Рўзиматов Мухаммаджон Абдумўмин ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Планкали ғалтакмоланинг иш жараёнини такомиллаштириш ва параметрларини асослаш”, 05.07.01-Қишлоқ хўжалиги ва мелиорация машиналари. Қишлоқ хўжалиги ва мелиорация ишларини механизациялаш.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.2.PhD/Т5725
Илмий раҳбар: Тўхтақўзиев Абдусалим, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса (муассасалар) номи: Андижон давлат техника институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Андижон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти, PhD.08/2025.27.12.Т.03.02
Расмий оппонентлар: Абдулхаев Хуршед Ғофурович, техника фанлари доктори, катта илмий ходим; Юлдашева Матлуба Ашуралиевна техника фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Фарғона давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга лойиқ.
II.Тадқиқотнинг мақсади: Планкали ғалтакмоланинг иш жараёнини такомиллаштириш ва параметрларини асослаш орқали ерларни экишга тайёрлашда иш сифатини ошириш ҳамда меҳнат сарфи ва бошқа ҳаражатларни камайтиришдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
планкали ғалтакмоланинг такомиллаштирилган конструксияси унинг планкалари тупроққа киришда унга тик таъсир кўрсатилиши таъминланиши ҳисобга олинган ҳолда ишлаб чиқилган;
такомиллаштирилган планкали ғалтакмоланинг параметрлари ва тортишга қаршилигини аниқлаш имконини берадиган аналитик ифодалар унинг планкалари тупроққа тик ботиши ҳисобга олиниб келтириб чиқарилган;
такомиллаштирилган планкали ғалтакмоланинг агротехник ва энергетик иш кўрсаткичларини унинг параметрларига боғлиқ равишда ўзгариш қонуниятлари агрегатнинг ҳаракат тезлиги ҳисобга олинган ҳолда келтириб чиқарилган;
планкали ғалтакмоланинг диаметри, планкаларининг баландлиги, планкани радиалга нисбатан ўрнатилиш бурчаги, ғалтакмолага бериладиган солиштирма тик юкланиш ва агрегат ҳаракат тезлиги унинг агротехник ва энергетик иш кўрсаткичларини баҳоловчи регрессия тенгламалари биргаликда талаблар даражасидаги иш сифати кам энергия сарфланиб таъминланиши шартидан ечиш орқали аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ерларни экишга тайёрлашда қўлланиладиган такомиллаштирилган планкали ғалтакмоланинг параметрларини асослаш бўйича олинган натижалар асосида:
асосланган параметрларга эга бўлган планкали ғалтакмола билан жиҳозланган чизел-култиватор Андижон вилоятининг Андижон ва Балиқчи туманларидаги фермер хўжаликларида жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025 йил 12 декабрдаги 05/04-04-875-сонли маълумотномаси). Натижада ерларга экиш олдидан ишлов беришда меҳнат сарфи 20,14 фоизга ва ҳар бир гектар ишлов берилган майдонга сарфланадиган эксплуатацион ҳаражатлар 13,78 фоиз камайишига эришилган;
ишлаб чиқилган такомилаштирилган планкали ғалтакмола билан жиҳозланган чизел-култиваторнинг саноат нусхасини ишлаб чиқиш ва тайёрлаш учун лойиҳа-конструкторлик ҳужжатлари (дастлабки талаблар, техник топшириқ) “Андижантехмаш” МЧЖ да лойиҳалаш жараёнига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025 йил 12 декабрдаги 05/04-04-875-сонли маълумотномаси). Натижада асосланган параметрларга эга бўлган планкали ғалтакмола билан жиҳозланган чизел-култиваторни ишлаб чиқариш имкони яратилган.