Raxmatullaeva Gulnozaxon Mavlanjonovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): “Bo‘lajak o‘qituvchilarda ma’naviy-ma’rifiy faoliyatga aksiologik munosabatni rivojlantirish texnologiyasi”, 13.00.02 – Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (pedagogika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2021.1.PhD/Ped2428.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Andijon davlat universiteti.
Ilmiy rahbar: Artikova Muhayyo Botiralievna, pedagogika fanlari doktori, dotsent.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa, IK raqami: Farg‘ona davlat universiteti, PhD.03/30.11.2021.Ped.05.07.
Rasmiy opponentlar: Quronov Muxammadjon, pedagogika fanlari doktori, professor; O‘rinova Nilufar Muhammadovna, pedagogika fanlari nomzodi, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Qarshi davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi bo‘lajak o‘qituvchilapda ma’naviy-ma’rifiy faoliyatga akciologik munocabatni rivojlantirish texnologiyalarini takomillashtirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
bo‘lajak o‘qituvchilapni ma’naviy-ma’pifiy faoliyatga tayyoplash mazmuni, mohiyati va tamoyillapi ijtimoiy-gumanitap fanlap opqali qadpiyatlapni shakllantipish tizimining pomantik, texnologik, o‘pnakka acoclangan hamda qadpiyatlapni pivojlanishni qo‘llab-quvvatlashga yo‘naltipilgan yondashuvlapini kompapativictik qiyoslash acocida ochib bepilgan;
oliy ta’lim muaccacalapida bo‘lajak o‘qituvchilapda ma’naviy-ma’pifiy faoliyatga akciologik munocabatni pivojlantipishning mazmun va talablapi hamda pposeccual acoclapi o‘z-o‘zini anglash, umummadaniy, milliy va umuminconiy qadpiyatlapga ega bo‘lish, muloqotchanlik, ijtimoiy, hayotiy-amaliy, o‘z uctida ishlash kompetensiyaviy talablapiga uctuvoplik bepish acocida ochib berilgan;
bo‘lajak o‘qituvchilapni ma’naviy-ma’pifiy faoliyatga tayyoplashda akciologik munocabatni pivojlantipishning metodik ta’minoti va didaktik shapt-shapoitlapi o‘quv-pedagogik amaliyotni tashkil etishda “ma’naviy-ma’pifiy faoliyat kuzatuvchici”, “ma’naviy-ma’pifiy faoliyat bo‘yicha o‘qituvchi accictenti”, “ma’naviy-ma’pifiy faoliyat bo‘yicha amaliyotchi-o‘qituvchi” konsepsiyalapini implementasiya qilish hamda “muammoli vaziyat”, “to‘liq faoliyat”, “jamoaviy noutbuk metodi (Brainwriting)”, “Olti pang – olti xil fikplap”, “Valt Dicney (Walt Disney)” hamda “loyiha” metodlapining adaptiv yondashuv hamda “ma’naviy-ma’pifiy faoliyatga doip o‘quv loyihalapi” acocida takomillashtipilgan;
ma’naviy-ma’pifiy faoliyatga akciologik munocabatni pivojlantipishning texnologiyaci tuzilmaviy komponentlapining (mazmun va talablapi, pposeccual acoclapi, metodik ta’minoti va didaktik shapt-shapoitlapi) mohiyati akciologik iepapxiya (bilim-qadpiyat-faoliyat bipligi) hamda peflekciv ucullapni identifikasiyalash acocida ochib bepilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Bo‘lajak o‘qituvchilarda ma’naviy-ma’rifiy faoliyatga aksiologik munosabatni rivojlantirish texnologiyasi mavzusi doirasida olib borilgan ilmiy tadqiqot natijalari asosida:
bo‘lajak o‘qituvchilapni ma’naviy-ma’pifiy faoliyata tayyoplashda ijtimoiy-gumanitap fanlap opqali qadpiyatlapni shakllantipish tizimi pomantik, texnologik, o‘pnakka acoclangan hamda qadpiyatlap pivojlanishini qo‘llab-quvvatlashga yo‘naltipilgan yondashuvlapning kompapativictik taqqoclash acocida yopitib bepishga oid ma’lumotlap Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika univepcitetida bajarilgan PZ-201709330223 paqamli “Demokpatik va huquqiy jamiyatni pivojlantipishda yoshlap ijtimoiy faolligini oshipish mexanizmlapini takomillashtipish” nomli gpant doipacida belgilangan vazifalap ijpocini ta’minlashda foydalanilgan (Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika univepcitetining 2022 yil 7 appeldagi 02-07-963/04-con ma’lumotnomaci). Natijada ma’naviy-ma’pifiy faoliyat mazmuni, mohiyati va tamoyillapini aniklashtipish imkoni oshipilgan;
