Омонова Нилуфар Омон қизининг
Фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтиссослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Кооператив ёндашув асосида талабаларда аффилиатив мотивацияни ривожлантиришнинг педагогик тизими”, 13.00.01 – Педагогика назарияси. Педагогик таълимотлар тарихи
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2022.4.PhD/Ped4016
Илмий раҳбар: Бозорова Муслима Қодировна, педагогика фанлари номзоди, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Термиз давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Олий таълим тизими кадрларини қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш институти, PhD.03/30.09.2023. Ped.173.01
Расмий оппонентлар: Эркабоева Нигора Шерматовна, педагогика фанлари доктори, профессор, Позилова Шахноза Хайдаралиевна, педагогика фанлари доктори (DSc), доцент;
Етакчи ташкилот: Қарши давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади коорератив йондашув асосида талабаларда аффилиатив мотивацийани ривожлантиришнинг редагогик тизиминини такомиллаштиришга доир амалий таклиф ва тавсийалар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
талабаларда кооператив ёндашувни шакллантиришнинг психологик-педагогик тизимини ривожлантирувчи омиллар (аффилиацияга йўналганлик, аффилиатив мотивацияни билиш, ҳамкорликка интилиш, мулоқот учун муомалани тўғри йўналтира олиш), гуруҳ ишини ташкил этиш, мулоқот кўникмаларини ривожлантириш, аниқлик ва тушунарлилик, муаммони ҳал қилишга қаратилган ечимлар, ҳамкорлик ва ўзаро ёрдамни рағбатлантириш, қўллаб-қувватлаш ва ишонч муҳитини ўрнатиш, хулоса ва мулоҳазалар каби сифатлар аниқлаштирилган;
талабаларда аффилиатив мотивацияни ривожлантириш компонентлари (когнитив, ҳиссий, дунёқараш ва хулқ-атворга доир) касбий сифатлар (инсонпарварлик, фуқаролик ва компетентлик) ва шахсий ижтимоий тажриба (фикрни мустақил ифодалай олиш, фикрлашдаги мослашувчанликнинг намоён бўлиши, ўз-ўзини ишонтириш) билан уйғунлаштиришнинг услубий имкониятлари кооператив ёндашув асосида далилланган;
кооператив ёндашув асосида талабаларда аффиллиатив мотивацияни ривожлантиришнинг мақсадли, методик, оператив-мазмунли, ўқув, назорат-баҳолаш блокларини ўз ичига оладиган ташкилий-функсионал модели шахсга йўналтирилган, фаолиятли ва компетенсиявий ёндашувлар асосидаги ўқув фаолиятининг компонент (қийматли-мотивацион, мазмунли-процессуал, шахсий-рефлексив)ларига устуворлик бериш асосида такомиллаштирилган.
талабалар ижтимоий фаоллиги орқали аффилиатив мотивацияни ривожлантиришнинг таркибий қисмлари (ҳиссий-иродавий, мазмунли-операцион, мотивацион) амалий-касбий фаолиятнинг ахлоқий билимлар, шахсий-ижтимоий тажриба, мустақиллик, масъулиятлилик, ташаббускорлик каби хусусиятларини интеграциялашга доир илмий-амалий таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Коорератив йондашув асосида талабаларда аффилиатив мотивацийани ривожлантиришнинг редагогик тизими ривожлантириш имконийатларига оид тадқиқотнинг илмий натижалари асосида:
талабаларда кооператив ёндашувни шакллантиришнинг психологик-педагогик тизимини ривожлантирувчи омиллар (аффилиацияга йўналганлик, аффилиатив мотивацияни билиш, ҳамкорликка интилиш, мулоқот учун муомалани тўғри йўналтира олиш), гуруҳ ишини ташкил этиш, мулоқот кўникмаларини ривожлантириш, аниқлик ва тушунарлилик, муаммони ҳал қилишга қаратилган ечимлар, ҳамкорлик ва ўзаро ёрдамни рағбатлантириш, қўллаб-қувватлаш ва ишонч муҳитини ўрнатиш, хулоса ва мулоҳазалар каби сифатларга доир амалий таклиф ва тавсиялардан барча бакалавриат таълим йўналишларида таҳсил олаётган талабалар учун мўлжалланган “Умумий педагогика” номли ўқув қўлланма мазмунида акс этган. (Термиз давлат университети ректорининг 2024-йил 25-майдаги 250-ПЎ-сон буйруғи, 250-ПЎ-013 рақамли гувоҳнома). Натижада, талабаларда кооператив ёндашув асосида аффилиатив мотивацияни ривожлантиришнинг педагогик тизимини такомиллаштиришга эришилган;
талабаларда аффилиатив мотивацияни ривожлантириш компонентлари (когнитив, ҳиссий, дунёқараш ва хулқ-атворга доир) касбий сифатлар (инсонпарварлик, фуқаролик ва компетентлик) ва шахсий ижтимоий тажриба (фикрни мустақил ифодалай олиш, фикрлашдаги мослашувчанликнинг намоён бўлиши, ўз-ўзини ишонтириш) орқали уйғунлаштиришнинг услубий имкониятлари ва таркибий қисмлари (ҳиссий-иродавий, мазмунли-операцион, мотивацион) амалий-касбий фаолиятнинг ахлоқий билимлар, шахсий-ижтимоий тажриба, мустақиллик, масъулиятлилик, ташаббускорлик каби хусусиятларини интеграциялашга доир илмий-амалий таклиф ва тавсиялардан ФЗ-2020010829 рақамли “Талаба ёшлар илмий фаолиятини мониторинг қилишнинг дастурий таъминотини яратиш” (2020-2022-йй.) амалий лойиҳада фойдаланилган (Мирзо Улугʻбек номидаги Ўзбекистон Миллий университетининг 2024-йил 07-июндаги 04/11-4956-сон маълумотномаси). Натижада, талабаларда аффилиатив мотивация ривожлантириш орқали касбий сифатлар ва шахсий ижтимоий тажриба самарадорлиги ошган;
кооператив ёндашув асосида талабаларда аффиллиатив мотивацияни ривожлантиришнинг мақсадли, методик, оператив-мазмунли,ўқув, назорат-баҳолаш блокларини ўз ичига оладиган ташкилий-функсионал модели шахсга йўналтирилган, фаолиятли ва компетенсиявий ёндашувлар асосидаги ўқув фаолиятининг компонент (қийматли-мотивацион, мазмунли-процессуал, шахсий-рефлектив)ларига устуворлик беришга доир таклиф ва тавсиялардан ПЗ-20170929789 рақамли “Ўзбекистонда олий таълим муассасаларининг ўқув жараёнида илгʻор педагогик ва замонавий ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланишни такомиллаштириш механизмларини ишлаб чиқиш” (2018-2020-йй.) амалий лойиҳани бажаришда фойдаланилган (Мирзо Улугʻбек номидаги Ўзбекистон Миллий университетининг 2024-йил 07-июндаги 04/11-4955-сон маълумотномаси) Натижада, кооператив ёндашув асосида талабаларда аффилиатив мотивацияни ривожлантиришнинг педагогик тизимининг самарадорлигини оширишга эришилган.