Mannanov Muzaffar Ibragimovichning
falsafa doktori (PhD) Dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi):
“Suvni chuchuklantirish tizimi haroratini nazorat qiluvchi mikroelektron qurilmani ishlab chiqish”, 01.04.10 – Yarimo‘tkazgichlar fizikasi (texnika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2023.4. PhD /T1502.
Ilmiy maslahatchi: Qo‘ldashov Obbozjon Xokimovich, texnika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti huzuridagi Yarimo‘tkazgichlar fizikasi va mikroelektronika ilmiy-tadqiqot instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti huzuridagi Yarimo‘tkazgichlar fizikasi va mikroelektronika ilmiy-tadqiqot instituti, DSc.03/30.12.2019.FM/T.01.12.
Rasmiy opponentlar: Tagaev Marat Baymuratovich, texnika fanlari doktori, professor; Raxmonov Anvar Tojibevich, texnika fanlari doktori, professor;
Yetakchi tashkilot: Namangan muxandislik - qurilish instituti
Dissertatsiya yo‘nalishi: Nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II.Tadqiqotning maqsadi:
maqsadi Ni yoki Cu kirishma atomlari bilan legirlangan kremniy monokristalli harorat datchiklarini yaratish hamda n-Si<Ni>, n-Si<Cu> datchiklari asosida suvni chuchuklantirish tizimidagi haroratni avtomatik nazorat qiluvchi mikroelektron qurilmani ishlab chiqishdan iborat.
III.Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
ilk bor 240 mkm qalinlikdagi n-Si<Ni> va n-Si<Cu> namunalar asosida 25÷70℃ harorat oralig‘ida sezgirligi mos ravishda βCu=8200K, βNi=8600K bo‘lgan harorat datchiklari yaratilgan;
ilk bor Si asosidagi mavjud harorat datchiklarida qo‘shimcha qatlam sifatida metall (nikel) kompensatordan foydalanildi. Shunda mavjud harorat datchiklarini sezgirligi 8÷10 foizga oshirishga erishilgan;
tajribalar natijasiga ko‘ra harorati T=100℃ bo‘lgan suv va havo muhitlarida, datchiklarini sezgirligi, suvda gaz muhitiga nisbatan 17 foizga yuqori bo‘lishligi
n-Si<Ni> va n-Si<Cu> datchiklarda aniqlangan;
n-Si<Ni> va n-Si<Cu> datchiklari asosida suvni chuchuklantirish qurilmasi haroratini 45÷60℃ oraliqlarda avtomatik nazorat qiluvchi mikroelektron qurilma ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi.Suvni chuchuklantirish tizimi haroratini nazorat qiluvchi mikroelektron qurilma ishlab chiqish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
mavjud harorat datchiklarga nisbatan sezgirlik koeffitsientini 8÷10 foizga oshirish uchun ularga qo‘shimcha qatlam sifatida metall (nikel) kompensatordan foydalanish natijasida 240 mkm qalinlikdagi Si<Ni> yoki Si<Cu> namunalar asosida sezgirligi mos ravishda βCu=8200K, βNi=8600K bo‘lgan harorat datchiklari yaratilganligi «FOTON» aksiyadorlik jamiyatida ikki marta ionlashgan suv haroratini 70±0.5℃ da o‘lchash uchun qo‘llanilgan. ("O‘zeltexsanoat" aksiyadorlik jamoasining 2024 yil 25 martdagi № 345-sonli ma’lumotnomasi). Olingan natijalar mavjud harorat datchiklariga nisbatan ishlab chiqarish samaradorligini 3 foizga oshirish imkonini bergan.
Si<Ni> namunalari asosidagi datchiklari yordamida suvni chuchuklantirish tizimlarida haroratni avtomatik boshqarish imkonini bergan va uning samaradorligini 10 foizga oshirgan hamda “Er osti suvlarini tuzsizlantirish qurilmasi” uchun O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi foydali modeliga patent olingan (№FAP 02349 23.10.2023y). Ilmiy natijalardan foydalanish er osti suvlarini tuzsizlantirish samaradorligini oshirgan hamda aholini sifatli ichimlik suvi bilan ta’minlash imkonini bergan.
