Ibrohimova Zulayxo Ergash qizining
falsafa doktori (PhD) dissertatsiya himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): «Murakkab fraktal tuzilishli ob’ektlarni matematik model va rekursiv algoritmlarini ishlab chiqish», 05.01.01- Muhandislik geometriyasi va kompyuter grafikasi. Audio va videotexnologiyalar (texnika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2022.1.PhD/T2744.
Ilmiy rahbar: Anarova Shahzoda Amanbaevna, texnika fanlari doktori, dotsent.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektni rivojlantirish ilmiy-tadqiqot instituti.
Ilmiy kengash faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, Ilmiy kengash raqami: Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti, DSc.13/30.12.2019.T.07.01.
Rasmiy opponentlar: Xamdamov O‘tkir Raxmatillaevich, texnika fanlari doktori, dotsent;
Nazirova Elmira Shodmonovna, texnika fanlari doktori, dotsent.
Yetakchi tashkilot: Toshkent davlat transport universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi murakkab fraktal tuzilishli geometrik ob’ektlarni
L-tizimlar, R-funksiya (RFM) va IFS usullari asosida matematik (geometrik) model va rekursiv algoritmlarini ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
L-tizimlar, IFS, R-funksiya (RFM) usullari va geometriyaning asosiy tushunchalari asosida gazlamalardagi murakkab fraktal tuzilishli aylanasimon va daraxtsimon milliy naqshlarni chizishning geometrik modellari takomillashtirilgan va rekursiv algoritmlari ishlab chiqilgan;
iteratsion usullar va polinomiograflar yordamida murakkab fraktal tuzilishli tasvirlarni hosil qilish algoritmi ishlab chiqilgan;
aylana va yulduzsimon fraktallarni deformatsiyalash natijasida inversion fraktallar to‘plamini hosil qilish algoritmi ishlab chiqilgan;
gazlamalardagi murakkab fraktal tuzilishli milliy naqshlarni RFM, L-tizimlar, IFS usullari yordamida vizuallashtirishni avtomatlashtiruvchi dasturiy majmuaning funksional sxematik tuzilishi ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi:
Dissertatsiya doirasida fraktal tuzilishli milliy naqshlarni geometrik modellashtirish bo‘yicha olib borilgan tadqiqotlar natijasida ishlab chiqilgan rekursiv algoritmlar va yaratilgan dasturiy majmua asosida:
milliy naqsh shakllarini ishlab chiqishda va ularga dizayn berishda fraktallar nazariyasi, RFM usuli asosida ishlab chiqilgan algoritm, avtomatlashtiruvchi dasturiy vosita «SAMARQAND PRODUCTS» MChJga joriy qilingan (Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining 2022 yil 12 oktyabrdagi 33-8/6758-son ma’lumotnomasi). Natijada milliy gilamlarning naqsh shakllarini ishlab chiqishda, ularning dizaynini loyihalashda fraktal ko‘rinishdagi zamonaviy naqshlarni shakllantirishni avtomatlashtirish ishlab chiqarishni 7% - 10% ga oshirish va mehnat hajmini kamaytirish imkonini bergan;
kompyuter grafikasining geometrik almashtirishlari yordamida fraktal tuzilishli tasvirlarni geometrik modellashtirish usullari va algoritmlari asosida yaratilgan dasturiy vosita «BELKIS CARPET» MChJga joriy qilingan (Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining 2022 yil 12 oktyabrdagi 33-8/6758-son ma’lumotnomasi). Natijada mahsulotning sifatini va xaridor talabidagi naqsh shaklining rangini keng qamrovda o‘zgartirish orqali mahsulotga bozor talabini 1.1-1.2 martaga oshirish imkonini bergan;
murakkab fraktal tuzilishli geometrik shakllar qurish algoritmlari bazasiga ega bo‘lgan dasturiy vosita «ZAMON TEKSTIL EXPORT» MChJga joriy qilingan (Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining 2022 yil12 oktyabrdagi 33-8/6758-son ma’lumotnomasi). Natijada gazlama dizaynini bezatishda foydalaniladigan naqshlarni yaratish uchun ketadigan vaqtni o‘rtacha 10% ga qisqartirish imkonini bergan;
murakkab fraktal tuzilishli geometrik shakllar qurish algoritmlari bazasiga ega bo‘lgan dasturiy vosita «ARCH VISION PROJECT» MChJga joriy qilingan (Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining 2022 yil 12 oktyabrdagi 33-8/6758-son ma’lumotnomasi). Natijada zamonaviy bino arxitekturalari dizaynini yaratish uchun ketadigan vaqtni o‘rtacha 15% ga qisqartirish imkonini bergan.