Sayt test rejimida ishlamoqda

Kim Vyacheslav Valentinovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon


I.    Umumiy ma’lumotlar
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): «Ultraqisqa impulslar yordamida lazer plazmalarda ionlanish va yuqori tartibli garmonika hosil bo‘lishini o‘rganish», 01.04.02 – Nazariy fizika. 
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: V.2023.2.PhD/FM859.
Ilmiy rahbarning F.I.Sh., ilmiy darajasi va unvoni: Ganeev Rashid Ashirovich, fizika-matematika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: “TIQXMMI” Milliy tadqiqot universiteti huzuridagi Fundamental va amaliy tadqiqotlar instituti
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: “TIQXMMI” Milliy tadqiqot universiteti huzuridagi Fundamental va amaliy tadqiqotlar instituti, DSc.03/31.03.2022.T/FM.10.04.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy ahamiyatga molik.
II.    Tadqiqotning maqsadi ul`traqisqa lazer impul`slari yordamida lazer yordamida hosil qilingan plazma va gazlarda kuchli maydon ionlanishi va yuqori tartibli garmonika hosil bo‘lishini nazariy va eksperimental jihatdan o‘rganishdir. Rezonans kuchaytirilgan va kvazifazaviy moslashish garmonikalar emissiyasiga erishish uchun lazerli plazmalarning bir va ikki rangli damlashlar yordamida yuqori tartibli garmonikalarni yaratishning nazariy va eksperimental tahlili hisoblanadi.
III.    Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
Reaksiya nanoskopiyasi yordamida olingan proton momentlari bitta nanozarrachalar va ularning aerozol oqimidagi klasterlariga xos ekanligi ko‘rsatildi. Birinchi marta past intensivlikda klaster signallari bitta nanozarracha signallari ustidan ustunlik qilishi namoyish etildi, bu kremniy dioksidi nanozarrachalaridan elektron emissiya chegarasi bo‘yicha oldingi eksperimental ma’lumotlar o‘rtasidagi nomuvofiqliklar uchun mos tushuntirishni taklif qiladi.
Birinchi marta, SiO2 nanozarrachalar yuzasida adsorbsiyalangan H3+/D3+ ionlarini hosil qiluvchi, suv/og‘ir suv molekulalari tomonidan o‘tadigan murakkab va noyob molekulyar dinamikani ochib beruvchi natijalar taqdim etildi. Natijalar intensiv femtosekundli lazer maydonlarida ekzotik kimyoviy reaksiyalar uchun katalizator sifatida nanozarrachalarning xarakteristikasining aniq namoyishini taklif qiladi.
Birinchi marta, Li, Li+ larning lazer yordamida hosil qilingan plazmalari uchun yuqori tartibli garmonika spektrlarining kuchli maydon yaqinlashuvi usuli yordamida batafsil hisob-kitoblari amalga oshirildi, bu eksperimental natijalar bilan yaxshi mos kelishi aniqlandi va ikkinchi eng yuqori ionlanish energiyasiga ega bo‘lgan Li+ ionlarining yuqori tartibli garmonika chegarasining garmonik kesishidagi roli haqida to‘g‘ri xulosalar berildi. 
Alyuminiy Al lazer yordamida hosil qilingan plazma lari uchun birinchi marta ekstremal ul`trabinafsha diapazonida kuchli ionli emissiya liniyalarining mavjudligi bitta bir-biriga yaqin garmonikaning chiqishiga ta’sir qilmasligi ko‘rsatildi. Al nanozarracha lari plazmasi misolida garmonika chiqishining 5 barobar o‘sishi ko‘rsatildi. Kuchli maydon yaqinlashuvi hisob-kitoblari taqdim etildi va garmonik kesish Al+ emas, balki Al neytral atomlarining ishtiroki bilan bog‘liqligi ko‘rsatildi.
Yuqori tartibli garmonika tavsiflash uchun Gauss aniq modelini umumlashtirish shakllantirildi, bu yuqori tartibli garmonika uchun kuchli maydon yaqinlashuvi ni molekulalar uchun dovon usulidan foydalanmasdan to‘liq analitik ko‘rsatish imkonini berdi. Eng yuqori ishg‘ol qilingan molekulyar orbital simmetriyasining yuqori tartibli garmonika spektrlarining o‘ziga xos xususiyatlariga, shu jumladan minimal mintaqa atrofidagi garmonikalarning qutblanish xususiyatlariga aniq ta’siri N2 va N2+ molekulalari misolida ko‘rsatildi.
Ar gazining 1030 nm, 35 fs lazer impul`slari bilan o‘zaro ta’sirida va asosiy nurlanishning ortogonal-polyarizatsiyalangan maydonlarini qo‘llashda hosil bo‘lgan yuqori tartibli garmonika spektrlaridagi Kuper minimumi o‘zgarishlari va uning ikkinchi garmonikasi aniqlangan.
Mo lazer yordamida hosil qilingan plazmada yuqori tartibli garmonika paytida 32 nm yaqinida garmonikaning kuchayishi ham raqamli, ham eksperimental ravishda tahlil qilindi.
Rezonans kuchayishi va kvazifazali moslashuvni ikkala jarayonning kombinatsiyasi bilan taqqoslash nazariy va eksperimental jihatdan taqdim etilgan va o‘rganilgan.
Birinchi marta, SiC, B4C i Cr3C2 kabi karbid o‘z ichiga olgan nanozarrachalar lazer yordamida hosil qilingan plazmalari, bitta rangli damlash va chirplangan va chirplanmagan impul`slarga ega ortogonal qutblangan ikki rangli damlash davomida yuqori tartibli garmonikalarni yaratish uchun vosita sifatida qo‘llagan holda tadqiqot natijalari taqdim etilgan. Nazariy kuchli maydon yaqinlashuvi hisob-kitoblari damlash maydonlarining qutblanish yo‘nalishining rolini ko‘rsatdi.
IV.    Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi: 
Taqdim etilgan tadqiqotning asosiy natijalariga yuqori impakt faktorli xalqaro ilmiy jurnallarda chop etilgan 15 ta tadqiqot ishlarida havolalar keltirilgan.
 

Yangiliklarga obuna bo‘lish