Келдиёрова Гулмира Фарходовнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Қурилиш материаллари ишлаб чиқариш корхоналаридан  ажралиб чиқадиган зарарли моддаларнинг атроф-муҳитга таъсирини баҳолаш (Самарқанд вилояти мисолида)”, 03.00.10−Экология.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам:  В2018.2.PhD/В215
Илмий раҳбар: Бобоев Собиржон Мурадуллаевич, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарқанд давлат университети.
ИК фаолият юритаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд давлат архитектура-қурилиш институти  ҳузуридаги илмий даража берувчи PhD.26/27.02.2020.Т.109.01 рақамли Илмий кенгаш асосида тузилган бир марталик Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Мамбетуллаева Светлана Мирзамуратовна, биология фанлари доктори, профессор.
Ходжиев Алишер Қулдошевич, техника фанлари PhD. Етакчи ташкилот: Жиззах политехника институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади қурилиш материаллари ишлаб чиқариш корхоналаридаги чанг-газ тозалаш ускуналарида янги турдаги чанг-газ тозалаш ускуналарини яратиш, иш самарадорлигини ошириш ва қўллаш орқали корхоналардан ажралиб чиқадиган зарарли моддаларнинг атроф-муҳитга таъсирини баҳолашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
қурилиш материаллари ишлаб чиқариш корхоналаридан ажралиб чиқадиган зарарли моддаларнинг атроф-муҳитга таъсирини баҳолаш босқичлари корхоналарнинг таъсир этиш хавфлилик даражаларига нисбатдан ишлаб чиқилган;
ишлаб чиқариш корхоналаридаги чанг тозалаш ускуналарида  чанг газсимон моддаларни тозалаш имконияти яратилган, ускуналар иш самарадорлиги чанг туткичнинг технологик жараёнини ўзгартирилиши ҳисобига  оширилган; 
корхоналарда тўлдирувчи материаллар ёрдамида чанг-газларни тозалаш ускуналарининг қўлланилиши орқали уларнинг атмосфера ҳавосига, аҳоли саломатлигига ва ўсимлик дунёсига таъсири камайтирилганлиги исботланган; 
меъёрдан ортиқ атмосфера ҳавосига зарарли моддалар ажратиб чиқарадиган корхоналарда чангларни юқори самарада ушлаб қолувчи матоли филтрли чанг-газ тозалаш ускуналарини жорий қилиш билан тасдиқланган нормалар асосида руҳсат этилган чегаравий меъёрдан ошмаслилига эришилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий этилиши. 
Қурилиш материаллари ишлаб чиқариш корхоналаридан ажралиб чиқадиган зарарли моддаларнинг атроф-муҳитга таъсирини баҳолаш бўйича олинган натижалар асосида:
корхоналардан ажралиб чиқадиган зарарли моддаларнинг атмосфера ҳавосига таъсири ва таъсирини камайтириш бўйича таклифлар турли соҳадаги ишлаб чиқариш корхоналарининг меъёрий хужжатларини тайёрлашда кенг қўлланилган (Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни мухофаза қилиш давлат қўмитасининг 2020 йил 30 октябрдаги  02-02/8-2587 сонли маълумотномаси). Натижада Urgut Textile Shifer МЧЖ шифер ва Илк Ёғду Нашидаси ғишт ишлаб чиқариш корхоналарининг атмосфера ҳавосига таъсир доираси ва манбалар инвентаризация жараёнларининг сифатини ошишига хизмат қилган;
янги турдаги чанг-газ тозалаш ускуналарини яратиш ва қўллаш орқали корхоналарнинг атроф муҳитга таъсири камайтирилган. Асфальт бетон ишлаб чиқариш корхонасидаги мавжуд циклонларда иккинчи босқичли тозалаш ускунаси сифатида қўлланилган. (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги  автомобил йўллари қўмитасининг 2020 йил 28 сентябрдаги 03/3050-4788 сонли маълумотномаси). Натижада, Самарқанд шаҳридаги асфальт-бетон ишлаб чиқариш корхонасининг чанг-газ тозалаш ускунаси иш самарадорлиги 85 % дан 98 % га оширилган;
ишлаб чиқариш корхоналаридан ажралиб чиқадиган зарарли моддаларнинг атмосфера ҳавоси бўйлаб тарқалиш кенглиги замонавий дастурлар асосида таҳлил қилинган. (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги  автомобил йўллари қўмитасининг 2020 йил 28 сентябрдаги 03/3050-4788 сонли маълумотномаси). корхоналаридан ажралиб чиқадиган зарарли моддаларнинг атмосфера ҳавоси бўйлаб тарқалиш кенглиги компютернинг “Эко-центр” дастурида таҳлил қилинган. Натижада зарарли моддаларнинг атроф-муҳитга таъсир этиш ҳолатини кўрсатиб берган;
тасдиқланган нормалар бўйича ифлослантирувчи моддаларни атмосферага чиқариб ташлашнинг меъёрида амал қилиниши таҳлил қилинган (Ўзбекистон Республикаси Экология ва атроф-муҳитни мухофаза қилиш давлат қўмитасининг 2020 йил 30 октябрдаги  02-02/8-2587 сонли маълумотномаси). Натижада, қурилиш материаллари ишлаб чиқариш корхоналарининг атмосфера ҳавосига, инсон саломатлигига ва ўсимлик дунёсига таъсири баҳоланган, корхонанинг атроф-муҳитга таъсирини камайтириш бўйича тадбирларни режалаштириш ва амалга ошириш имконини берган. 

 

Бош меню

Янгиликларга обуна бўлиш