Шарипова Нодира Илҳом қизининг

фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Дастурлаштирилган таълим воситалари асосида бўлажак муҳандисларнинг амалий кўникмаларини шакллантириш методикасини такомиллаштириш”, 13.00.02–“Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси” (техника).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.2.PhD/Ped10368.
Илмий раҳбар: Хошимова Шоира Сафаровна, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори, дотсент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Жиззах политехника институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Жиззах политехника институти, PhD.03/2025.27.12.T.20.01 рақамли Илмий кенгаш асосида тузилган бир марталик Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Ярматов Рахимбой Бахрамович педагогика фанлари доктори, профессор; Алламбергенова Мухаббат Хасанбаевна; педагогика фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади дастурлаштирилган таълим воситалари асосида бўлажак муҳандисларнинг амалий кўникмаларини шакллантириш методикасини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
техника йўналишидаги олий таълим муассасаларида бўлажак транспорт логистика мутахассисларининг (автомобил транспорти) амалий кўникмаларини ривожлантиришда уларнинг тайёргарлик даражасига қўйиладиган умумий талаблар, касбга йўналтирилган амалий топшириқлар, кузатувчанлик, техник тафаккур, транспорт-логистика тизимларини бошқаришга оид дастурлаштирилган таълим воситаларини ўқув жараёнига киритиш орқали ўқитишнинг дидактик имкониятлари аниқлаштирилган;
бўлажак транспорт логистика мутахассисларини касбий фаолиятга тайёрлаш моделининг компонентлари мазмуни дастурлаштирилган таълим воситаларининг дидактик, ўқув-методик, визуал, диагностик, интеллектуал ва назорат-таҳлилий имкониятларини талабаларнинг амалий фаолиятга оид компетенция сифатлари ҳамда мутахассисликка оид техник-ижодий салоҳиятини оширишга йўналтирилган ҳолда моделнинг жараёнли блокига сингдириш асосида такомиллаштирилган;
техника олий таълим муассасаларида бўлажак транспорт логистика мутахассисларининг амалий тайёргарлигини ривожлантириш методикаси автомобил транспортида юк ташиш жараёнлари, маршрутларни режалаштириш, логистика операциялари, ташиш жараёнларининг технологик кўрсаткичлари ҳамда транспорт-логистика фаолиятини имитацион, алгоритмик ва схематик моделлаштиришга мўлжалланган рақамли ҳамда амалий дастурий таълим воситаларига устуворлик бериш, шунингдек, улардан самарали фойдаланишга йўналтирилган дарс ссенарийларини ишлаб чиқиш асосида такомиллаштирилган;
техника йўналишидаги олий таълим муассасаларида касбий фанлар бўйича талабаларнинг мустақил таълим фаолиятини ташкил этишга мўлжалланган дастурлаштирилган таълим воситаларидан лаборатория-амалий машғулотларда фойдаланиш самарадорлиги мотивацион, фаолиятли ва креатив мезонлар асосида баҳолашга йўналтирилган ҳамда субектлараро ўзаро таъсирнинг мантиқий-тизимлаштирилган тузилмасига асосланган баҳолаш механизмлари билан бойитилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Техника йўналиши олий таълим муассасаларида дастурлаштирилган таълим воситалари асосида бўлажак муҳандисларнинг амалий кўникмаларини ривожлантириш бўйича ишлаб чиқилган услубий ва амалий таклифлар асосида:
техника йўналишидаги олий таълим муассасаларида бўлажак транспорт логистика мутахассисларининг (автомобил транспорти) амалий кўникмаларини ривожлантиришда уларнинг тайёргарлик даражасига қўйиладиган умумий талаблар, касбга йўналтирилган амалий топшириқлар, кузатувчанлик, техник тафаккур, транспорт-логистика тизимларини бошқаришга оид дастурлаштирилган таълим воситаларини ўқув жараёнига киритиш орқали ўқитишнинг дидактик имкониятлари аниқлаштиришга оид таклифлардан Жиззах политехника институти илмий тадқиқот режасининг ОТ-F1-049 рақамли “Талабаларга ассертив хулқни шакллантиришнинг ижтимоий-психологик хусусиятлари” мавзусидаги амалий лойиҳасини амалга оширишда фойдаланилган (Ўзбекистон республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2026-йил 23-январдаги 01/01-01-24 сон маълумотномаси). Натижада ушбу таклиф техника йўналиши олий таълим муассасаларида бўлажак муҳандисларни амалий кўникмаларинми ривожлантиришга хизмат қилган; 
бўлажак транспорт логистика мутахассисларини касбий фаолиятга тайёрлаш моделининг компонентлари мазмуни дастурлаштирилган таълим воситаларининг дидактик, ўқув-методик, визуал, диагностик, интеллектуал ва назорат-таҳлилий имкониятларини талабаларнинг амалий фаолиятга оид компетенция сифатлари ҳамда мутахассисликка оид техник-ижодий салоҳиятини оширишга йўналтирилган ҳолда моделнинг жараёнли блокига сингдириш асосида такомиллаштиришга оид тавсиялар ва таклифлар “Автомобилларда ташиш жараёнларини моделлаштириш” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 14-апрелдаги 136-сонли буйруғи билан тасдиқланган маълумотномаси). Натижада, ишлаб чиқилган замонавий дидактик ўқув воситалари бўлажак муҳандисларда амалий кўникмаларини ривожлантиришга хизмат қилган; 
техника олий таълим муассасаларида бўлажак транспорт логистика мутахассисларининг амалий тайёргарлигини ривожлантириш методикаси автомобил транспортида юк ташиш жараёнлари, маршрутларни режалаштириш, логистика операциялари, ташиш жараёнларининг технологик кўрсаткичлари ҳамда транспорт-логистика фаолиятини имитацион, алгоритмик ва схематик моделлаштиришга мўлжалланган рақамли ҳамда амалий дастурий таълим воситаларига устуворлик бериш, шунингдек, улардан самарали фойдаланишга йўналтирилган дарс ссенарийларини ишлаб чиқиш асосида такомиллаштиришга оид илмий-методик тавсиялар “Йўловчиларни ташишнинг замонавий технологиялари” номли ўқув қўлланмалар мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги 2023-йил 25-августдаги 391-сонли буйруғи билан тасдиқланган маълумотномаси). Мазкур таклиф ва тавсиялар талабаларнинг мустақил таълимий фаолиятининг ривожлантиришга, бўлажак муҳандислардан амналий кўникмаларини ривожланишига хизмат қилган.