Abdukadirov Baxtiyor Abduvaxitovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): «Shaxsni biometrik identifikatsiyalash tizimlarida soxta kiruvchi ma’lumotlarni aniqlash algoritmlari», 05.01.03 – Informatikaning nazariy asoslari (texnika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2021.1.PhD/T2077.
Ilmiy rahbarning F.I.Sh., ilmiy darajasi va unvoni: Mamatov Narzillo Solidjonovich, texnika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektni rivojlantirish ilmiy-tadqiqot instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektni rivojlantirish ilmiy-tadqiqot instituti, DSc.13/30.12.2021.T.142.01.
Rasmiy opponentlar: Muxamedieva Dilnoz Tulkunovna, texnika fanlari doktori, professor; Mamaraufov Odil Abdixamitovich, texnika fanlari falsafa doktori (PhD).
Yetakchi tashkilot nomi: Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi yuz tasviri asosida shaxsni biometrik identifikatsiyalash tizimlariga uyushtiriluvchi soxta hujumlarni aniqlash algoritmlari hamda dasturiy majmuasini ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
biometrik tizimga kiruvchi yuz tasvirlarini maxsus nuqtalari asosida yuzni gorizontal o‘qga nisbatan geometrik normallashtirish algoritmi ishlab chiqilgan;
biometrik identifikatsiyalash tizimiga kiritiluvchi ma’lumot haqiqiyligini aniqlashning tasvir diskriptori hamda gistogrammalarini qurish asosida tekstura tahliliga asoslangan algoritm ishlab chiqilgan;
videotasvirdagi muar va shu’lalarni inobatga olgan holda yuzdagi jonlilikni aniqlash usuli ishlab chiqilgan.
yuz tasvirlari asosida biometrik identifikatsiyalash tizimlariga kiruvchi ma’lumotlar haqiqiyligini aniqlashni chuqur o‘qitishga asoslangan neyron tarmoq algoritmi ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi: Yuz tasvirlari asosida biometrik identifikatsiyalash tizimlariga kiruvchi ma’lumotlar haqiqiyligini aniqlashning mavjud hamda taklif etilgan model, usul va algoritmlari asosida yaratilgan dasturiy ta’minot asosida:
kiruvchi yuz tasvirlarini normallashtirish va biometrik identifikatsiyalash tizimiga kiritiluvchi ma’lumot haqiqiyligini aniqlash algoritmlari asosida ishlab chiqilgan dasturiy majmua «O‘zbekiston temir yo‘llari» aksiyadorlik jamiyati logistikani rivojlantirish va raqamlashtirish Bosh boshqarmasida xodimlarni maxsus xonalarga kirish-chiqishini nazorat qilishda ikki omilli autentifikatsiyalash uchun joriy qilingan («O‘zbekiston temir yo‘llari» aksiyadorlik jamiyatining 2022 yil 31 avgustdagi 03/12-114-son ma’lumotnomasi). Natijada maxsus xonalarga kirish-chiqish xavfsizligini oshirish imkonini bergan;
kiruvchi yuz tasvirlarini normallashtirish va kiruvchi ma’lumotlar haqiqiyligini aniqlashni chuqur o‘qitishga asoslangan algoritmlari asosida ishlab chiqilgan dasturiy majmua «O‘zbekiston temir yo‘llari» aksiyadorlik jamiyati Harbiylashtirilgan qo‘riqlash boshqarmasida ob’ektlarga kirish-chiqishini nazorat qilish uchun joriy qilingan («O‘zbekiston temir yo‘llari» Aksiyadorlik jamiyatining 2022 yil 31 avgustdagi 03/12 - 114 - son ma’lumotnomasi). Natijada kirish-chiqishni nazorat qilishga sarflanadigan vaqtni o‘rtacha 10 foizga qisqartirish imkonini bergan;
yuz tasvirlari asosida biometrik identifikatsiyalash tizimlariga kiruvchi ma’lumotlar haqiqiyligini aniqlashni chuqur o‘qitishga asoslangan algoritmi va videokadr ketma-ketligidan yuzdagi jonlilikni aniqlash usuli asosida ishlab chiqilgan dasturiy majmua «O‘zbekiston temir yo‘llari» Aksiyadorlik jamiyati Texnika va texnologik nazorat boshqarmasi «Qamchiq» tonneli ishlarini koordinatsiyalash va boshqarish xizmatining kirish-chiqishini nazorat qilishda ikki omilli autentifikatsiyalash uchun joriy qilingan («O‘zbekiston temir yo‘llari» Aksiyadorlik jamiyatining 2022 yil 31 avgustdagi 03/12 -114-son ma’lumotnomasi). Natijada kirish-chiqish nazorat punktini xavfsiz o‘tkazish qobiliyatini 1,1 barobarga oshirish imkonini bergan