Kasimova Madina Olimjonovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Ijtimoiy hisob va hisobotni takomillashtirish”, 08.00.08 – Buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va audit (iqtisodiyot fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.1.PhD/Iqt5115
Ilmiy rahbar: Maxsudov Begmatjon Yuldashalievich, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, DSc.03/2025.27.12 I.23.01.
Rasmiy opponentlar: Xajimuratov Nizomjon Shukurullaevich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor; Mamatqulov Murodjon Shukurovich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor,
Yetakchi tashkilot: Toshkent davlat agrar universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi “Hududgazta’minot” AJga qarashli korxonalarda ijtimoiy hisobni tashkil etish va ijtimoiy hisobotni shakllantirishni takomillashtirishga qaratilgan taklif hamda tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
ijtimoiy mas’uliyat faoliyatiga oid xarajatlarning yangicha tartibdagi tasnifi xarajatlar tarkibi, turlari hamda iqtisodiy mazmuni, amalga oshirish darajasi, manfaatdor tomonlarga yo‘naltirilganligi, buxgalteriya hisobida aks ettirishning atrof-muhit va homiylik faoliyatiga oid guruhlarini qamrab olgan holda tashkil etilishiga ko‘ra takomillashtirilgan;
ijtimoiy hisobni tashkil etish va yuritishda ijtimoiy hisobning tamoyillari, yuritish bosqichlari va boshqa hisob turlari bilan o‘zaro aloqasi buxgaleriya hisobi ma’lumotlarini moliyaviy, boshqaruv va statistik hisob ma’lumotlari bilan o‘zaro integratsiyalash orqali takomillashtirilgan;
korxona hisob siyosatini shakllantirish borasidagi nazariy yondashuvlar doirasida ijtimoiy mas’uliyat faoliyati xarajatlari sintetik va analitik hisobini yuritishda ijtimoiy yo‘naltirilganlik, alohida identifikatsiyalanish, hujjatlar bilan tasdiqlanganlik va analitik hisobda mustaqil guruhlash orqali to‘laqonli hisob obekti sifatida asoslangan;
amaldagi tartibdan farqli ravishda ijtimoiy mas’uliyat faoliyati xarajatlarini detallashtirilgan hisobini yuritishni ta’minlaydigan xarajat moddalarini ajratilishini nazarda tutuvchi analitik hisobga oid mualliflik uslubiy yondashuvlari shakllantirilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Ijtimoiy hisob va hisobotni takomillashtirish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
ijtimoiy mas’uliyat faoliyatiga oid xarajatlarning yangicha tartibdagi tasnifi xarajatlar tarkibi, turlari hamda iqtisodiy mazmuni, amalga oshirish darajasi, manfaatdor tomonlarga yo‘naltirilganligi, buxgalteriya hisobida aks ettirishning atrof-muhit va homiylik faoliyatiga oid guruhlarini qamrab olgan holda tashkil etilishiga ko‘ra takomillashtirih taklifi “Hududgazta’minot” AJga qarashli korxonalar amaliyotiga joriy etilgan (“Hududgazta’minot” AJ ning 2025-yil 6-oktyabrdagi 03-10/7575-son ma’lumotnomasi). Mazkur ilmiy taklifning amaliyotga joriy etilishi natijasida “Hududgazta’minot” AJga qarashli korxonalarda rentabelligini 2024-yilda 2023-yilga nisbatan 3 foizga oshirish imkoni yaratilgan;
ijtimoiy hisobni tashkil etish va yuritishda ijtimoiy hisobning tamoyillari, yuritish bosqichlari va boshqa hisob turlari bilan o‘zaro aloqasi buxgaleriya hisobi ma’lumotlarini moliyaviy, boshqaruv va statistik hisob ma’lumotlari bilan o‘zaro integratsiyalash orqali takomillashtirih taklifi “Hududgazta’minot” AJga qarashli korxonalar amaliyotiga joriy etilgan (“Hududgazta’minot” AJ ning 2025-yil 6-oktyabrdagi 03-10/7575-son ma’lumotnomasi). Mazkur ilmiy taklifning amaliyotga joriy etilishi natijasida “Hududgazta’minot” AJga qarashli korxonalarda ijtimoiy sohaga ajratilgan mablag‘lar hajmini 2024-yilda 2023-yilga nisbatan 4 foizga oshirish imkoni yaratilgan;
korxona hisob siyosatini shakllantirish borasidagi nazariy yondashuvlar doirasida ijtimoiy mas’uliyat faoliyati xarajatlari sintetik va analitik hisobini yuritishda ijtimoiy yo‘naltirilganlik, alohida identifikatsiyalanish, hujjatlar bilan tasdiqlanganlik va analitik hisobda mustaqil guruhlash orqali to‘laqonli hisob obekti sifatida asoslash taklifi “Hududgazta’minot” AJga qarashli korxonalar amaliyotiga joriy etilgan (“Hududgazta’minot” AJ ning 2025-yil 6-oktyabrdagi 03-10/7575-son ma’lumotnomasi). Mazkur ilmiy taklifning amaliyotga joriy etilishi natijasida “Hududgazta’minot” AJga qarashli korxonalarda moliyaviy-xo‘jalik faoliyatini shaffofligi va investision jozibadorligi yanada oshib, oqibatda jalb qilingan investisiyalarning hajmini 2024-yilda 2023-yilga nisbatan 4 foizga oshirish imkoni yaratilgan;
amaldagi tartibdan farqli ravishda ijtimoiy mas’uliyat faoliyati xarajatlarini detallashtirilgan hisobini yuritishni ta’minlaydigan xarajat moddalarini ajratilishini nazarda tutuvchi analitik hisobga oid mualliflik uslubiy yondashuvlariga oid taklif va tavsiyalar “Hududgazta’minot” AJga qarashli korxonalar amaliyotiga joriy etilgan (“Hududgazta’minot” AJ ning 2025-yil 6-oktyabrdagi 03-10/7575-son ma’lumotnomasi). Mazkur ilmiy taklifning amaliyotga joriy etilishi natijasida “Hududgazta’minot” AJga qarashli korxonalarda ichki muhit va biznes-hamkorlar hamda mahalliy jamoatchilik bilan o‘zaro aloqalarni yanada yaxshilash imkoni yaratilgan.
