Рўзибоев Дилшод Аъзам ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар: 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража берадиган фан тармоғи номи): “Қашқадарё воҳасида чорвачилик: аҳволи ва муаммолари (1925-1991 й), 07.00.01 – Ўзбекистон тарихи (тарих фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: № B2023.1.PhD/Tar1331
Илмий раҳбар: Ахмедов Бекзод Абдирахмонович, тарих фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қарши давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қарши давлат университети. DSc.03/2025.27.12.Tar.11.01
Расмий оппонентлар: тарих фанлари доктори, профессор Эргашева Юлдуз Алимовна, тарих фанлари номзоди, доцент Қодирова Мамлакат Мўминовна.
Етакчи ташкилот: Бухоро давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади: 1925–1991–йилларда Қашқадарё воҳасида чорвачиликнинг аҳволи ва соҳада мавжуд муаммоларни очиб беришдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат: 
Совет даврининг дастлабки йилларида Қашқадарёда чорвачилик тармоғи турли қийинчилик ва ўзгаришларга дуч келганлиги, бу даврда минтақадаги сиёсий, иқтисодий ва ижтимоий жараёнлар чорвачиликнинг умумий ривожланишига таъсир кўрсатганлиги, шунингдек, “Муборак”, “Нишон”, “Қорақум”, “Ғузор”, “Ўзбекистон” каби ихтисослашган совхозлар ва фермалар ташкил этилганлиги, жамоалаштириш натижасида чорва молларининг катта қисми нобуд қилинганлиги, тортиб олинганлиги ва четга сотиб юборилганлиги, шунингдек, Иккинчи жаҳон уруши оқибатида меҳнат ресурсларининг фронтга жалб этилиши, чорва молларининг уруш эҳтиёжлари учун ишлатилиши, озуқа таъминотидаги қийинчиликлар натижасида чорва моллари сони кескин камайиб кетганлиги билан боғлиқ омиллар қиёсий жиҳатдан очиб берилган;
Қашқадарё воҳасида чорвачилик соҳасини ривожлантириш масаласи тўлақонли равишда Совет ҳукуматининг аграр сиёсатига боғлаб қўйганлиги, совет даврида чорвачиликни ривожлантириш бўйича олиб борилган сиёсат, қизил чўл, қора-ола, швиц, бушуев, санта-гетруда, абердино-ангус каби юқори маҳсулдор зотдор чорва турларини сақлаб қолиш ва уларни кўпайтириш орқали ишлаб чиқариш самарадорлигини кучайтиришга қаратилганлиги, жумладан, дағал жунли қўйларни майин жунли қўчқорлар билан чатиштириш, қорамолларни боғлаб боқилиши, қорамол, қўй ва чўчқаларни наслли раёнлаштириш каби чора–тадбирлар амалга оширилганлиги тарихий манбаларга таянилган ҳолда асосланган;
Қашқадарёда воҳасида хусусий мулкчилик шаклларининг кескин қисқариши, чорвачилик маҳсулотларини қайта ишлаш ишлари амалга оширилмасдан, тайёр хомашё ҳолатида марказга етказиб берилганлиги, натижада чорвачилик соҳасидан тушадиган даромаднинг камайишига олиб келганлиги, чорва захиралари, ишлаб чиқариш қувватлари, транспорт–логистика имкониятлари ва маҳаллий истеъмол талабининг ўзига хос хусусиятлари, режа кўрсаткичлари, давлат буюртмалари ҳажми каби масалалар архив ҳужжатлари ва тарихий манбалар асосида далилланган;
Қашқадарё воҳасининг Бешкент ва Косон туманларида яйлов ерлари етишмаслиги, чорва озуқа базасининг чекланганлиги, табиий иқлим қийинчиликларига қарамасдан чорвадорлар чорва молларини Самарқанд ва Сурхондарё вилоятларида боқилганлиги, пахта экин майдонларининг кенгайиши, бевосита чорвачилик учун ажратилган ерларнинг қисқартирилишига олиб келганлигига қарамай чорвачилик маҳсулотларини етиштириш суръатларининг изчил ўсиб борганлиги, “Муборак”, “Нишон”, “Қорақум”, “Ғузор”, “Ўзбекистон” каби йирик чорва комплекслари, техника ва технологияларни жорий этиш, чорва захираларини кўпайтириш ва ветеринария хизматини ривожлантиришга эришилганлиги, натижада чорвачилик маҳсулотлари, айниқса, тери, гўшт ва сут маҳсулотлари, жун Совет Иттифоқининг ташқи савдо балансида муҳим ўрин эгаллаб, мамлакат учун қимматли валюта тушумининг асосий манбаларидан бири бўлиб хизмат қилганлиги асослаб берилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. “Қашқадарё воҳасида чорвачилик: аҳволи ва муаммолари (1925-1991 й)” мавзуси боъйича бажарилган тадқиқот юзасидан ишлаб чиқилган илмий хулосалар ва таклифлар асосида: 
