Erkinov Zokirjon Erkinboy o‘g‘lining
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Pishitilgan ip ishlab chiqarish texnologiyasini takomillashtirish orqali ip sifatini yaxshilash», 05.06.02–To‘qimachilik materiallari texnologiyasi va xomashyoga dastlabki ishlov berish (texnika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2017.2.PhD/T142.
Ilmiy rahbar: Jumaniyazov Kadam, texnika fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent to‘qimachilik va engil sanoat instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Toshkent to‘qimachilik va engil sanoat instituti, DSs.27.06.2017.T.08.01.
Rasmiy opponentlar: Muqimov Mirabzal Mirayubovich, texnika fanlari doktori, professor; Yuldashev Jamshid Qambaralievich, texnika fanlari nomzodi.
Yetakchi tashkilot: Jizzax politexnika instituti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: pishitilgan iplar ishlab chiqarishning takomillashgan texnologiyasini yaratish asosida ip sifatini yaxshilash va eksportbop to‘qimachilik mahsulotlari assortimentini ko‘paytirishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
paxta tolali to‘qimachilik iplaridan pishitilgan iplar va ip buyumlari olish bo‘yicha tasnif takomillashtirilgan hamda pishitish mashinalari va mexanizmlarining tuzilishi bo‘yicha yangi tasnif ishlab chiqilgan;
bir bosqichli usulda ko‘p qavatli pishitilgan ip ishlab chiqarishning takomillashtirilgan texnologiyasi asosida yangi pishitish qurilmasi yaratilgan;
yangi pishitish qurilmasining asosiy ishchi qismlarining matematik modellaridan foydalangan holda uning asosiy texnologik hamda kinematik ko‘rsatkichlarini muqobillash kattaliklari aniqlangan;
qo‘shburam pishitish mashinasida kompakt iplardan tikuv ipi olish uchun texnologik parametrlar aniqlangan va tikuv ipi olingan;
qo‘shburam pishitish mashinasida turli assortimentdagi pishitilgan iplar olish uchun texnologik parametrlar aniqlangan;
yangi texnologiya asosida pishitilgan ipga kam buram berib, buramlarni bir tekis taqsimlash orqali belgilangan xossalarga ega turli strukturadagi pishitilgan iplar ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi:
Pishitilgan ip ishlab chiqarish texnologiyasini takomillashtirish orqali ip sifatini yaxshilash bo‘yicha bajarilgan ilmiy natijalar asosida:
bir bosqichli, murakkab strukturali pishitilgan iplar olish uchun resurstejamkor yangi pishitish qurilmasi va texnologiyasi Namangan shahrining «Kosonsoy Al-Aziz» MChJda joriy etilgan («O‘zbekcharmpoyabzal» uyushmasining 2017 yil 29 avgustdagi ShSh-9/1081-son ma’lumotnomasi). Natijada pishitilgan ip assortimentining sifat ko‘rsatkichini 7–12 % ga yaxshilanishini, bir bosqichli usulda ko‘p qavatli iplar ishlab chiqarish orqali texnologik jarayonlarni 2 barobar, chiqindi chiqishini 4,5% kamayishiga erishilgan;
yangi pishitish qurilmasida tayyorlangan pishitilgan iplar «Dambog‘ poyabzal savdo» ishlab chiqarish korxonasiga joriy etilgan («O‘zbekcharmpoyabzal» uyushmasining 2017 yil 29 avgustdagi ShSh-9/1081-son ma’lumotnomasi). Natijada pishitilgan ip ishlab chiqarish mashinalari va pishitilgan iplardan olingan mahsulotlarni xorijdan valyuta hisobiga olib kirishni kamaytirish va mahalliy korxonalarda ishlab chiqariladigan mahsulotlar turini ko‘paytirish imkonini bergan.