Toyirov Akbar Xasanovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiya himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): «Chiziqsiz to‘lqinli jarayonlarni matematik modellashtirish», 05.01.07 – Matematik modellashtirish. Sonli usullar va dasturlar majmui (fizika-matematika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2021.1.PhD/FM591.
Ilmiy rahbar: Normurodov Chori Begalievich, fizika-matematika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Termiz davlat universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: O‘zbekiston milliy universiteti, DSc.03/30.12.2019.FM.01.02.
Rasmiy opponentlar: Aloev Raxmatillo Djuraevich, fizika-matematika fanlari doktori, professor; Mamatov Alisher Zulunovich, texnika fanlari fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: Samarqand davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: nochiziqli to‘lqinlar dinamikasini tavsiflovchi Byurgers tenglamasi uchun qo‘yilgan chegaraviy masalalarni sonli modellashtirish, spektral-to‘r metodi yordamida sonli echish algoritmini ishlab chiqish va dasturiy ta’minotini yaratishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
spektral-to‘r metodining evolyusion masalalarga nisbatan yaqinlashish teoremalari isbotlangan;
bazis funksiyalari soni ortishi bilan taqribiy echimning aniq echimga yaqinlashish baholarini ta’minlovchi teoremalar isbotlangan;
yuqori tartibli hosila oldida kichik parametr bo‘lgan parabolik tenglamalarning sonli echimlari qurilgan;
chiziqsiz to‘lqinli jarayonlarni tavsiflovchi Byurgers tenglamasi uchun qo‘yilgan chegaraviy masalalarni sonli echish algoritmlari ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi:
Yuqori tartibli hosila oldida kichik parametr bo‘lgan parabolik tenglamalarni va nochiziqli to‘lqinlar dinamikasini tavsiflovchi Byurgers tenglamasini spektral-to‘r metodi asosida sonli echish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
yuqori tartibli hosila oldida kichik parametr bo‘lgan parabolik tenglamalarni spektral-to‘r metodi bilan echish algoritmlaridan №A-13-38 “Ikki fazali muhit nochiziqli to‘lqin dinamikasi uchun to‘g‘ri va teskari masalalarning nazariy va sonli tadqiq qilish” loyihasida yuqori tartibli hosila oldida kichik parametr bo‘lgan parabolik tenglamalarni sonli echishda foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining 2020 yil 20 noyabrdagi 89-03-4862-son ma’lumotnomasi). Ilmiy natijalarning qo‘llanilishi yuqori tartibli hosila oldida kichik parametr bo‘lgan parabolik tenglamalarni sonli hisoblash sxemalarini ishlab chiqish imkonini bergan;
nochiziqli to‘lqinlar dinamikasini tavsiflovchi Byurgers tenglamasini sonli modellashtirish uchun spektral-to‘r metodi algoritmidan №A-13-38 “Ikki fazali muhit nochiziqli to‘lqin dinamikasi uchun to‘g‘ri va teskari masalalarning nazariy va sonli tadqiq qilish” loyihasida nochiziqli to‘lqinlar dinamikasini tavsiflovchi Byurgers tenglamasini sonli modellashtirish, kompyuter dasturini yaratish va keng qamrovli hisoblash eksperimenti o‘tkazishda foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining 2020 yil 20 noyabrdagi 89-03-4862-son ma’lumotnomasi). Ilmiy natijalarning qo‘llanilishi nochiziqli to‘lqinlar dinamikasini tavsiflovchi Byurgers tenglamasini sonli modellashtirish uchun spektral-to‘r metodi algoritmini ishlab chiqish, kompyuter dasturini yaratish imkonini bergan.