Nurmatov Vaxid Xalmatovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Mehnat migrantlari orasida OIV-infeksiyasining epidemiologik tasnifi hamda profilaktik tadbirlarini takomillashtirish», 14.00.30- Epidemiologiya (tibbiyot fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2019.2.PhD/Tib997.
Ilmiy rahbar: Yuldashev Qahramon Xaldarovich, tibbiyot fanlari doktori, dotsent.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Toshkent tibbiyot akademiyasi, DSc.04/30.12.2019.Tib.30.01.
Rasmiy opponentlar: Atabekov Nurmat Satiniyazovich, tibbiyot fanlari doktori, Qosimov Odiljon Shodievich, tibbiyot fanlari doktori.
Yetakchi tashkilot: Virusologiya ilmiy-tekshirish instituti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: mehnat migrantlari orasida OIV-infeksiyasining epidemiologik tavsifi hamda profilaktik chora-tadbirlarini takomillashtirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
ilk bor O‘zbekistonda mehnatga layoqatli aholining o‘rtacha mehnat migratsiyasi, migratsiya jarayonining ustuvor xarakatlantiruvchi omillaridan biri ekanligi isbotlangan;
ilk bor mehnat migrantlari orasida jinsiy aloqa orqali yuquvchi infeksiyalarning tarqalish va yuqishining absolyut xavfi migratsiya bilan bog‘liqligi isbotlangan;
ilk bor O‘zbekistonda tadqiq etilayotgan migrantlar orasida migratsiya omili odamning imunitet tanqisligi virusi epidemik jarayonini faollashtiruvchi yetakchi omillardan biri ekanligi isbotlangan;
odamning imunitet tanqisligi virusini migrantlar orasida yuqishida tibbiy muassasadan tashqarida vena ichiga in’eksiya qabuli, himoyalanmagan jinsiy aloqalar, in’eksion giyohvand moddalar qabuli, rag‘batlantirish evaziga intim xizmat ko‘rsatuvchilar bilan jinsiy aloqa kabi xavf omillari ahamiyatli ekanligi isbotlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi.
OIV-infeksiyasining mehnat migrantlari orasidagi epidemiologik xususiyatlarini baholash va profilaktik tadbirlarni takomillashtirish bo‘yicha olingan natijalar asosida:
«Mexnat migrantlari orasida OIV infeksiyasi oldini olish chora tadbirlari algoritmi» uslubiy tavsiyanomasi ishlab chiqilgan (Sog‘liqni saqlash vazirligining 2020 yil 12 noyabrdagi 8n-z/152-son ma’lumotnomasi). Mazkur uslubiy tavsiyanoma mehnat migrantlari va ularning oila a’zolari orasida epidemiologik nazorat tizimini to‘g‘ri qo‘llab OIV-infeksiyasi tarqalishining oldini olish imkonini bergan;
mehnat migrantlari orasida OIV-infeksiyasining epidemiologik tavsifi va uning profilaktik tadbirlarini takomillashtirish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar sog‘liqni saqlash amaliyotiga, jumladan, Toshkent shahri va Surxondaryo viloyati OITS ga qarshi kurashish markazlari amaliyotiga tatbiq etilgan (Sog‘liqni saqlash vazirligining 2020 yil 12 noyabrdagi 8n-z/152-son ma’lumotnomasi). Olingan ilmiy natijalarning amaliyotga joriy etilishi tashqi va ichki migratsiya jarayonlariga jalb etiluvchilar hamda ularning oila a’zolari orasida OIV-infeksiyasi to‘g‘risida tushunchaga ega bo‘lishi, belgilangan profilaktik tadbirlarga rioya etishi, ixtiyoriy ravishda laboratoriya tekshiruvidan o‘tishi ta’minlanganligi hamda ushbu kasallikni tarqalishini kamaytirish imkonini bergan.