Sagdullaeva Dilafruz Saidakbarovnaning
fan doktori (DSc) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan tarmog‘i nomi): «Mahalliy o‘simlik moylaridan fosfolipidlar olish texnologiyasini takomillashtirish», 02.00.17–«Qishloq xo‘jalik va oziq-ovqat mahsulotlariga ishlov berish, saqlash hamda qayta ishlash texnologiyalari va biotexnologiyalari» (texnika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2020.4.DSc/T264.
Ilmiy maslahatchi: To‘raev Abbasxon Sabirxanovich, kimyo fanlari doktori, professor, akademik.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Bioorganik kimyo instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Toshkent kimyo-texnologiya instituti, DSc.03/30.12.2019.T.04.01.
Rasmiy opponentlar: Ikramov Abduvaxob, texnika fanlari doktori, professor; Tillaeva Gulnora Uriunbaevna, texnika fanlari doktori, professor; Ortiqov Asqar Ortiqovich texnika fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: Buxoro muhandislik-texnologiya instituti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: mahalliy o‘simlik moylari asosida fosfolipidlar olish texnologiyasini takomillashtirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
mahalliy o‘simlik moylaridan olingan fosfolipidlarning tarkibi va xossalari aniqlangan;
mahalliy o‘simlik moylaridan fosfolipidlar olish jarayonini mikroto‘lqin nurlari 1,4–1,5 barobar jadallashtirishi aniqlangan;
xom fosfolipidlarni tozalash uchun mahalliy xomashyolar asosida faollantirilgan gilmoya adsorbentlari ishlab chiqilgan;
mahallliy xomashyolar asosida olingan fosfolipidlarning kimyoviy, kolloid-kimyoviy va yog‘-kislota tarkibi aniqlangan;
mahalliy o‘simlik moylari asosida fosfolipidlar olish uchun samarali gidratatsiyalovchi eritma tanlangan;
oziqaviy lesitin va texnik fosfolipid olish uchun och (soya, kungaboqar, maxsar) va to‘q rangli (forpress va ekstraksion paxta moyi) mahalliy moylar tanlangan;
mahalliy o‘simlik moylaridan ishlab chiqilgan gidratatsiyalovchi eritma va mikroto‘lqinli nurlanish yordamida fosfolipidlar olish texnologiyasi takomillashtirilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. 
Gidratatsiyalangan fosfolipid emul`siyasi ko‘rinishidagi tabiiy noionogen SFM olish texnologiyasini takomillashtirish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
o‘simlik moylarini mikroto‘lqinli nurlatish usulini qo‘llab, gidratatsiyalashning takomillashtirilgan texnologiyasi «Farg‘ona yog‘-moy» AJda amaliyotga joriy etilgan (O‘zbekiston Respublikasi Yog‘-moy sanoati korxonalari uyushmasining 2020 yil 5 avgustdagi AA/03-835-son ma’lumotnomasi). Natijada, gidratatsiyalash jarayonini 2–3 barobar (xomashyo turiga qarab) jadallashtirish imkonini bergan;
och rangli o‘simlik moylaridan lesitin olish texnologiyasi «Farg‘ona yog‘-moy» AJda amaliyotga joriy etilgan (O‘zbekiston Respublikasi Yog‘-moy sanoati korxonalari uyushmasining 2020 yil 5 avgustdagi AA/03-835-son ma’lumotnomasi). Natijada, mahalliy import o‘rnini bosuvchi fosfolipid emul`siyalari ko‘rinishidagi oziqaviy SFM emul`gatorlar olish margarin mahsulotini tannarxini tushirish imkonini bergan; 
o‘simlik moylaridan fosfolipidlarning yangi resepturasi va ishlab chiqarish texnologiyasi «Farg‘ona yog‘-moy» AJda amaliyotga joriy etilgan (O‘zbekiston Respublikasi Yog‘-moy sanoati korxonalari uyushmasining 2020 yil 5 avgustdagi AA/03-835-son ma’lumotnomasi). Natijada, yuqori turg‘unlikka va oksidlanishga bardoshli margarin ishlab chiqarish, saqlash muddatini esa 1,5 barobar uzaytirish imkonini bergan.

 

Yangiliklarga obuna bo‘lish