Асланов Бобур Тухтаевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ҳуқуқбузарликлар содир этишга мойил шахслар билан ишлаш фаолиятини такомиллаштириш”, 12.00.14 – Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси. Жамоат хавфсизлигини таъминлаш. Пробация фаолияти (юридик фанлар).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.1.PhD/Yu1005.
Илмий раҳбар: Исмаилов Исамиддин, юридик фанлар доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги Академияси.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги Академияси, DSc.31/30.12.2019.Yu.25.02.
Расмий оппонентлар: Зиёдуллаев Муззафар Зиёдуллаевич, юридик фанлар доктори, профессор; Абдурасулова Қумриниса Раимқуловна, юридик фанлар доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги Малака ошириш институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади ички ишлар органларининг ҳуқуқбузарлик содир этишга мойил шахслар билан ишлаш фаолиятини такомиллаштириш юзасидан таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборатдир.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ҳуқуқбузарлик содир этишга мойил шахслар билан ишлашни ташкил этишни “Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси фаолияти” ва “Криминология” фанлари бўйича маъруза, семинар ва амалий машғулотларни ўтказишда, шунингдек ушбу фанлар доирасида амалга оширилаётган илмий тадқиқот ишларида унумли фойдаланиши лозимлиги асослантирилган;
шахсга нисбатан унинг учун номақбул бўлган ҳамда унинг шаъни ва қадр-қимматини таҳқирлайдиган, шахснинг ташқи қиёфасини ёки қадди-қоматини тавсифлашда, имо-ишора қилишда, тегинишда, чақиришда ифодаланган, шаҳвоний хусусиятга эга бўлган ҳаракатларни содир этганлиги учун маъмурий жавобгарлик белгиланиши исботланган;
пробация назоратидаги шахсга нисбатан электрон кузатув воситасини (электрон браслет) озодликни чеклаш тарзидаги жазони ўташ тартиби талабларини бажармаётганлиги тўғрисида расмий равишда огоҳлантирилган ёки озодликни чеклаш тарзидаги жазони ўташ даврида жамоат тартибини бузиш билан боғлиқ ҳуқуқбузарликлар учун маъмурий жавобгарликка тортилган пробация назоратидаги шахсга нисбатан туман (шаҳар) пробация болинмаси бошлиғининг қарори асосида қўлланилиши лозимлиги, унинг муддати қанча бўлиши кераклиги асослантирилган;
руҳий ҳолати бузилган шахсларга нисбатан тиббий йўсиндаги мажбурлов чораларини қўллаш тартиби асослантирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ҳуқуқбузарлик содир этишга мойил шахслар билан ишлаш фаолиятини такомиллаштириш бўйича олинган натижалар асосида:
ҳуқуқбузарлик содир этишга мойил шахслар билан ишлашни ташкил этишни “Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси фаолияти” ва “Криминология” фанлари бўйича маъруза, семинар ва амалий машғулотларни ўтказишда, шунингдек ушбу фанлар доирасида амалга оширилаётган илмий тадқиқот ишларида унумли фойдаланиши лозимлиги асослантирилган. (Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги Академиясининг 2024-йил 30-ноябрдаги 38/8-89-сонли далолатномаси). Мазкур таклифнинг жорий этилиши ички ишлар органлари соҳавий хизмат субектларининг ваколатлари ва вазифаларининг мазмун-моҳиятидан келиб чиқиб, ҳуқуқбузарлик содир этишга мойил шахслар тоифаларини ўз вақтида аниқлаш ва уларга нисбатан таъсирчан профилактик чора-тадбирларини олиб борилишига хизмат қилади;
шахсга нисбатан унинг учун номақбул бўлган ҳамда унинг шаъни ва қадр-қимматини таҳқирлайдиган, шахснинг ташқи қиёфасини ёки қадди-қоматини тавсифлашда, имо-ишора қилишда, тегинишда, чақиришда ифодаланган, шаҳвоний хусусиятга эга бўлган ҳаракатларни содир этганлиги учун жавобгарлик белгилаш ҳақидаги таклифи 2023-йил 11-апрелдаги “Хотин-қизлар ва болалар ҳуқуқлари, эркинликлари ҳамда қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилиш тизими янада такомиллаштирилиши муносабати билан Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида”ги ЎРҚ – 829-сон Қонуннинг 5-моддаси 6-банди (Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 411-моддаси)ни шакллантиришда фойдаланилган. (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ҳузуридаги Парламент тадқиқотлари институтининг 2024-йил 19-январдаги 01/қ-08-24-сонли маълумотномаси). Мазкур таклифнинг жорий этилиши ҳуқуқбузарлик содир этишга мойил бўлган шахслар билан ишлашнинг ҳуқуқий асосларини такомиллаштиришга, аҳолининг ҳуқуқбузарликлардан жабрланиб қолиш ҳолатларини камайишига хизмат қилади;
пробация назоратидаги шахсга нисбатан электрон кузатув воситасини (электрон браслет) озодликни чеклаш тарзидаги жазони ўташ тартиби талабларини бажармаётганлиги тўғрисида расмий равишда огоҳлантирилган ёки озодликни чеклаш тарзидаги жазони ўташ даврида жамоат тартибини бузиш билан боғлиқ ҳуқуқбузарликлар учун маъмурий жавобгарликка тортилган пробация назоратидаги шахсга нисбатан туман (шаҳар) пробация бўлинмаси бошлиғининг қарори асосида қўлланилиши лозимлиги, унинг муддати қанча бўлиши кераклиги ҳақидаги таклифларидан 2024-йил 7-августдаги Ўзбекистон Республикасининг “Пробация тўғрисида”ги ЎРҚ–938-сон Қонунининг 33-моддасини ишлаб чиқишда фойдаланилган. (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ҳузуридаги Парламент тадқиқотлари институтининг 2024-йил 15-августдаги
№ 03/08-142-сонли маълумотномаси). Ушбу таклифнинг жорий этилиши пробация хизматининг пробация назоратидаги шахсларни масофадан кузатиб туриш ва уларни тартиб-қоидаларга ўз вақтида амал қилаётганлигини текшириб туриш фаолиятини такомиллаштиришга хизмат қилган;
руҳий ҳолати бузилган шахсларга нисбатан тиббий йўсиндаги мажбурлов чораларини қўллаш тартибини такомиллаштиришга оид таклифларидан 2021-йил 12-майдаги Ўзбекистон Республикасининг “Психиатрия ёрдами тўғрисида”ги ЎРҚ-690-сон Қонунининг 16-моддаси иккинчи қисмини шакллантиришда фойдаланилган. (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси ҳузуридаги Парламент тадқиқотлари институтининг 2024-йил 20-декабрдаги № 03/08-257-сонли маълумотномаси). Ушбу таклифнинг жорий руҳий ҳолати бузилган шахслар тоифаларини ўз вақтида аниқлаш орқали улар томонидан содир этилиши кутилаётган жиноятларни олдини олишга ҳизмат қилади.