Суяров Шахзод Салим ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, “Кимё саноати корхоналарининг иқтисодий самарадорлигини ошириш механизмларини такомиллаштириш”, ихтисослик шифри 08.00.03 – “Саноат иқтисодиёти”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.2.PhD/Iqt6742 .
Илмий раҳбар: иқтисодиёт фанлари  бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент Бегмуллаев Отабек Ирисалиевич.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат техника университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат техника университети, DSc.03/2025.27.12.I.02.05.
Расмий оппонентлар: техника  фанлари доктори, профессор Искендеров Ахмет Максетбаевич, иқтисодиёт фанлари доктори, доцент Каримова Камила Данияровна.
Етакчи ташкилот: Тошкент кимё-техналогия институти
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади “Навоиязот” АЖ мисолида кимё саноати корхоналарида иқтисодий самарадорликни ошириш механизмларини такомиллаштириш бўйича илмий асосланган таклиф ва тавсияларни ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
кимё саноати корхоналари иқтисодий самарадорлигини комплекс баҳолашда ишлаб чиқариш, молиявий, ресурс ва инновацион йўналишларни интеграция қилишга асосланган, иқтисодий самарадорликни динамик ва тармоқлараро таққослаш имконини берувчи кўп омилли интеграл баҳолаш модели такомиллаштирилган;
“Навоиязот” АЖ мисолида кимё саноати корхоналарида иқтисодий самарадорликка таъсир этувчи асосий омиллар (тушум, харажатлар улуши, активлар айланиши ва айланма активлар айланиши) ўртасидаги ўзаро боғлиқликлар корреляцион-регрессион таҳлил асосида аниқланиб, уларнинг иқтисодий самарадорликка таъсир даражаси миқдорий жиҳатдан баҳоланди ҳамда устувор ва чекловчи омиллар тизимлаштирилган; 
“Навоиязот” АЖда иқтисодий самарадорликни оширишни таъминлаш мақсадида ишлаб чиқариш, ресурслардан фойдаланиш ва молиявий натижалар ўртасидаги ўзаро боғлиқликка асосланган ҳамда энергия тежамкорлик, харажатларни оптималлаштириш ва рақамлаштириш элементларини интеграциялаган ташкилий-иқтисодий механизми таклиф этилган;
кимё саноати корхоналарида, хусусан “Навоиязот” АЖ га нинг иқтисодий самарадорлигини оширишни ҳисобга олувчи эконометрик модел асосида корхонани ривожлантиришнинг 2030-йилгача прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. “Ўзкимёсаноат” АЖ тизимидаги корхоналарда иқтисодий салоҳиятдан фойдаланиш самарадорлигини ошириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
кимё саноати корхоналарида иқтисодий самарадорликни динамик баҳолаш ва тармоқлараро таққослаш имконини берувчи, анъанавий кўрсаткичлар (фойда, рентабеллик ва харажатлар даражаси) дан ташқари ишлаб чиқариш, молиявий, ресурс ва инновацион кўрсаткичларнинг ўзаро боғлиқлигига асосланган кўп омилли интеграл модели ишлаб чиқилди ва амалиётга жорий этилди. (“Навоиязот” АЖнинг 2026 йил 19-июндаги 066-1796-сонли маълумотномаси). Мазкур моделни қўллаш натижасида корхона фаолиятини комплекс баҳолаш аниқлиги 5–8 фоизга ошган ва самарадорлик кўрсаткичларини аниқлашда хатолик даражаси қисқарган;
“Навоиязот” АЖ мисолида кимё саноати корхоналарида иқтисодий самарадорликка таъсир этувчи асосий омиллар (тушум, харажатлар улуши, активлар айланиши, энергия сиғими ва айланма активлар айланиши) ўртасидаги ўзаро боғлиқликлар корреляцион-регрессион таҳлил асосида аниқланиб, уларнинг иқтисодий самарадорликка таъсир даражаси миқдорий жиҳатдан баҳоланди ҳамда устувор ва чекловчи омиллар тизимлаштирилиб, амалиётга жорий этилди (“Навоиязот” АЖнинг 2026 йил 19-июндаги 066-1796-сонли маълумотномаси). Натижада бошқарув қарорларини қабул қилишда устувор омилларни аниқлаш самарадорлиги 2–5 фоизга ошди, самарасиз харажатлар улуши эса 3–7 фоизга камайтирилган;
“Навоиязот” АЖда иқтисодий самарадорликни оширишни таъминлаш мақсадида ишлаб чиқариш, ресурслардан фойдаланиш ва молиявий натижалар ўртасидаги ўзаро боғлиқликка асосланган ҳамда энергия тежамкорлик, харажатларни оптималлаштириш ва рақамлаштириш элементларини интеграциялаган ташкилий-иқтисодий механизми амалиётга татбиқ этилди (“Навоиязот” АЖнинг 2026 йил 19-июндаги 066-1796-сонли маълумотномаси). Ушбу механизмни қўллаш натижасида ресурслардан фойдаланиш самарадорлиги 10–14 фоизга ошган, ишлаб чиқариш харажатлари 6–9 фоизга камайди, ҳамда бошқарув қарорларини қабул қилиш тезлиги сезиларли даражада яхшиланган;
кимё саноати корхоналарида иқтисодий ресурслардан фойдаланиш самарадорлигини прогнозлашга қаратилган эконометрик модел асосида “Ўзкимёсаноат” АЖ тизимидаги корхоналар ривожланишининг 2030-йилгача прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилди ва амалиётда қўллаш тавсия этилди (“Навоиязот” АЖнинг 2026 йил 19-июндаги 066-1796-сонли маълумотномаси). Мазкур модел стратегик режалаштиришни такомиллаштириш ва узоқ муддатли ривожланишни таъминлашга хизмат қилади.