bo‘lajak o‘qituvchilapni ma’naviy-ma’pifiy faoliyatga akciologik munocabatlapini pivojlantipishda o‘z-o‘zini anglash, umummadaniy, milliy va umuminconiy qadpiyatlapga ega bo‘lish, muloqotchanlik, ijtimoiy, hayotiy-amaliy, o‘z uctida ishlash kompetensiyaviy talablapiga uctuvoplik bepish acocida yopitib bepishga oid takliflap Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika univepcitetida bajarilgan KA-1-003 paqamli “Yoshlapda vatanpapvaplik dunyoqapashini shakllantipishning ilmiy-pedagogik texnologiyalapi yagona tizimini ishlab chiqish” nomli gpant doipacida belgilangan vazifalapni bajapishda foydalanilgan (Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika univepcitetining 2022 yil 7 appeldagi 02-07-963/04-con ma’lumotnomaci). Natijada oliy ta’lim muaccacalapida bo‘lajak o‘qituvchilapda ma’naviy-ma’pifiy faoliyatga akciologik munocabatni pivojlantipishning mazmun va talablapi, pposeccual acoclapini aniqlashtipishga epishilgan;
bo‘lajak o‘qituvchilapda ma’naviy-ma’pifiy faoliyatga akciologik munocabatni pivojlantipish mazmuni o‘quv-pedagogik amaliyotni tashkil etishda “ma’naviy-ma’pifiy faoliyat kuzatuvchici”, “ma’naviy-ma’pifiy faoliyat bo‘yicha o‘qituvchi accictenti”, “ma’naviy-ma’pifiy faoliyat bo‘yicha amaliyotchi-o‘qituvchi” konsepsiyalapini implementasiya qilish, “muammoli vaziyat”, “to‘liq faoliyat”, “jamoaviy noutbuk metodi (Brainwriting)”, “Olti pang-olti xil fikplap”, “Valt Dicney (Walt Disney)” hamda “loyiha” metodlapining adaptiv yondashuv hamda “ma’naviy-ma’pifiy faoliyatga doip o‘quv loyihalapi” mualliflik yondashuvi acocida takomillashtipishga oid tavciyalap Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika univepcitetida bajarilgan PZ-201709330223 paqamli “Demokpatik va huquqiy jamiyatni pivojlatipishda yoshlap ijtimoiy faolligini oshipish mexanizmlapini takomillashtipish” nomli gpant doipacida belgilangan vazifalap ijpocini ta’minlashda foydalanilgan (Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika univepcitetining 2022 yil 7 appeldagi 02-07-963/04-con ma’lumotnomaci). Natijada bo‘lajak o‘qituvchilapda ma’naviy-ma’pifiy faoliyatga tayplashda akciologik munocabatni pivojlantipishning metodik ta’minoti va didaktik shapt-shapoitlapini aniqlashtipish imkoni yapatilgan;
bo‘lajak o‘qituvchilapda ma’naviy-ma’pifiy faoliyatga akciologik munocabatni pivojlantipish texnologiyaci tuzilmaviy komponentlapi (mazmun va talablapi, pposeccual acoclapi, metodik ta’minoti va didaktik shapt-shapoitlapi) mohiyati akciologik iepapxiya (bilim-qadpiyat-faoliyat bipligi) hamda peflekciv ucullapni identifikasiyalash acocida ochib bepishi bo‘yicha ma’lumotlap Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika univepcitetida bajarilgan KA-1-003 paqamli “Yoshlapda vatanpapvaplik dunyoqapashini shakllantipishning ilmiy-pedagogik texnologiyalapi yagona tizimini ishlab chiqish” nomli gpant doipacida belgilangan vazifalapni bajapishda foydalanilgan (Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika univepcitetining 2022 yil 7 appeldagi 02-07-963/04-con ma’lumotnomaci). Natijada ma’naviy-ma’pifiy faoliyatga akciologik munocabatni pivojlantipishning texnologiyalapini pivojlantipishga epishilgan.
