Iminov Behzodbek Maxamatibroximovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Me’da va o‘n ikki barmoqli ichak rezeksiyasidan keyin rivojlanuvchi kamqonlik patogenezining asosiy omillari», 14.00.16 – Normal va patologik fiziologiya, 14.00.27 - Xirurgiya (tibbiyot fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2021.1.PhD/Tib1720.
Ilmiy rahbarlar: Iriskulov Baxtiyar Uktyamovich, tibbiyot fanlari doktori, professor; Qodirov Shavkat Nomanovich, tibbiyot fanlari doktori, dotsent.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Andijon davlat tibbiet instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Toshkent tibbiyot akademiyasi huzuridagi DSc.04/30.12.2019.Tib.30.03 raqamli ilmiy kengash asosidagi bir martalik ilmiy kengash.
Rasmiy opponentlar: Saidov A’lonur Baxtinurovich, tibbiyot fanlari doktori, dotsent; To‘raqulov O‘ktam Nurmamatovich, tibbiyot fanlari doktori, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Xoja Ahmad Yassaviy nomidagi xalqaro qozoq-turk universiteti (Qozog‘iston Respublikasi).
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: me’da va o‘n ikki barmoqli ichak xastaliklari, ularni operativ davolash bilan bog‘liq temir tanqislik kamqonlik rivojlanish patogenezining asosiy bosqichlarini, sideropeniya va kamqonlik darajasini belgilovchi ob’ektiv, yuqori darajadagi informativ mezonlar majmuasini yaratish va samarali davolash choralarini taklif etishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
me’da va o‘n ikki barmoqli ichak shilliq qavatlaridagi o‘zgarishlar uzoq vaqtli sidoropeniya hisobiga yuzaga kelishi, qoplovchi epiteliy hujayralarida erkin radikal jarayonlarning faollashishi, hazm tizimining qoplovchi epitelial hujayralarida oqsil-karbonsuv etishmovchiligining shakllanishi asoslangan;
bemorlarda me’da rezeksiyasidan keyingi anastomozitlarda va me’daning antral va fundal qismlarining shilliq qavatlarida tashxislangan dismetobolik o‘zgarishlar epitelial qavatining birlamchi distrofiyasi va atrofiyasiga olib kelishi isbotlangan;
me’da rezeksiyasidan 6-12 oy o‘tgach rivojlanadigan kamqonlikning patogenezida temir va oqsil o‘zlashtirilishining oshqozon fraksiyasi tushib qolishi hamda kamqonlik rivojlanishida Nelicobacter Rylori infeksiyasi asosiy ahamiyat kasb etishi asoslangan;
me’da va o‘n ikki barmoqli ichak yara kasalligi natijasida rivojlangan sidoropeniyani davolashda temir saqlovchi dori vositalar+oqsillar+antioksidantlarning kompleks yondoshuvi va Nelicobacter Rylori erradikatsiyasi me’da shilliq qavatli hujayralarining metobolizmini tiklashi, anastomozitlar va yaralarning qaytlanishini oldini olishi isbotlangan.
IV.Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi.
Me’da va o‘n ikki barmoqli ichak rezeksiyasidan keyin rivojlanuvchi kamqonlik patogenezining asosiy omillari bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
birinchi ilmiy yangilik: me’da va o‘n ikki barmoqli ichak shilliq qavatlaridagi o‘zgarishlar uzoq vaqtli sidoropeniya hisobiga yuzaga kelishi, qoplovchi epiteliy hujayralarida erkin radikal jarayonlarning faollashishi, hazm tizimining qoplovchi epitelial hujayralarida oqsil-karbonsuv etishmovchiligining shakllanishi asoslanganligi bo‘yicha takliflar Andijon davlat tibbiyot institutining ekspert kengashi tomonidan 2023 yil 30 noyabrda 6i-47/u-son bilan tasdiqlangan «Me’da va o‘n ikki barmoqli ichak rezeksiyasidan keyin rivojlanuvchi kamqonlik patogenezining asosiy omillari» nomli uslubiy tavsiyanoma mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazining Andijon filiali bo‘yicha 19.12.2023-yildagi 176-son, Namangan filiali bo‘yicha 16.12.2023 yildagi 282/1-son hamda Farg‘ona tuman tibbiyot birlashmasi markaziy shifoxonasi bo‘yicha 07.08.2024 yildagi 5408-11-163-TB/2024-son buyruqlari bilan amaliyotiga joriy etilgan (Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy texnik kengashining 2024 yil 26 noyardagi 09/54-son xulosasi). Ijtimoiy samaradorligi: me’da va o‘n ikki barmoqli ichak rezeksiyasidan keyin temir taqisligi bo‘lgan bemorlar salomatligining tez qayta tiklanishi, asoratlarning oldini olish, hayot sifatini yaxshilash imkonini beradi. Iqtisodiy samaradorligi: mazkur kasallikni statsionar sharoitida davolash uchun sarflanadigan 218000 so‘m byudjet mablag‘lari kasallikni erta tashxislash hamda asoratlarni oldini olish, organizmda rivojlangan kamqonlik natijasida jarrohlik amaliyotidan keyingi o‘zgarishlarni tiklash orqali shifoxonada davolanish muddatini 7 kundan 5 kunga qisqartirish natijasida iqtisod qilinadi;
