Алимахаматова Шахноза Орифжоновнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Қишлоқ хўжалиги ерларини шамол эрозиясидан ҳимоя қилишда ер тузишни лойиҳалаш усулини такомиллаштириш”, 06.01.10 - Ер тузиш, кадастр ва йер мониторинги (қишлоқ хўжалиги фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2026.1.PhD/Qx1933
Илмий раҳбар: Инамов Бекзод Низамович, қишлоқ хўжалиги фанлари доктори, катта илмий ходим.
Диссертация бажарилган муассаса номи: “Ўздаверлойиҳа” давлат-илмий лойиҳалаш институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат аграр университети, DSc.08/2025.27.12.Qx.02.01.
Расмий оппонентлар: Авезбаев Садулла, иқтисод фанлари доктори, профессор; Қодирова Дилрабо Абдукаримовна, биология фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Бухоро давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Қишлоқ хўжалиги ерларини шамол эрозиясидан ҳимоя қилишда ер тузишни лойиҳалаш усулини такомиллаштириш бўйича илмий ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Бекобод тумани қишлоқ хўжалиги ерларида шамол эрозияси салбий таъсирини инобатга олиб иҳота дарахтзорларини барпо этиш ва уларни реконструксия қилишнинг асосий принциплари ҳамда шамол эрозиясига қарши қабул қилинган шартларга асосан ер ресурсларидан самарали фойдаланиш ҳамда ерларни муҳофаза қилиш бош чизмаси ва ер тоифалари моделини қуриш методикаси ишлаб чиқилган;
ерларнинг унумдор қатламлари хусусиятларидан келиб чиқиб, уларни шамол эрозиясига чидамлилигини гуруҳлаш жадвали ва шамол эрозиясини қишлоқ хўжалигига келтирадиган зарарлари схемаси асосида шамол эрозиясига қарши курашиш ва уни олдини олиш усуллари асослаб берилган;
шамол эрозиясини олдини олиш учун далаларни тўлиқ иҳота қилувчи кўп қаторли, турли хил дарахт ва буталардан иборат иҳота тўсиғи, шамолни сустлаштириш, намликни сақлаш ва ҳосилдорликни ошириш мақсадида иҳотазорларни “Ёпиқ панжара” лойиҳаси асосида амалга ошириш усули такомиллаштирилган;
тадқиқот ҳудудидаги шамол тезлиги, ер релефи, иқлим кўрсаткичларига оид вектор қатламлари асосида қишлоқ хўжалиги ер майдонларидаги шамол эрозиясига учраган ва учраш хавфи бор бўлган ҳудудларни геовизуаллаштирувчи “WиндШиелд” номли платформаси ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Қишлоқ хўжалиги ерларини шамол эрозиясидан ҳимоя қилишда ер тузишни лойиҳалаш усулини такомиллаштириш бўйича олинган натижалар асосида:
ер ресурсларидан самарали фойдаланиш ҳамда ерларни муҳофаза қилиш бош чизмаси ва ер тоифалари моделини қуриш методикаси Тошкент вилояти Қишлоқ хўжалиги бошқармаси Бекобод тумани бўлимида жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 15-октябрдаги 05/05-04-653-сон маълумотномаси). Натижада, ердан фойдаланишни назорат қилувчи режалаштирилган бош чизмалар орқали Ер ресурсларидан самарали фойдаланиш йўлга қўйилган.
шамол эрозиясига қарши курашиш ва уни олдини олиш бўйича тавсиянома ва иҳота полосаларини “Ёпиқ панжара” лойиҳаси асосида амалга ошириш усули  “Ўздаверлойиҳа” давлат илмий-лойиҳалаш институти Тошкент бўлинмасида жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 15-октябрдаги 05/05-04-653-сон маълумотномаси). Натижада, иҳотазорларни иқлим шароити, тупроқларнинг механик таркиби каби мезонлар асосида лойиҳалаш масалаларига ечим берилган ҳамда туманда иқлим барқарорлиги ва экотизимни тартибга солиш орқали атмосфера ҳавосини яхшилашга эришиш имконияти яратилган.
қишлоқ хўжалиги ер майдонларидаги шамол эрозиясига учраган ва учраш хавфи бор бўлган ҳудудларни геовизуаллаштирувчи “WиндШиелд” номли платформа Тошкент вилояти Қишлоқ хўжалиги бошқармасида жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025-йил 15-октябрдаги 05/05-04-653-сон маълумотномаси). Натижада, масофадан туриб шамол эрозияси таъсиридаги ҳудудларни аниқлаш, уларда шамол эрозиясига қарши ҳимоя чораларини белгилаш ва мониторинг қилиш имкониятлари яратилган.