Совет даврининг дастлабки йилларида Қашқадарёда чорвачилик тармоғи турли қийинчилик ва ўзгаришларга дуч келганлиги, бу даврда минтақадаги сиёсий, иқтисодий ва ижтимоий жараёнлар чорвачиликнинг умумий ривожланишига таъсир кўрсатганлиги, шунингдек, “Муборак”, “Нишон”, “Қорақум”, “Ғузор”, “Ўзбекистон” каби ихтисослашган совхозлар ва фермалар ташкил этилганлиги, жамоатлаштириш натижасида чорва молларининг катта қисми нобуд қилинганлиги, тортиб олинганлиги ва четга сотиб юборилганлиги, шунингдек, Иккинчи жаҳон уруши оқибатида меҳнат ресурсларининг фронтга жалб этилиши, чорва моллари уруш эҳтиёжлари учун ишлатилиши, озуқа таъминотидаги қийинчиликлар натижасида чорва моллари сони кескин камайиб кетганлиги билан боғлиқ жараёнларга оид маълумотлардан “Ўзбекистон тарихи” телеканалида эфирга узатилган “Тақдимот” кўрсатувини тайёрлашда фойдаланилган (“Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон” телерадиоканали” давлат муассасасининг 2024–йилнинг 15–январдаги 02–31–77–сон маълумотномаси). Бу телетомошабинларни чорвачилик соҳаси тарихи ва унинг ривожланиш босқичлари билан танишиш имконини яратган;
Қашқадарё воҳасида чорвачилик соҳасини ривожлантириш масаласи тўлақонли равишда Совет ҳукуматининг аграр сиёсатига боғлаб қўйганлиги, совет даврида чорвачиликни ривожлантириш бўйича олиб борилган сиёсат, қизил чўл, қора-ола, швиц, бушуев, санта-гетруда, абердино-ангус каби юқори маҳсулдор зотдор чорва турларини сақлаб қолиш ва уларни кўпайтириш орқали ишлаб чиқариш самарадорлигини кучайтиришга қаратилганлиги, жумладан, дағал жунли қўйларни майин жунли қўчқорлар билан чатиштириш, қорамолларнинг боғлаб боқилиши, қорамол, қўй ва чўчқаларни наслли раёнлаштириш, чорва комплексларини йириклаштириш доир илмий далиллардан Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар Миллий маркази фаолиятида қўлланилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар Миллий марказининг 2024–йил 12–ноябрдаги 05/06–02–973–сон маълумотномаси). Натижада чорвачилик соҳасини ривожлантириш ва мазкур соҳадан юқори ва сифатли чорва маҳсулотлари олишни таъминлаш, мамлакат экспорт салоҳиятини оширишда хизмат қилади;
Қашқадарёда воҳасида хусусий мулкчилик шаклларининг кескин қисқариши, чорвачилик хомашёсини қайта ишлаш ишлари амалга оширилмасдан, тайёр хомашё ҳолатида марказга етказиб берилганлиги, натижада чорвачилик соҳасидан тушадиган даромаднинг камайишига олиб келганлиги, чорва захиралари, ишлаб чиқариш қувватлари, транспорт–логистика имкониятлари ва маҳаллий истеъмол талабининг ўзига хос хусусиятлари, режа кўрсаткичлари, давлат буюртмалари ҳажмига оид маълумотлардан Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш қўмитасида фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш қўмитасининг 2024–йил 25–декабрдаги 02/23–3112–сон маълумотномаси). Натижада чорвачилик соҳасининг тарихи бўйича кенг жамоатчилик орасида умумий маълумотлар шаклланишига олиб келган;
Қашқадарё воҳасида Бешкент ва Косон туманларида яйлов ерлари етишмаслиги, чорва озуқа базасининг чекланганлиги, табиий иқлим қийинчиликларига қарамасдан чорвадорлар чорва молларини Самарқанд ва Сурхондарё вилоятларида боқилганлиги, пахта экин майдонларининг кенгайиши, бевосита чорвачилик учун ажратилган ерларнинг қисқартирилишига олиб келганлигига қарамай чорвачилик маҳсулотларини етиштириш суръатларининг изчил ўсиб борганлиги, “Муборак”, “Нишон”, “Ўзбекистон” каби йирик чорва комплекслари, техника ва технологияларни жорий этиш, чорва захираларини кўпайтириш ва ветеринария хизматини ривожлантиришга эришилганлиги, натижада чорвачилик маҳсулотлари, айниқса, тери, гўшт ва сут маҳсулотлари, жун Совет Иттифоқининг ташқи савдо балансида муҳим ўрин эгаллаб, мамлакат учун қимматли валюта тушумининг асосий манбаларидан бири бўлиб хизмат қилганлигига доир илмий маълумотлардан Республика маънавият ва маърифат маркази ҳузуридаги Ижтимоий–маънавий тадқиқотлар институтида фойдаланилган (Республика маънавият ва маърифат маркази ҳузуридаги Ижтимоий–маънавий тадқиқотлар институтининг 2025–йил 2–июндаги 10/322–сон маълумотномаси). Натижада диссертацияда илгари сурилган таклифлар, тавсия ва хулосалар Қашқадарё воҳасида жумладан, Ўзбекистонда ёшлар орасида чорвачилик соҳасини янада ривожлантиришга хизмат қилган.