Жўраева Лола Исматуллоевнананинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақидаги эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Акмеологик ёндашув асосида бўлажак мутахассисларнинг экологик компетентлигини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш”, 13.00.02 - Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (табиий фанлар).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.1.PhD/Ped12165.
Илмий раҳбар:  Рўзиева Дилноз Салимовна, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи: Бухоро халқаро университети, PhD.03/2026.10.04.Ped.43.02.
Расмий оппонентлар: Ҳамдамова Нозима Муқимовна, педагогика фанлари доктори (DSc); Салимовна Сарвиноз Фарходовна, педагогика фанлари доктори (DSc), доцент.
Етакчи  ташкилот:  Навоий давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади акмеологик ёндашув асосида бўлажак мутахассисларнинг экологик компетентлигини ривожлантириш методикасини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
бўлажак мутахассисларнинг экологик компетентлигини ривожлантириш методологияси экопедагогик таълим фанлари мазмунига анъанавий, институционал ва шахслараро-рефлексив муносабатларни интеграциялаштирган ҳолда тарихий мерос, миллий қадриятлар ва маданий-анъанавий тафаккурга мос экологик таълим муҳитининг когнитив, аксиологик ва адаптив компонентларини синергетик уйғунлаштириш натижадорлиги компетенсиявий-интегратив ёндашув орқали илмий-назарий жиҳатдан асосланган; 
талабаларда экологик компетентликни ривожлантиришнинг педагогик имкониятлари экологик йўналтирилган ахборотлар мазмунини компетенсиявий талаблар билан интеграциялаштириш, экотренинг, эвристик ва ижодий муаммоли вазиятларни моделлаштиришга асосланган стратегик мониторинг функсияларини босқичма-босқич мувофиқлаштириш ҳамда рақамли таҳлил механизмлари орқали таълим сифатини баҳолашнинг инновацион тизимини жорий этиш асосида аниқлаштирилган; 
инновацион интеграцияга асосланган экологик таълим-тарбия модели таълимнинг адаптив ёндашув даражасидан тизимли моделлаштирилган рақамли-инновацион даражага ўтишини таъминловчи педагогик ва алгоритмлаштирилган жараёнларнинг прогностик, динамик ва рефлексив механизмларини консептуал моделлаштириш жараёнини амалиётга татбиқи орқали бўлажак мутахассисларда экологик фикрлаш, инновацион ёндашув ва барқарор ривожланиш компетенсияларини шакллантиришнинг самарали механизми такомиллаштирилган; 
талабаларнинг экологик компетентлигини шакллантиришнинг педагогик механизмлари психологик, ҳуқуқий, ташкилий ва технологик компонентларнинг ўзаро интеграциясини таъминловчи шахсга йўналтирилган фаолият моделини ишлаб чиқиш, экопедагогик таълимни рақамли бошқариш ва интеллектуал назорат қилиш жараёнларини моделлаштириш ҳамда назарий билимларни амалиёт билан уйғунлаштирувчи инновацион “АкмеоCомпетенcе” дидактик платформасини жорий этиш асосида такомиллаштирилган; 
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Акмеологик ёндашув асосида бўлажак мутахассисларнинг экологик компетентлигини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш бўйича ўтказилган тадқиқот натижалари асосида:
бўлажак мутахассисларнинг экологик компетентлигини ривожлантириш методологияси экопедагогик таълим фанлари мазмунига анъанавий, институционал ва шахслараро-рефлексив муносабатларни интеграциялаштирган ҳолда тарихий мерос, миллий қадриятлар ва маданий-анъанавий тафаккурга мос экологик таълим муҳитининг когнитив, аксиологик ва адаптив компонентларини синергетик уйғунлаштириш натижадорлиги компетенсиявий-интегратив ёндашув орқали илмий-назарий жиҳатдан асосланган тавсиялар 60721200-Енгил саноат буюмлари конструксиясини ишлаш  ва технологияси йўналишида таҳсил олаётган бўлажак мутахассислар учун тайёрланган “Электр ва магнетизм” номли ўқув қўлланмаси мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 29-майдаги 194-сонли буйруғи 194-458 рақамли гувоҳнома) Натижада, бўлажак мутахассисларнинг экологик компетентлигини ривожлантириш самарадорлиги оширилди, экологик билим, экологик қадрият ва амалий кўникмаларни касбий тайёргарлик мазмуни билан интеграциялаш таъминланди, экологик тафаккур, экологик масъулият ҳамда барқарор ривожланиш тамойилларини касбий фаолиятда қўллаш компетенсияларининг ривожланиш даражаси сезиларли юксалган;
