Berdiyev G‘olib Rashidovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiya himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): «Qurilish-me’morchilik obyektlarining murakkab fraktal tuzilishlarini geometrik modellashtirish», 05.01.01- Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalari (texnika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2022.2.PhD/T2821
Ilmiy rahbar: Sadullayeva Shaxlo Azimbayevna, fizika-matematika fanlari doktori, dotsent.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti.
Ilmiy kengash faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, Ilmiy kengash raqami: Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti, DSc.13/30.12.2019.T.07.01.
Rasmiy opponentlar: Xamdamov O‘tkir Raxmatillayevich, texnika fanlari doktori, dotsent;
Nuraliyev Farhod Abdug‘aniyevich, fizika-matematika fanlari doktori, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi qurilish-me’morchilikdagi murakkab fraktal tuzilishli 2D va 3D obyektlarni geometrik model va algoritmlarini ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
IFS hamda geometrik almashtirishlar usullari asosida qurilish-me’morchilik obyektlaridagi fraktal tuzilishli fermalar konstruksiyalarini qurishning geometrik modellari va algoritmi ishlab chiqilgan;
R-funksiya usulini qo‘llagan holda murakkab tuzilishli uch o‘lchovli obyektlarni geometrik modeli va algoritmi ishlab chiqilgan;
R-funksiya hamda L-tizimlar usullari asosida qurilish-me’morchilikka oid murakkab fraktal tuzilishli 3D obyektlarni vizuallashtirishning gibrid usuli va algoritmi ishlab chiqilgan;
qurilish-me’morchilikda uchraydigan murakkab fraktal tuzilishli 2D va 3D obyektlarni IFS, R-funksiya hamda L-tizimlari usullari asosida vizuallashtirishni avtomatlashtiruvchi dasturiy vositaning funksional-sxematik tuzilishi ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi:
Dissertatsiya doirasida murakkab fraktal tuzilishli obyektlarni iteratsion funksiyalar tizimi, R-funksiya va L-tizimlar usullar integratsiyasi orqali ishlab chiqilgan gibrid usul yordamida geometrik modellashtirish bo‘yicha olib borilgan tadqiqotlar natijasida ishlab chiqilgan algoritmlar va dasturiy vosita asosida:
Iteratsion funksiyalar tizimi, kompyuter grafikasining geometrik almashtirishlari, murakkab fraktal tuzilishli obyektlarni geometrik modellashtirish algoritmlari asosida ishlab chiqilgan dasturiy vosita «IBRAGIMOV DESIGN STUDIO» MCHJga joriy qilingan (Axborot texnologiyalari va kommunikasiyalarini rivojlantirish vazirligining 2022 yil 14 noyabrdagi 33-8/7615-son ma’lumotnomasi). Natijada qurilish-me’morchilik ishlari jarayonlari uchun murakkab fraktal tuzilishdagi obyektlarni loyihalashni avtomatlashtirish va ishlab chiqarishni 8%‒11%ga oshirish hamda qo‘l mehnatining kamayishi hisobiga xarajatlarni 5-9%ga kamaytirish imkonini bergan.
Kompyuter grafikasining geometrik almashtirishlari hamda fraktal tuzilishli obyektlarni geometrik modellashtirish usullari va algoritmlari asosida yaratilgan dasturiy vosita «NURLAN-PROJECT» XKga joriy qilingan (Axborot texnologiyalari va kommunikasiyalarini rivojlantirish vazirligining 2022 yil 14 noyabrdagi 33-8/7615-son ma’lumotnomasi). Natijada mahsulotning sifatini va xaridor talabidagi naqsh shaklining rangini keng qamrovda o‘zgartirish orqali mahsulotga bozor talabini 1.1-1.2 martaga oshirish imkonini bergan.
Analitik konstruksiyaviy R-funksiya usuli hamda L-tizimlari usulini integratsiyalashtirgan holda fraktal tuzilishlarni geometrik modellashtirishning modifikasion algoritmlar majmui bazasiga ega bo‘lgan dasturiy vosita «ART DECO DESIGN» MCHJda joriy qilingan (Axborot texnologiyalari va kommunikasiyalarini rivojlantirish vazirligining 2022 yil 14 noyabrdagi 33-8/7615-son ma’lumotnomasi). Natijada bino va inshootlarning jihozlanishi hamda loyihalashda foydalaniladigan murakkab fraktal tuzilishlarini yaratish uchun ketadigan vaqtni o‘rtacha 10% ga qisqartirish imkonini bergan.