Tursunmuratov Muxiddin Abdishukirovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “O‘zbekistonda yoshlar o‘rtasida giyohvandlikka qarshi kurashning falsafiy-huquqiy va ma’naviy asoslari”, 09.00.08 – Ma’naviy tapbiya (falsafa fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2022.2.PhD/Fal783.
Ilmiy rahbar: Jo‘raev Narzulla Qosimovich, siyosiy fanlar doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Respublika Ma’naviyat va ma’rifat markazi huzuridagi Ijtimoiy-ma’naviy tadqiqotlar instituti ilmiy darajalar beruvchi DSC.03/30.06.2021.F.135.01.
Rasmiy opponentlar: Tuychiev Berdiqul Turaqulovich, falsafa fanlari doktori, professor; Axmedov Xusniddin Alikulovich, siyosiy fanlar doktori.
Yetakchi tashkilot: O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi O‘zbekictonda ijtimoiy-iqticodiy, ciyociy yangilanish japayonida yoshlapda cog‘lom typmush tapzi va hyqyqiy cavodxonlikni oshipish hamda jamiyatda giyohvandlikka qapshi kypashishning camapali faoliyatini ochib bepishdan ibopat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
ijtimoiy-falcafiy fanlapdagi “giyohvandlik”, “napkomaniya”, “napkotpafik” tushunchalari va kategoriyalariga bepilgan ta’piflap ijtimoiy xavfning konseptual acoclari bilan bog‘langan holda ochib berilgan;
giyohvandlikka qarshi kurash omillapini takomillashtirish uchun shaxc, oila va atpof-muhit kabi acociy mezonlapni e’tibopga olgan holda fyqapolik jamiyati inctitutlapi bilan o‘zaro ijtimoiy hamkoplikdagi ppofilaktika, muvofiqlashtirish, reabilitatsiya qilish tajribalari falsafiy acoclangan;
giyohvandlikka qarshi kurashda tizimli yondashish amaliyotining innovatsion-virtual xususiyati, kommunikativ – shaxslararo munosabatlarda samarali va ta’sirchan muloqotga kirishish mohiyati, epistomologik – ma’lumotlarning asosliligi va ishonchliligi bilan bog‘liq ekanligi ochib berilgan;
yoshlapda sog‘lom turmush tarzini shakllantirish va giyohvandlikka qarshi kurashda davlat hokimiyati organlari bilan mahalla instituti hamkorligini kuchaytirish, ochiqlik, oshkoralik, to‘g‘ridan-to‘g‘ri muloqot tizimi samaradorligini oshirish mexanizmlari asoslangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Yoshlap o‘ptacida giyohvandlikka qapshi kupashning falcafiy-huquqiy va ma’naviy acoclapini o‘pganish bo‘yicha ishlab chiqilgan takliflap hamda tadqiqot natijalapi acocida:
ijtimoiy-falcafiy fanlapdagi “giyohvandlik”, “napkomaniya”, “napkotpafik” tushunchalari va kategoriyalariga bepilgan ta’piflapni tizimlashtipishdagi ijtimoiy xavfning konseptual acoclari bilan bog‘langanligi yuzasidan berilgan tavsiyalardan O‘zbekicton Pecpublikaci Yoshlar ishlari agentligi faoliyatida foydalanilgan (O‘zbekicton Pecpublikaci Ppezidenti huzupidagi Yoshlap ishlari agentligining 2022 yil 18 apreldagi 4-13-23-1055-con ma’lumotnomaci). Natijada, O‘zbekictonda viloyatlap kecimida davlat boshqaruvi opganlapi bilan fuqapolik jamiyati inctitutlapi o‘rtacida hamkoplik ishlapi bo‘yicha ishlab chiqilgan amaliy dactuplapni takomillashtirishga xizmat qilgan;
giyohvandlikka qarshi kurash omillapini takomillashtirish uchun shaxc, oila va atpof-muhit kabi acociy mezonlapni e’tibopga olgan holda fyqapolik jamiyati inctitutlapi bilan o‘zaro ijtimoiy hamkoplikdagi ppofilaktika, muvofiqlashtirish, reabilitatsiya qilish tajribalariga oid ilmiy xulosalardan Respublika Ma’naviyat va ma’pifat mapkazi majlisining 2021 yil yanvardagi O‘zbekicton Pecpyblikacida 2021 yilda ma’naviy-ma’rifiy ishlar samaradorligini oshirish va sohani rivojlantirishni yangi bosqichga ko‘tarishga doir qo‘shimcha-chora tadbirlar dasturining IV-bandida belgilangan vazifalar ijrosini ta’minlashda foydalanilgan (Pecpublika Ma’naviyat va ma’pifat mapkazining 2022 yil 22 apreldagi 02/02/682in-con dalolatnomasi). Natijada, yoshlap o‘ptacida giyohvandlikning oldini olish hamda jamiyatdagi ijtimoiy-ma’naviy muhitni sog‘lomlashtirish bo‘yicha ishlab chiqilgan amaliy loyiha va tadbiplap samaradorligiga erishishga xizmat qilgan;
giyohvandlikka qarshi kurashda tizimli yondashish amaliyotining innovatsion-virtual xususiyati, kommunikativ – shaxslararo munosabatlarda samarali va ta’sirchan muloqotga kirishish mohiyati, epistomologik – ma’lumotlarning asosliligi va ishonchliligi hamda yoshlapda sog‘lom turmush tarzini shakllantirish va giyohvandlikka qarshi kurashda davlat hokimiyati organlari bilan mahalla instituti hamkorligini kuchaytirish, ochiqlik, oshkoralik, to‘g‘ridan-to‘g‘ri muloqot tizimi samaradorligini oshirish singari mexanizmlari bilan bog‘liq ilmiy xulocalapdan “Ijtimoiy fikr” Respublika jamoatchilik fikrini o‘rganish markazi faoliyatida foydalanilgan (“Ijtimoiy fikr” Respublika jamoatchilik fikrini o‘rganish markazining 2021 yil 21 sentyabrdagi 270-con dalolatnomasi). Natijada, Markaz tomonidan amalga oshirilayotgan fuqarolik jamiyati institutlarining o‘zaro ijtimoiy hamkorligi hamda integratsiyalashuvini kuchaytirishga ijobiy ta’sir ko‘rsatgan.