талабаларда экологик компетентликни ривожлантиришнинг педагогик имкониятлари экологик йўналтирилган ахборотлар мазмунини компетенсиявий талаблар билан интеграциялаштириш, экотренинг, эвристик ва ижодий муаммоли вазиятларни моделлаштиришга асосланган стратегик мониторинг функсияларини босқичма-босқич мувофиқлаштириш ҳамда рақамли таҳлил механизмлари орқали таълим сифатини баҳолашнинг инновацион тизимини жорий этиш асосида ривожлантирилган таклифлардан “Робокит” МЧЖ да бажарилган “СТЕМ йўналишида ардуино базасига асосланган ДИЙ (до ит ёурселф) конструкторларини яратиш ҳамда уларни ўқитиш методикасини ишлаб чиқиш” Стартуп лойиҳасида фойдаланилган (“Робокит” МЧЖнинг 2025-йил 26-июлдаги маълумотномаси №17). Натижада, Стартуп лойиҳаси доирасида яратилган ўқув конструкторлари ва методик таъминотнинг дидактик имкониятлари кенгайтирилди, экологик компетентликни ривожлантиришга хизмат қилувчи инновацион ўқув муҳити шакллантирилди ҳамда экологик йўналтирилган лойиҳа фаолиятининг самарадорлиги оширилди;
инновацион босқичма-босқич интеграцияга асосланган экологик таълим-тарбия модели таълимнинг адаптив ёндашув даражасидан тизимли моделлаштирилган рақамли-инновацион даражага ўтишини таъминловчи педагогик ва алгоритмлаштирилган жараёнларнинг прогностик, динамик ва рефлексив механизмларини консептуал моделлаштириш жараёнини амалиётга татбиғи орқали бўлажак мутахассисларда экологик фикрлаш, инновацион ёндашув ва барқарор ривожланиш компетенсияларини шакллантиришнинг самарали механизми такомиллаштирилган тавсиялардан 60710300- Матбаа ва қадоқлаш муҳандислиги йўналиши талабалари учун тавсия этилган “Қаттиқ жисм деформацияси” номли дарслик мазмунини бойитишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Бухоро давлат университетининг 2025-йил 8-апрелдаги 220-У-сонли буйруғи, 220-21 рақамли гувоҳнома). Натижада, муҳандислик йўналишида таҳсил оладиган талабалар учун экологик хавфсизлик, ресурслардан оқилона фойдаланиш, экологик жиҳатдан барқарор технологияларни қўллаш ва ишлаб чиқариш жараёнларининг экологик таъсирини баҳолашга оид компетенсияларни ривожлантириш имкониятлари кенгайтирилган, ҳамда дарсликнинг методик ва амалий аҳамияти оширилган;
талабаларнинг экологик компетентлигини шакллантиришнинг педагогик механизмлари психологик, ҳуқуқий, ташкилий ва технологик компонентларнинг ўзаро интеграциясини таъминловчи шахсга йўналтирилган фаолият моделини ишлаб чиқиш, экопедагогик таълимни рақамли бошқариш ва интеллектуал назорат қилиш жараёнларини моделлаштириш ҳамда назарий билимларни амалиёт билан уйғунлаштирувчи инновацион “АкмеоCомпетенcе” дидактик платформасини жорий этиш асосида такомиллаштиришга оид таклифлардан Қори Ниёзий номидаги Тарбия педагогикаси миллий институтида бажарилган ФЗ-2016-0909111822 – “Дарсликлар ва ўқув адабиётлари мазмунига Шарқ педагогик тафаккури дурдоналарини сингдириш орқали ўқувчиларда оммавий маданиятга қарши курашчанлик кўникмаларини шакллантириш механизмлари” (2020-2023-йй.) мавзусидаги фундаментал лойиҳани амалга оширишда фойдаланилган (Қори Ниёзий номидаги Тарбия педагогикаси миллий институтининг 2026-йил 25-февралдаги 01/09/134-сон маълумотномаси). Натижада, бўлажак мутахассисларда экологик компетентлик, рефлексив тафаккур, инновацион ёндашув ва барқарор ривожланиш тамойилларини амалий фаолиятда қўллаш кўникмаларини ривожлантириш самарадорлиги муайян даражада ошган.