Rahmonqulov Temirbek Eshmamatovichning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Tijorat banklari tomonidan risklarni boshqarish mexanizmini takomillashtirish”, 08.00.07 – “Moliya, pul muomalasi va kredit”
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: 
Ilmiy rahbar: Norov Akmal Ruzimamatovich, iqtisodiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Toshkent kimyo-texnologiya instituti, DSc.03/2026.31.01.1.42.02
Rasmiy opponentlar: Toshpulatov Davron Akromovich, iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent; Shernaev Akbar Aqmirzaevich iqtisodiyot fanlari doktori, dotsent.
Yetakchi tashkilot: G.V. Plexanov nomidagi Rossiya iqtisodiyot universiteti Toshkent filiali. 
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi O‘zbekistondagi tijorat banklari tomonidan risklarni boshqarish mexanizmini takomillashtirishga qaratilgan ilmiy-nazariy, amaliy va uslubiy taklif va tavsiyalarni ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
uslubiy yondashuvga ko‘ra ko‘ra «Bank risklarini boshqarish» - bu bank faoliyatiga xos bo‘lgan kredit, likvidlik, bozor, foiz, valyuta va operatsion risklarni aniqlash, o‘lchash, baholash hamda monitoring qilish jarayonlarini xalqaro prudensial standartlar (Basel talablari), raqamli bank texnologiyalari, ilg‘or risk-analitika vositalari va integrallashgan boshqaruv yondashuvlari asosida takomillashtirish orqali banklarning moliyaviy barqarorligini mustahkamlash va riskka moslashtirilgan daromadlilikni oshirishga qaratilgan yangi ilmiy-uslubiy yondashuvdirga yo‘naltirilgan yaxlit hamda yagona tavsifga ega bo‘lgan yig‘indisi nuqtayi nazaridan takomillashtirilgan;
tijorat banklari tomonidan «Risk appetite (riskga moyillik), Risk limitlari (nazorat indikatorlari) va Javobgarlik (3 himoya liniyasi)» zanjiri asosida konseptual risklarni boshqarish modeli taklif etilgan;
tijorat banklari risk boshqaruvida korporativ boshqaruvni kuchaytirish maqsadida Risk qo‘mitasi - Komplaens - Ichki audit vakolatlari o‘zaro hamkorligini tartibga soluvchi amaliy mexanizmi taklif etilgan; 
tijorat banklari tomonidan risklarni boshqarish mexanizmini takomillashtirish asosida 2030 yilga qadar bank aktivlari va kreditlarining ijobiy prognoz ssenariylari ishlab chiqilgan.
IV.Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. O‘zbekiston Respublikasi tijorat banklari tomonidan risklarni boshqarish mexanizmini takomillashtirish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
uslubiy yondashuvga ko‘ra ko‘ra «bank risklarini boshqarish» - bu bank faoliyatiga xos bo‘lgan kredit, likvidlik, bozor, foiz, valyuta va operatsion risklarni aniqlash, o‘lchash, baholash hamda monitoring qilish jarayonlarini xalqaro prudensial standartlar (Basel talablari), raqamli bank texnologiyalari, ilg‘or risk-analitika vositalari va integrallashgan boshqaruv yondashuvlari asosida takomillashtirish orqali banklarning moliyaviy barqarorligini mustahkamlash va riskka moslashtirilgan daromadlilikni oshirishga qaratilgan yangi ilmiy-uslubiy yondashuvdirga yo‘naltirilgan yaxlit hamda yagona tavsifga ega bo‘lgan yig‘indisi nuqtayi nazaridan takomillashtirilganga oid nazariy-uslubiy ma’lumotlardan oliy o‘quv yurtlari talabalari uchun tavsiya etilgan «Pul va banklar» nomli darslikni tayyorlashda foydalanilgan (O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2025 yil 7-oktyabrdagi 387-sonli buyrug‘iga asosan). Mazkur ilmiy mualliflik ta’rifining amaliyotga joriy etilishi natijasida talabalarda tijorat banklari tomonidan risklarini boshqarish boshqarish mexanizmida o‘zaro ta’sir etuvchi va bir-birini to‘ldiruvchi ikki yoki undan ortiq elementlarning obektiv, yaxlit hamda yagona tavsifga ega bo‘lgan yig‘indisi nuqtai nazaridan takomillashtirilgan «bank risklarini boshqarish» tushunchasining iqtisodiy mazmuni yuzasidan yangi nazariy bilim va ko‘nikmalarni hosil qilish imkoni yaratilgan;
tijorat banklari tomonidan «Risk appetite (riskga moyillik), Risk limitlari (nazorat indikatorlari) va Javobgarlik (3 himoya liniyasi)» zanjiri asosida konseptual risklarni boshqarish modeli taklif taklifi «Mikrokrebank» Aksiyadorlik tijorat banki faoliyatiga joriy etilgan («Mikrokrebank» Aksiyadorlik-tijorat bankining 2026-yil 30-yanvardagi №03-14/2431-son dalolatnomasi). Ushbu taklifning amaliyotga joriy etilishi natijasida bankda risklarni aniqlash, baholash va nazorat qilish jarayonlarini tizimlashtirishga, boshqaruv qarorlarining sifatini oshirishga hamda risklar bo‘yicha mas’uliyatni aniq taqsimlashga imkon yaratilib, Mikrokreditbankning 2025 yil 3-chorak holatiga bankning jami aktivlari miqdori oldingi yilga nisbatan sezilarli oshib 28,6 trln.so‘mni tashkil etish imkonini berdi;
tijorat banklari risk boshqaruvida korporativ boshqaruvni kuchaytirish maqsadida Risk qo‘mitasi - Komplaens - Ichki audit vakolatlari o‘zaro hamkorligini tartibga soluvchi amaliy mexanizmi taklifi «Mikrokrebank» Aksiyadorlik tijorat banki faoliyatiga joriy etilgan («Mikrokrebank» Aksiyadorlik-tijorat bankining 2026-yil 30-yanvardagi №03-14/2431-son dalolatnomasi). Ushbu ishlab chiqilgan taklif orqali Mikrokreditbank risk qo‘mitasi, komplaens va ichki audit o‘rtasidagi «Uch himoya bosqichi» asosidagi hamkorlik mexanizmi bankda korporativ boshqaruv sifatini oshirib hamda risklarni boshqarish bo‘yicha qarorlarning shaffofligi ta’minlandi;
tijorat banklari tomonidan risklarni boshqarish mexanizmini takomillashtirish asosida 2030 yilga qadar bank aktivlari va kreditlarining ijobiy prognoz ssenariylari ko‘rsatkichlari bo‘yicha taklifi «Mikrokrebank» Aksiyadorlik tijorat banki faoliyatiga joriy etilgan («Mikrokrebank» Aksiyadorlik-tijorat bankining 2026-yil 30-yanvardagi №03-14/2431-son dalolatnomasi). Ushbu ishlab chiqilgan taklif orqali tijorat banklari tomonidan risklarni boshqarish mexanizmini takomillashtirish asosida 2030 yilga qadar bank aktivlari va kreditlari hajmining prognoz ssenariylari ko‘rsatkichlari «Mikrokrebank» Aksiyadorlik tijorat bankining rivojlanish strategiyasini ishlab-chiqishda foydalanilgan.