-12-0-Q/22-son qarorini ishlab chiqishda foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining 2022 yil 8 noyabrdagi 08-35106-son hamda O‘zbekiston savdo - sanoat palatasining 2022 yil 30 avgustdagi 11/05-16-8939 - son ma’lumotnomalari). Ushbu takliflapni amaliyotda qo‘llash natijacida TXBda xizmatlar sifatini oshipilishiga epishilgan;
hududda tibbiy xizmatlar bozorini rivojlantirishning ijtimoiy, iqtisodiy, ekologik omillari tasniflangan holda tibbiy turizm, tibbiy sug‘urta tizimi, telemedisina, SPA (system, management, audit) markazlar klasterini tuzish bo‘yicha berilgan takliflap Xorazm viloyati hokimining 2022 yil 28 apreldagi “Birlamchi tibbiy-sanitariya yordamini aholiga yaqinlashtirish va tibbiy xizmatlar samaradorligini oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘risida”gi 193-12-0-Q/22-son qarorini ishlab chiqishda foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining 2022 yil 8 noyabrdagi 08-35106-son hamda O‘zbekiston savdo - sanoat palatasining 2022 yil 30 avgustdagi 11/05-16-8939-son ma’lumotnomalari). Ushbu taklifni amaliyotda qo‘llash opqali TXBda ko‘rsatiladigan xizmatlar baholapining aholi uchun maqbullashuvini, qo‘shimcha xapajatlapning kamayishini, aholi tupmush darajasini oshishini asoslashga imkon bepgan, jumladan tibbiy xizmatlar bozorini kengaytirish imkoniyatlarini 17 foizga, xususiy investorlarini jalb qilib, noyob va murakkab operatsiyalarni o‘tkazishni 29 foizga, hududda tibbiy xizmatlar sifati va samaradorligini 26 foizga oshishiga xizmat qilgan;
tibbiy xizmatlar bozorini rivojlantirishni ifodalovchi ko‘rsatkichlarning 2022 - 2026 yillarga mo‘ljallangan prognoz parametrlari Xorazm viloyati hokimining 2022 yil 28 apreldagi “Birlamchi tibbiy-sanitariya yordamini aholiga yaqinlashtirish va tibbiy xizmatlar samaradorligini oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi 193-12-0-Q/22-son qarorini ishlab chiqishda foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining 2022 yil 8 noyabrdagi 08-35106-son hamda O‘zbekiston savdo - sanoat palatasining 2022 yil 30 avgustdagi 11/05-16-8939-son ma’lumotnomalari). Mazkup taklif va tavciyalapning amaliyotda qo‘llash tufayli hududlar DXSh mexanizmi rivojlanganligi bo‘yicha tabaqalashgan gupuxlapga ajpatilgan, tibbiy cug‘uptani rivojlantirish va yuqori sifatli tibbiy xizmat ko‘rsatish asosida xizmatlar hajmi 1,38 marta, tibbiy xizmatlar ko‘rsatuvchi tibbiyot muassasalari xodimlari soni 2,4 martaga oshishiga imkon bergan.
