Равшанов Насимбек Қодир ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ярим очиқ кесиш шароитида текис шудгорлайдиган плуг дисксимон бурчаккескичининг параметрларини асослаш”, 05.07.01 - Қишлоқ хўжалиги ва мелиорация машиналари. Қишлоқ хўжалиги ва мелиорация ишларини механизациялаш (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.PhD/Т6632
Илмий раҳбар: Маматов Фармон Муртозевич, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қарши давлат техника университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қарши давлат техника университети, PhD.03/2025.27.12.Т.17.03.
Расмий оппонентлар: Батиров Зафар Лутфуллаевич, техника фанлари доктори, доцент; Ражабов Алишер Хошимжонович, техника фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Самарқанд агроинновациялар ва тадқиқотлар институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади ярим очиқ кесиш шароитида текис шудгорлайдиган плугнинг конструксияси ва унинг дисксимон бурчаккесгичи параметрларини асослаш орқали далаларни шудгорлашда энергиятежамкорлик ва юқори иш сифатини таъминлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
дисксимон бурчаккескич билан жиҳозланган палахсаларни ярим очиқ кесиш шароитида ағдариб текис шудгорлайдиган плугнинг конструксияси ва технологик иш жараёни талаблар даражасида сифатли шудгорлаш ва минимал тортишга қаршиликни таъминлашини ҳисобга олиниб ишлаб чиқилган;
дисксимон бурчаккескич параметрлари қўшкопус таъсирида палахсаларни кам энергия сарф қилган ҳолда эркин ағдарилишини таъминланишини ҳисобга олган ҳолда асосланган;
дисксимон бурчаккескични ҳаракат йўналишига нисбатан ўрнатилиш бурчаги қўшкорпус билан ағдариладиган палахсани очиқ эгатга қуламаслиги шартидан аниқланган;
дисксимон бурчаккескич ва қўшкорпус орасидаги бўйлама масофа корпус таъсирида деформацияланган тупроқ зонасини дисксимон бурчаккескичга етиб бормаслик шартидан аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши:
Ярим очиқ кесиш шароитида текис шудгорлайдиган плугнинг дисксимон бурчаккескичи параметрларини асослаш бўйича олинган натижалар асосида:
ярим очиқ кесиш шароитида текис шудгорлайдиган дисксимон бурчаккескичли плуг билан текис шудгорлашда технологик жараёнларнинг сифат кўрсаткичларини баҳолашга дастлабки талаблар ва плугнинг конструксиясини лойиҳалашга техник топшириқ ишлаб чиқилган (Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалиги вазирлигининг 2025-йил 15-октябрдаги 5/04-04-683-сонли маълумотномаси). Натижада ярим очиқ кесиш шароитида текис шудгорлайдиган плуг конструксиясини ишлаб чиқиш имкони яратилган;
ярим очиқ кесиш шароитида текис шудгорлайдиган дисксимон бурчак кесгичли плуг Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги тасарруфидаги фермер хўжаликларида, жумладан Қашқадарё вилояти Чироқчи тумани фермер хўжаликларида жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалиги вазирлигининг 2025-йил 15-октябрдаги 5/04-04-683-сонли маълумотномаси). Натижада ёнилғи-мойлаш материалларини 28,3 фоизга ва бир гектар ерга сарфланадиган умумий харажатлар 11,8 фоизга камайган;
ярим очиқ кесиш шароитида текис шудгорлайдиган плугни ишлаб чиқаришни ўзлаштириш учун лойиҳа-констркторлик ҳужжатлари (техникавий шартлар ва чизмалар) “БМКБ-Агромаш” АЖ да лойиҳалаш жараёнига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалиги вазирлигининг 2025-йил 15-октябрдаги 5/04-04-683-сонли маълумотномаси). Натижада ярим очиқ кесиш шароитида текис шудгорлайдиган дисксимон бурчаккескичли плугни ишлаб чиқариш имкони яратилган.