Sayt test rejimida ishlamoqda

Ro‘ziev Zuhriddin Jamoliddinovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Nochiziqli foton kristallarida o‘z - o‘ziga ta’sir va nostatsionar shartlarda ikkinchi garmonika generatsiyasi”, 01.04.11 – Lazer fizikasi (fizika-matematika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2022.3.PhD/FM773 
Ilmiy rahbar: Sapaev Usman Kalandarovich fizika-matematika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: I Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti. 
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: O‘zR FA Ion-plazma va lazer texnologiyalari instituti, DSs.02/30.12.2019.FM.65.01 raqamli Ilmiy kengash.
Rasmiy opponentlar: Boltaev Ganjaboy Sapaevich, fiz.-mat. fanlari doktori, Maxmudov Xikmat Maxamatovich, fiz.-mat. fanlari doktori. 
Yetakchi tashkilot: Urganch davlat universiteti
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi Nochiziqli foton kristallaridan foydalanganda o‘ta qisqa lazer impul`slarining ikkinchi garmonika generatsiyasi hosil bo‘lish samaradorligini oshirishga to‘sqinlik qiluvchi asosiy cheklovchi omillarni aniqlash va ushbu chastota almashinuvi jarayonining samaradorligini oshirishning yangi usullarini yaratish.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat: 
nochiziqli foton kristallarida ikkinchi garmonika olishda davomiyligi 5 fs li impul`sdan foydalanganda muxitda hosil bo‘ladigan ikkinchi garmonika impul`si muhit dispersiyasi ta`sirida o‘zining Gauss "silliqligini" yo‘qotishi va bir necha bo‘laklarga bo‘linishi aniqlandi;
yuqori intensivlikli ultra qisqa lazer impulslarining NFK da ikkinchi garmonika hosil qilish jarayonida domenlarning optimal uzunligi quyidagi π/|∆k| hisoblashdan farq qilishi aniqlandi. Bu muhitda uchinchi tartibli nochiziqli kirituvchanlikning paydo bo‘lishi va muhit dispersiyasi ta`siri tufayli yuzaga kelishi aniqlandi;
muntazam domenli tuzilishga ega kristallarda ikkinchi garmonika hosil bo‘lish jarayoniga muhitning kubik nochiziqliligi va dispersiyasi ta’siri kuchayishi bilan lazer nurlanish to‘lqin uzunligining π/∆k xisoblashda ishlatilgan qiymatidan kichik bo‘lganda yuqori samaradorlikka erishish mumkinligi aniqlandi; 
5% MgO:LiNbO3 DDS-kristallarida ultraqisqa lazer impulslarining ikkinchi garmonikasini hosil qilish samaradorligini belgilovchi asosiy omil muhitning dispersiyasi ekanligi aniqlandi;
nochiziqli foton kristallarida ultraqisqa lazer impul`slarining ikkinchi garmonikasini hosil qilishda ikkinchi tartibli gruppaviy tezligi dispersiyasini hisobga olish ikkinchi garmonika impul`sining dum qismi modulyasiyasiga olib kelishi ko‘rsatilgan. Biroq bu ta’sir asosiy garmonikaga ta’sir qilmaydi;
nochiziqli foton kristallarida spektral chegaralangan impul`slarning ikkinchi garmonikasini hosil qilishda, chirplanmaganlarga nisbatan past energiya samaradorligiga ega bo‘lsa ham yuqori kontrastli gaussimon ikkinchi garmonika impul`sini hosil qilish mumkinligi ko‘rsatildi;
IV. Tadqiqot natijalarini joriy qilinishi: Ushbu “Nochiziqli foton kristallarida o‘z - o‘ziga ta’sir va nostatsionar shartlarda ikkinchi garmonika generatsiyasi” mavzudagi dissertatsiya YoT-Ftex-2018-161 (2018 - 2019) loyixasini bajarishda qo‘yilgan masalalarga mos kelishi bilan katta qiziqish uyg‘otdi va ushbu loyixada quyidagi masalalarni hal qilishda foydalanildi:
nochiziqli foton kristallaridan foydalangan holda 1.05 mkm dan 0.525 mkm ga yuqori effektivlik bilan chastota almashtirishni amalga oshirish uchun;
yuqori intensivlikdagi ul`traqisqa lazer impul`slaridan foydalanganda, foton kristallari davrini aniqlash uchun;
kvazisinxron ta’sirlashuvga asoslangan chastota almashtirish jarayoniga dispersiya ta’sirini o‘rganish uchun; 
ikki o‘zakli optik tolada n = 0,532 mkm to‘lqin tushurilgan va uzunligi 31 va 38 mm bo‘lgan bog‘lovchidan o‘tgandan keyin olingan keng polosali yorug‘lik spektrining tajribada olingan natijalari va nazariy (sonli hisob-kitoblar) olingan natijalar bilan taqqoslash uchun;
infraqizil nurlanish (1,05 mkm) bilan damlanganda tolali generator va tola filtridan iborat ikki o‘zakli tolaga asoslangan optik tolali qurilmada 0,7-1,7 mkm sohada boshqariladigan keng spektrli ultra qisqa nurlanish bo‘yicha olingan tajriba natijalarini ushbu dissertatsiya ishidagi sonli hisoblash usulida olingan natijalar bilan solishtirish uchun.
Shuning bilan birga intensiv ul`traqisqa lazer impul`slari yordamida foton kristallari davrini aniqlashga doir dissertatsiya tadqiqoti natijalari 3D Digital Silk Road (№ PPI/APM/2019/1/00004) (2019-2021) halqaro loyihani amalga oshirishda ham foydalanilgan bo‘lib, bunda turli ob’ektlarni faol raqamli skanerlash uchun infraqizil nurlanishdan ko‘zga ko‘rinadigan diapazonga qadar katta effektivlik bilan chastotasi almashtirilgan lazer nurlanishidan foydalanilishi kerakligi aniqlangan.

Yangiliklarga obuna bo‘lish