Xudoyberganov Mirzoali O‘razalievichning fan doktori (DSc) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): «Kvazichiziqli giperbolik sistemalar uchun ayirmali sxemalarning turg‘unligini tadqiq etish», 01.01.03–Hisoblash matematikasi va diskret matematika (fizika-matematika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2018.1.DSc/FM111.
Ilmiy maslahatchi: Aloev Raxmatillo Djuraevich, fizika-matematika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: O‘zbekiston Milliy universiteti huzuridagi DSc.03/30.12.2019.FM.01.02 raqamli ilmiy kengash.
Rasmiy opponentlar: Temirbekov Nurlan Muxanovich fizika-matematika fanlari doktori, professor, akademik (Qozog‘iston); Normuradov Chori Begalievich, fizika-matematika fanlari doktori, professor; Hayotov Abdullo Rahmonovich, fizika-matematika fanlari doktori, katta ilmiy xodim;
Yetakchi tashkilot: Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi kvazichiziqli giperbolik sistemalar uchun adekvat hisoblash modellarini qurishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
o‘zgarmas koeffisientli giperbolik sistemalarga qo‘yilgan aralash masalaning turg‘un echimlari uchun ayirmali sxema qurilgan;
o‘zgarmas koeffisientli giperbolik sistemalarga qo‘yilgan aralash masala uchun qurilgan ayirmali sxemaning eksponensial turg‘unligi isbotlangan;
o‘zgarmas koeffisientli giperbolik sistemalarga qo‘yilgan aralash masala uchun ayirmali sxema echimining dastlabki differensial masala echimiga yaqinlashishi asoslangan;
o‘zgaruvchan koeffisientli giperbolik sistemalarga qo‘yilgan aralash masala turg‘un echimlari uchun ayirmali sxema qurilgan;
o‘zgaruvchan koeffisientli giperbolik sistemalarga qo‘yilgan aralash masala uchun ayirmali sxemaning eksponensial turg‘unligi isbotlangan;
o‘zgaruvchan koeffisientli giperbolik sistemalarga qo‘yilgan aralash masala uchun ayirmali sxemaning echimi differensial masala echimiga yaqinlashishi asoslangan;
kvazichiziqli giperbolik sistemaga qo‘yilgan aralash masalani sonli echish uchun ayirmali sxema qurilgan;
kvazichiziqli giperbolik sistemaga qo‘yilgan aralash masalani sonli echish uchun qurilgan ayirmali sxemalarning turg‘unligi isbotlangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi:
Giperbolik sistemalarga qo‘yilgan aralash masalani sonli echish uchun qurilgan ayirmali sxemalarning turg‘unligi va yaqinlashishi bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida
chiziqli giperbolik sistemalar uchun qo‘yilgan aralash masalaning turg‘un echimlarini topish uchun qurilgan o‘zgaruvchilarni ajratishga asoslangan ayirmali sxemalardan AR051321026-“Ishqalanish koeffisientining (xotira bilan) chastotali bog‘liqligini e’tiborga olgan holda elastik-deformatsiyalanuvchi g‘ovak muhit dinamikasini matematik modellashtirish” grant loyihasida birjinsli bo‘lmagan g‘ovak muhitlarda seysmik to‘lqinlarning tarqalish muammosini sonli-analitik modellashtirish va tadqiq etishda qo‘llanilgan (Qozog‘iston Respublikasi ta’lim va fan vazirligining fan komiteti Axborot va hisoblash texnologiyalari institutining 2021 yil 13 apreldagi №01-07/198-sonli ma’lumotnomasi). Ilmiy natijalarning qo‘llanilishi sonli echimning model masala aniq echimiga yaqinlashishini tasdiqlash imkonini bergan;
giperbolik sistemalar bir sinfi uchun qurilgan ayirmali sxemalar va kvazichiziqli giperbolik sistemalar uchun qurilgan adekvat hisoblash modellaridan 01-01-17-1921FR grant loyihasida differensial masalalarni echishda qo‘llanilgan (Putra universiteti (Malayziya)ning 2020 yil 10 yanvardagi ma’lumotnomasi). Ilmiy natijalarning qo‘llanilishi differensial masalalarning sonli echimini topish imkonini bergan;
kvazichiziqli giperbolik sistemalar uchun qurilgan ayirmali sxemalardan PPP/USG-0216/FST/30/15316 “Nochiziqli integral tenglamalarni echishning N`yuton-Kantorov metodi” grant loyihasida integral tenglamalarni sonli echishda qo‘llanilgan (Islom Fan universiteti (Malayziya)ning 2019 yil 29 apreldagi ma’lumotnomasi). Ilmiy natijalarning qo‘llanilishi integral tenglamalarning sonli echimini topish imkonini bergan.