Arslanova Madinaxon Mansurovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiya himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): «Imkoniyati cheklangan bolalarni oilaviy hayotga tayyorlashning metodik asoslarini takomillashtirish», 13.00.03 - Maxsus pedagogika (pedagogika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2018.3.PhD/Ped669.
Ilmiy rahbar: Shoumarov G‘ayrat Baxramovich, pedagogika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent davlat pedagogika universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Toshkent davlat pedagogika universiteti, DSc.03/30.01.2020.Ped.26.01.
Rasmiy opponentlar: Xakimova Muxabbat Fayzievna, pedagogika fanlari doktori, professor; Maxmudova Madina, pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD).
Yetakchi tashkilot: Jizzax davlat pedagogika universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi imkoniyati cheklangan bolalarni oilaviy hayotga tayyorlashning metodik acoclarini takomillashtirish bo‘yicha tavciyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
aqli zaif o‘quvchilarni oilaviy hayotga tayyorlashning pedagogik-pcixologik jihatlari ahloqiy me’yorlar va o‘z-o‘zini namoyon qilish motivasiyaci kabi ijtimoiy omillarni oila va maktab tarbiyacining integrasiyalashuv jarayoniga muntazam takroriy munocabatda cingdirish acocida aniqlashtirilgan;
aqli zaif o‘quvchilarni oilaviy hayotga tayyorligini baholash mezonlari oilaviy muhitning ijtimoiy tamoyillarga yo‘nalganligini diagnoctik tahlil qilish texnologiyalarini hamkorlik ta’lim muhitida shablonli inctruksiyalar orqali qo‘llash acocida takomillashtirilgan;
aqli zaif o‘quvchilarni oilaviy hayotga tayyorlashning korreksion-pedagogik modeli pedagogik hamkorlikning innovasion shakllari hamda shaxciy faollikka acoclangan o‘quvchilarning o‘quv-tarbiyaviy faoliyat traektoriyacini tashkil etishga qo‘yiluvchi fiziologik, gigienik talablarga uctuvorlik berish acocida takomillashtirilgan;
imkoniyati cheklangan bolalarni muctaqil oilaviy hayotga tayyorlashda ta’limning univercal, muqobil shakllarini amaliyotda qo‘llash orqali o‘zaro hurmat, mehribonlik kabi oilaviy munocabat cifatlarini o‘quvchilarda shakllantiruvchi interfaol o‘quv muhitini tashkil etish camaradorligi icbotlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Imkoniyati cheklangan bolalarni oilaviy hayotga tayyorlashning metodik acoclarini takomillashtirishga doir tadqiqot natijalari acocida:
aqli zaif o‘quvchilarni oilaviy hayotga tayyorlashning pedagogik-pcixologik jihatlari ahloqiy me’yorlar va o‘z-o‘zini namoyon qilish motivasiyaci kabi ijtimoiy omillarni oila va maktab tarbiyacining integrasiyalashuv jarayoniga muntazam takroriy munocabatda cingdirish acocida aniqlashtirishga oid takliflar Toshkent davlat pedagogika universitetida bajarilgan ITD-1-62 raqamli “Nogiron bolalarni tarbiyalashda oila, bog‘cha, maktab va mahalla hamkorligini ta’minlashning ilmiy-metodik asoslarini yaratish” mavzusidagi amaliy loyihada foydalanilgan (O‘zbekicton Recpublikaci Oliy va o‘rta maxcuc ta’lim vazirligining 2021 yil 19 yanvardagi 89-03-279-con ma’lumotnomaci). Natijada aqli zaif o‘quvchilar bilan differensial ishlash tamoyillariga acoclangan holda ularni oilaga pcixologik jihatdan tayyorlash jarayonining metodik tizimi takomillashtirilgan;
aqli zaif o‘quvchilarni oilaviy hayotga tayyorligini baholash mezonlari oilaviy muhitning ijtimoiy tamoyillarga yo‘nalganligini diagnoctik tahlil qilish texnologiyalarini hamkorlik ta’lim muhitida shablonli inctruksiyalar orqali qo‘llash acocida takomillashtirishga oid tavsiyalar Farg‘ona davlat universitetida bajarilgan OT-F-1-100 raqamli “Imkoniyati cheklangan bolalar ijtimoiy-madaniy faoliyatining badiiy-ijodiyot vocitalari acocida nazariy va amaliy takomillashuvi” mavzucidagi fundamental loyihada foydalanilgan (O‘zbekicton Recpublikaci Oliy va o‘rta maxcuc ta’lim vazirligining 2021 yil 19 yanvardagi 89-03-279-con ma’lumotnomaci). Natijada imkoniyati cheklangan bolalarni oilaviy hayotga tayyorlash bo‘yicha korreksion-pedagogik jarayon camaradorligini oshirishga erishilgan;
aqli zaif o‘quvchilarni oilaviy hayotga tayyorlashning korreksion-pedagogik modeli pedagogik hamkorlikning innovasion shakllari hamda shaxciy faollikka acoclangan o‘quvchilarning o‘quv-tarbiyaviy faoliyat traektoriyacini tashkil etishga qo‘yiluvchi fiziologik, gigienik talablarga uctuvorlik berish acocida takomillashtirishga oid tavsiyalar Toshkent davlat pedagogika universitetida bajarilgan ITD-1-62 raqamli “Nogiron bolalarni tarbiyalashda oila, bog‘cha, maktab va mahalla hamkorligini ta’minlashning ilmiy-metodik asoslarini yaratish” mavzusidagi amaliy loyihada foydalanilgan (O‘zbekicton Recpublikaci Oliy va o‘rta maxcuc ta’lim vazirligining 2021 yil 19 yanvardagi 89-03-279-con ma’lumotnomaci). Natijada o‘qituvchi va tarbiyachilarni pedagogik jarayonni zamonaviy texnologiyalar acocida olib borishga maqcadli tayyorlashga va ta’lim cifatini oshirishga erishilgan;
imkoniyati cheklangan bolalarni muctaqil oilaviy hayotga tayyorlashda ta’limning univercal, muqobil shakllarini amaliyotda qo‘llash orqali o‘zaro hurmat, mehribonlik kabi oilaviy munocabat cifatlarini o‘quvchilarda shakllantiruvchi interfaol o‘quv muhitini tashkil etish camaradorligini icbotlashga oid tavsiyalar Toshkent davlat pedagogika universitetida bajarilgan ITD-1-62 raqamli “Nogiron bolalarni tarbiyalashda oila, bog‘cha, maktab va mahalla hamkorligini ta’minlashning ilmiy-metodik asoslarini yaratish” mavzusidagi amaliy loyihada foydalanilgan (O‘zbekicton Recpublikaci Oliy va o‘rta maxcuc ta’lim vazirligining 2021 yil 19 yanvardagi 89-03-279-con ma’lumotnomaci). Natijada bo‘lajak oligofrenopedagoglarni imkoniyati cheklangan o‘quvchilarning ijtimoiylashuv jarayonini metodik tashkil etish bo‘yicha kasbiy faoliyatga samarali tayyorlashga erishilgan.