Dexqonov Farruxjon Nuriddin o‘g‘lining
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Issiqlik almashinish jarayonini chegaraviy boshqarish», 01.01.02 – Differensial tenglamalar va matematik fizika (fizika-matematika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2022.1.PhD/FM669
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Matematika instituti huzuridagi DSc.02/30.12.2019.FM.86.01 raqamli Ilmiy kengash.
Ilmiy rahbar: Alimov Shavkat Arifdjanovich, fizika-matematika fanlari doktori, akademik.
Rasmiy opponentlar: Durdiev Durdimurod Qalandarovich, fizika-matematika fanlari doktori, professor; Fayazov Kudratillo Sadridinovich, fizika-matematika fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: Farg‘ona davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi tekislik va fazoda berilgan sohada jismni o‘rtacha haroratgacha isitish uchun ketadigan minimal vaqtga baho topish va mos integral tenglamani echimi mavjudligini ko‘rsatishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
intervalda parabolik tenglama uchun boshlang‘ich-chegaraviy masalada sterjenni tez isitish uchun zarur bo‘lgan minimal vaqtga baho olingan hamda asosiy integral tenglamaning echimi mavjudligi isbotlangan;
berilgan sohaning qismidagi o‘rtacha haroratga erishish uchun ketadigan minimal vaqtni yuqori chegarasi topilib, asosiy integral tenglamaning echimi mavjudligi Laplas almashtirish usuli orqali isbotlangan;
uch o‘lchamli sohada o‘rtacha temperatura kritik qiymatga yaqin bo‘lganda, minimal vaqt harorat jarayoni parametrlariga bog‘liq ekanligi isbotlangan;
n-o‘lchamli chegaralangan sohada issiqlik almashinish tenglamasi uchun boshlang‘ich-chegaraviy masalada berilgan jismni isitish uchun ketadigan minimal vaqtga baho topilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Issiqlik almashinish jarayonini chegaraviy boshqarish masalasi bo‘yicha olingan natijalar asosida:
Volterra birinchi tur integral tenglamsini yadrosiga va bu yadroning Laplas almashtirishiga olingan baholardan OT-F-4-(36+32) raqamli «Matematik fizika va optimal boshqaruv masalalarini echishning yangi usullarini ishlab chiqish+toq tartibli xususiy hosilali tenglamalar uchun noklassik boshlang‘ich, spektral masalalar va ularning tatbiqlari» mavzusidagi fundamental loyihada Volterra birinchi tur integral tenglamasini echimi mavjudligini ko‘rsatishda foydalanilgan (O‘zbekiston Milliy universitetining 2022 yil 20 apreldagi №04/11-2261-sonli ma’lumotnomasi). Ilmiy natijalarning qo‘llanishi bir va ikki o‘lchamli sohada parabolik tenglama uchun qo‘yilgan boshlang‘ich-chegaraviy masalaning umumlashgan echimini topish imkonini bergan;
chegarasi bo‘lakli silliq bo‘lgan chegaralangan ikki va n-o‘lchamli sohalarda parabolik tipdagi tenglamalar uchun boshlang‘ich-chegaraviy masalalarning umumlashgan echimidan OT-F4-02 raqamli «Matematik fizikaning holatlar to‘plami cheksiz bo‘lgan modellari termodinamikasi» mavzusidagi fundamental loyihada Grin funksiyasi xossalarini isbotlashda foydalanilgan (Buxoro davlat universiteti 2022 yil 13 maydagi №04-04/01-0963-sonli ma’lumotnomasi). Ilmiy natijalarning qo‘llanishi matematik fizika tenglamalari uchun qo‘yilgan aralash tipdagi masalalarning umumlashgan echimini topish imkonini bergan.