Mamadaliev Botirjon Mullaaminovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiya himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri: «Besh o‘lchovli ikki indeksli psevdoevklid fazoda ikki o‘lchovli sirtlar geometriyasi», 01.01.04 – Geometriya va topologiya (fizika-matematika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B.2023.2.PhD/FM872
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Farg‘ona davlat universiteti va Toshkent davlat transport universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: O‘zbekiston Milliy universiteti huzuridagi DSc.03/30.12.2019.FM.01.01 raqamli Ilmiy kengash.
Ilmiy rahbar: Abdullaaziz Artikbaev, fizika-matematika fanlari doktori, professor.
Rasmiy opponentlar: fizika-matematika fanlari doktori, professor Narmanov Abdigappar Yakubovich  (Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti, matematika fakulteti, «Geometriya va topologiya» kafedrasi); fizika-matematika fanlari falsafa doktori Sultanov Bekzod Maqsud o‘g‘li (Urganch davlat universiteti, fizika-matematika fakulteti, «Amaliy matematika va matematik fizika» kafedrasi).
    Yetakchi tashkilot: Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi besh o‘lchovli ikki indeksli psevdoevklid fazoda ikki o‘lchovli sirtlar geometriyasini tadqiq qilishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
besh o‘lchovli ikki indeksli psevdoevklid fazoda tekislik va gipertekisliklarning ichki geometriyasi Evklid, Minkovskiy, Izotrop va Galiley geometriyalaridan biri bo‘lishi isbotlangan;
psevdoevklid fazoda chiziqlar nazariyasining asosiy formulalaridan biri bo‘lgan Frene formulasining analogi aniqlangan va berilgan egrilik funksiyalariga ko‘ra chiziqning mavxum radiusli sferaga tegishli bo‘lish sharti topilgan;
ikki o‘lchovli sirtga tegishli nuqta atrofining geometriyasi urinma tekislik yordamida aniqlangan va urinma tekislikning normalari orqali hosil qilingan fazo har doim uch o‘lchovli Minkovskiy fazosi ekanligi isbotlangan;
maxsus tanlangan ikki o‘lchovli sirtda kuzatuvchi bo‘lgan uch o‘lchovli fazo qurilgan va ichki geometriyalari bir xil bo‘lgan ikki o‘lchovli  “butun” sirtlar uchun mavjudlik teoremalari isbotlangan.
IV.Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi: Besh o‘lchovli ikki indeksli psevdoevklid fazoda ikki o‘lchovli sirtlar geometriyasi bo‘yicha olingan natijalar:
De-Sitter fazosidagi ikki o‘lchovli sirtlar geometrik xarakteristikalariga doir natijalar O‘zbekiston Fanlar akademiyasi Astronomiya institutida bajarilayotgan F-FA-2021-432 “Kichik massali rentgen qo‘shaloq tizimlaridan olingan sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlarini tahlil qilish va qayta ishlash” (loyiha rahbari f.-m.f.d. prof. Ahmedov B.J.) loyiha ishini bajarishda gravitatsiya va elektrostatika kuchlarining qonuniyati besh o‘lchovli fazoga o‘tish yo‘li bilan hal qilinishi asoslab berilgan (Milliy tadqiqot universiteti huzuridagi Fundamental va amaliy tadqiqotlar institutining 2023 yil 5 maydagi № 0123-98 raqamli ma’lumotnomasi). Gravitatsion maydon ta’sirini aniqlashda, besh o‘lchovli fazoga o‘tish va yuzaga kelgan astrofizik jarayonlarning matematik modelini  qurish, hamda musbat aniqlanmagan metrikalarga bog‘liq differensial tenglamalarini echishda, echim xossalarini geometrik usulda aniqlash imkonini bergan.
Besh o‘lchovli ikki indeksli psevdoevklid fazoda ikki o‘lchovli sirtlar geometriyasi tadqiqotida olingan ilmiy natijalari № MD-758.2022 1.1-sonli shartnomaga asosan Prezidenti granti asosida ilmiy tadqiqot ishlarini bajarishda foydalanildi. “Rossiya Federatsiyasi yosh rus olimlari - fan doktorlarini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash” bo‘yicha  (2022-2023 yillar uchun FGBOU VO "KamDU nomidagi Vitus Bering) mavzusidagi fundamental loyihasida musbat aniqlanmagan metrikalarga bog‘liq differensial tenglamalarni echishda qo‘llanilgan (Kamchatskiy gosudarstvenniy unversitet imeni FGBOU VO «KamGU im. Vitusa Beringa» 2023 yil 10 maydagi 04-196/10 raqamli ma’lumotnomasi). Ilmiy natijalarning qo‘llanilishi bu fazoga tegishli sirtlarning xossalarini ifoda etuvchi differensial tenglamalarini echishga, echim xossalarini geometrik usulda aniqlash imkonini bergan.