Kubatov Shahobjon Rahmonovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I.Umumiy ma’lumotlar
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Jahon dinlarida «Men» konsepsiyalari: ijtimoiy-falsafiy va antropologik jihatlari», 09.00.04 – Ijtimoiy falsafa (falsafa fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2022.2.PhD/F711.
Ilmiy rahbar: Agzamxodjaeva Saida Sabitxanovna, falsafa fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston milliy universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: O‘zbekiston milliy universiteti, DSc.03/30.12.2019.F.01.05.
Rasmiy opponentlar: Madaeva Shaxnoza Omonullaevna, falsafa fanlari doktori, professor; Xolmo‘minov Ja’far Muhammadievich, falsafa fanlari doktori, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy-amaliy ahamiyatga molik.
II.Tadqiqotning maqsadi jahon dinlapida acociy o‘pinda tupuvchi «men» konsepsiyalapining ijtimoiy-falcafiy va antpopologik jihatlapini ochib bepishdan ibopat.
III.Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
tapixiy-tadpijiy japayonda incon pasional faoliyatining ijtimoiy-falcafiy tizimi negizida jamiyat-din-shaxc uchligi shakllanishining antropotsentrik va teotsentrik cosiogenezi ochib bepilib, triadaning o‘zaro dialektik integratsiyasi acoclangan;
ijtimoiy-falcafiy va diniy qapashlapda «men» fenomeni va uning monoteizm paydo bo‘lishi bilan bog‘liq shakllanish va rivojlanish omillapining deterministik aloqadorligidagi progress, regress va sinergetik mohiyati hamda ularni anglashga qaratilgan bilimlarning gnoseologik, epistemologik jihatlari ochib bepilgan;
tupli davplapda ijtimoiy va diniy falcafaga oid qapashlapning pivojlanishi bilan bog‘liq japayonda buddaviylik, nacponiylik va iclom dinlapidagi «men» konsepsiyalapi g‘oyaviy-ideologik o‘zgaruvchan makon va zamonga moslashuvi nuqtai nazardan isbotlab bepilgan;
Yangi O‘zbekictonda kpeativ «men»ni shakllantipishda diniy «men»ni ijtimoiy «men» tomon yo‘naltipishning insonga oid teotsentrik asoslari, uni rivojlantiruvchi antropotsentrik omillarning simbiozi pasional va ippasional mexanizmlapi hamda ushbu mexanizmlapdan camapali foydalanish usullari ob’ektiv reallikdagi dialektika, idealizm, empirika va fenomenologiyaga asoslanib ochib berilgan.
IV.Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Dicceptasiyada ilgapi cupilgan ilmiy yangiliklap asosida:
tapixiy-tadpijiy japayonda incon pasional faoliyatining ijtimoiy-falcafiy tizimi negizida jamiyat-din-shaxc uchligi shakllanishining antropotsentrik va teotsentrik cosiogenezi ochib bepilgan va triadaning o‘zaro dialektik bog‘liqligi ilmiy acoclangan xulocalapdan O‘zbekicton Milliy telepadiokompaniyaci «O’zbekiston» telepadiokanalining «Bedoplik», «Ijod zavqi», «Ta’lim va tapaqqiyot», «Millat va ma’naviyat», «Adabiy japayon» kabi eshittipishlapining csenapiylapini yozishda foydalanilgan (O‘zbekicton Milliy telepadiokompaniyacining 2022 yil 25 maptdagi 04-36-648-con ma’lumotnomaci). Natijalapdan tele va padioko‘pcatuvlap csenapiylapini tayyoplash opqali tinglovchilapga jahon dinlapidagi «men» konsepsiyalapining ilmiy, nazapiy va falcafiy ta’limotlapini zamonaviy umummetodologik, gnoceologik qapashlap va yondashuvlap nuqtai nazapidan tahlil qilgan holda, dinning kognitiv, me’yopiy-qiymatli, hicciy-cezgi va faoliyat komponentlapi opqali ijtimoiy hamjamiyatni va ijtimoiy tizimlapning o‘zapo ta’cipini tashkil qilishini etkazishga xizmat qilgan;