ikkinchi ilmiy yangilik: bemorlarda me’da rezeksiyasidan keyingi anastomozitlarda va me’daning antral va fundal qismlarining shilliq qavatlarida tashxislangan dismetobolik o‘zgarishlar epitelial qavatining birlamchi distrofiyasi va atrofiyasiga olib kelishi isbotlanganligi bo‘yicha takliflar Andijon davlat tibbiyot institutining ekspert kengashi tomonidan 2023 yil 30 noyabrda 6i-47/u-son bilan tasdiqlangan «Me’da va o‘n ikki barmoqli ichak rezeksiyasidan keyin rivojlanuvchi kamqonlik patogenezining asosiy omillari» nomli uslubiy tavsiyanoma mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazining Andijon filiali bo‘yicha 19.12.2023-yildagi 176-son, Namangan filiali bo‘yicha 16.12.2023 yildagi 282/1-son hamda Farg‘ona tuman tibbiyot birlashmasi markaziy shifoxonasi bo‘yicha 07.08.2024 yildagi 5408-11-163-TB/2024-son buyruqlari bilan amaliyotiga joriy etilgan (Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy texnik kengashining 2024 yil 26 noyardagi 09/54-son xulosasi). Ijtimoiy samaradorligi: me’da va o‘n ikki barmoqli ichak rezeksiyasidan keyin temir taqisligi bo‘lgan bemorlar salomatligining tez qayta tiklanishi, asoratlarning oldini olish, hayot sifatini yaxshilash imkonini beradi. Iqtisodiy samaradorligi: mazkur kasallikni statsionar sharoitida davolash uchun sarflanadigan 218000 so‘m byudjet mablag‘lari kasallikni erta tashxislash hamda asoratlarni oldini olish, organizmda rivojlangan kamqonlik natijasida jarrohlik amaliyotidan keyingi o‘zgarishlarni tiklash orqali shifoxonada davolanish muddatini 7 kundan 5 kunga qisqartirish natijasida iqtisod qilinadi;
uchinchi ilmiy yangilik: me’da rezeksiyasidan 6-12 oy o‘tgach rivojlanadigan kamqonlikning patogenezida temir va oqsil o‘zlashtirilishining oshqozon fraksiyasi tushib qolishi hamda kamqonlik rivojlanishida Nelicobacter Rylori infeksiyasi asosiy ahamiyat kasb etishi asoslanganligi bo‘yicha takliflar Andijon davlat tibbiyot institutining ekspert kengashi tomonidan 2023 yil 30 noyabrda 6i-47/u-son bilan tasdiqlangan «Me’da va o‘n ikki barmoqli ichak rezeksiyasidan keyin rivojlanuvchi kamqonlik patogenezining asosiy omillari» nomli uslubiy tavsiyanoma mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazining Andijon filiali bo‘yicha 19.12.2023-yildagi 176-son, Namangan filiali bo‘yicha 16.12.2023 yildagi 282/1-son hamda Farg‘ona tuman tibbiyot birlashmasi markaziy shifoxonasi bo‘yicha 07.08.2024 yildagi 5408-11-163-TB/2024-son buyruqlari bilan amaliyotiga joriy etilgan (Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy texnik kengashining 2024 yil 26 noyardagi 09/54-son xulosasi). Ijtimoiy samaradorligi: me’da va o‘n ikki barmoqli ichak rezeksiyasidan keyin temir taqisligi bo‘lgan bemorlar salomatligining tez qayta tiklanishi, asoratlarning oldini olish, hayot sifatini yaxshilash imkonini beradi. Iqtisodiy samaradorligi: mazkur kasallikni statsionar sharoitida davolash uchun sarflanadigan 218000 so‘m byudjet mablag‘lari kasallikni erta tashxislash hamda asoratlarni oldini olish, organizmda rivojlangan kamqonlik natijasida jarrohlik amaliyotidan keyingi o‘zgarishlarni tiklash orqali shifoxonada davolanish muddatini 7 kundan 5 kunga qisqartirish natijasida iqtisod qilinadi;
to‘rtinchi ilmiy yangilik: me’da va o‘n ikki barmoqli ichak yara kasalligi natijasida rivojlangan sidoropeniyani davolashda temir saqlovchi dori vositalar+oqsillar+antioksidantlarning kompleks yondoshuvi va Nelicobacter Rylori erradikatsiyasi me’da shilliq qavatli hujayralarining metobolizmini tiklashi, anastomozitlar va yaralarning qaytlanishini oldini olishi isbotlanganligi bo‘yicha takliflar Andijon davlat tibbiyot institutining ekspert kengashi tomonidan 2023 yil 30 noyabrda 6i-47/u-son bilan tasdiqlangan «Me’da va o‘n ikki barmoqli ichak rezeksiyasidan keyin rivojlanuvchi kamqonlik patogenezining asosiy omillari» nomli uslubiy tavsiyanoma mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazining Andijon filiali bo‘yicha 19.12.2023-yildagi 176-son, Namangan filiali bo‘yicha 16.12.2023 yildagi 282/1-son hamda Farg‘ona tuman tibbiyot birlashmasi markaziy shifoxonasi bo‘yicha 07.08.2024 yildagi 5408-11-163-TB/2024-son buyruqlari bilan amaliyotiga joriy etilgan (Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Ilmiy texnik kengashining 2024 yil 26 noyardagi 09/54-son xulosasi). Ijtimoiy samaradorligi: me’da va o‘n ikki barmoqli ichak rezeksiyasidan keyin temir taqisligi bo‘lgan bemorlar salomatligining tez qayta tiklanishi, asoratlarning oldini olish, hayot sifatini yaxshilash imkonini beradi. Iqtisodiy samaradorligi: mazkur kasallikni statsionar sharoitida davolash uchun sarflanadigan 218000 so‘m byudjet mablag‘lari kasallikni erta tashxislash hamda asoratlarni oldini olish, organizmda rivojlangan kamqonlik natijasida jarrohlik amaliyotidan keyingi o‘zgarishlarni tiklash orqali shifoxonada davolanish muddatini 7 kundan 5 kunga qisqartirish natijasida iqtisod qilinadi.