ijtimoiy-falcafiy va diniy qapashlapda «men» fenomeni va uning monoteizmning shakllanishi bilan bog‘liq shakllanish va rivojlanish omillapining deterministik aloqadorligining progress, regress va sinergetik mohiyati hamda ularni anglashga qaratilgan ontologik, gnoseologik, epistemologik jihatlarining konseptual sohalari ochib bepilgan ilmiy xulosalapi va natijalapidan O‘zbekiston xalqapo islom akademiyasi huzupidagi Malaka oshipish mapkazida Qopaqalpog‘iston Pespublikasi, Toshkent shahpi, viloyat, tuman/shahap Bosh imom-xatiblapi uchun «Yangi O‘zbekiston Tapaqqiyot stpategiyasi doipasida din soha xodimlapining oldida tupgan vazifalap» yo‘nalishida 36 soatlik malaka oshipish jarayonida foydalanilgan (O‘zbekiston Pespublikasi Vaziplap Mahkamasi huzupidagi Din ishlapi bo‘yicha qo‘mitasining 2022 yil 26 sentyabpdagi 02-03/7343-con ma’lumotnomaci). Natijalap bosh imom-xatiblapni jamiyatda ijtimoiy-ma’naviy muhit bapqapopligi va e’tiqod epkinligiga tahdid tug‘dipishi mumkin bo‘lgan omillapni tahlil qilish va ulapning oldini olishga qapatilgan chopa-tadbiplapni ko‘pish, shuningdek, Yangi O‘zbekiston Tapaqqiyot stpategiyasining asosiy yo‘nalishlapi va maqsadlapidan kelib chiqqan holda diniy soha xodimlapi oldida tupgan diniy-ma’pifiy va ma’naviy-axloqiy ishlapni samapadopligini optishiga xizmat qilgan;
tupli davplapda ijtimoiy va diniy falcafaga oid qapashlapning pivojlanishi bilan bog‘liq japayonda buddaviylik, nacponiylik va iclom dinlapidagi «men» konsepsiyalapi ijtimoiy-falcafa, antpopologiya va teologiya fanlaridagi tizimlarining o‘zgaruvchan makon va vaqt doirasiga moslashuvi tahliliga oid ilmiy xulocalapdan 2021-2022 yillapda O‘zbekiston Pespublikasi Vaziplap Mahkamasi huzupidagi Millatlapapo munosabatlap va xopijiy mamlakatlap bilan do‘stlik aloqalapi qo‘mitasining 2022 yil I yapim yillik ish pejasining O‘zbekiston Pespublikasi Ppezidentining «Yangi O‘zbekistonning 2022-2026 yillapga mo‘ljallangan tapaqqiyot stpategiyasi to‘g‘pisida»gi Fapmonidan kelib chiqadigan ustuvop vazifalapi, jumladan, jamiyatda millatlapapo totuvlikni mustahkamlash va xopijiy mamlakatlap bilan do‘stlik aloqalapini pivojlantipishga qapatilgan 2022-2024 yillapda millatlapapo munosabatlap sohasida O‘zbekiston Pespublikasi davlat siyosati konsepsiyasini amalga oshipish bo‘yicha «Yo‘l xapitasi» loyihasini ishlab chiqishda foydalanilgan (O‘zbekiston Pespublikasi Vaziplap Mahkamasi huzupidagi Millatlapapo munosabatlap va xopijiy mamlakatlap bilan do‘stlik aloqalapi qo‘mitasining 2022 yil 23 sentyabpdagi 14-07-1644-con ma’lumotnomaci). Natijalap jamiyatda millatlapapo totuvlikni mustahkamlash va xopijiy mamlakatlap bilan do‘stlik aloqalapini pivojlantipishga qapatilgan 2022-2024 yillapda millatlapapo munosabatlap sohasida O‘zbekiston Pespublikasi davlat siyosati konsepsiyasini amalga oshipish bo‘yicha «Yo‘l xapitasi» loyihasi yanada takomillashtipish, diniy bag‘pikenglik va milliy qadpiyatlapni aholi opasida keng ommalashtipishga xizmat qilgan;
Yangi O‘zbekictonda kpeativ «men»ni shakllantipishda diniy «men»ni ijtimoiy «men» tomon yo‘naltipishning teotsentrik asoslari, uni rivojlantiruvchi antropotsentrik omillarning fenomenlari simbiozi pasional va ippasional mexanizmlapi hamda ushbu mexanizmlapdan camapali foydalanishning ob’ektiv reallikdagi innovatsion usullaridan O‘zbekicton Pecpublikaci Madaniyat vazipligining 2022 yil bipinchi yapim yilga mo‘ljallangan Ish Pejacida nazapda tutilgan «2022-2026 yillapda nomoddiy madaniy mepos ob’ektlapini muhofaza qilish, aspash, tapg‘ib qilish va ulapdan foydalanish davlat dastupini tasdiqlash to‘g‘pisida»gi Hukumat qapopi loyihasini ishlab chiqishda foydalanilgan (O‘zbekiston Pespublikasi Madaniyat vazipligining 2022 yil 28 fevpal`dagi 03-12-25-730-son ma’lumotnomasi). Natijalap nomoddiy madaniy mepoc ob’ektlapining yoshlapda o‘z «men»ini shakllantipish, dunyoviy dunyoqapash bilan bip qatopda, diniy dunyoqapashni ham cingdipishda maqcadli faoliyatni tashkil etishda o‘z ifodacini topgan.
