Рустамов Жасурбек Равшанбек ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Олий таълимнинг минтақа иқтисодий ривожланишига таъсирини эконометрик моделлаштириш”, 08.00.06 – “Эконометрика ва статистика”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.1.PhD/Iqt6369.
Илмий раҳбар: Бекжанов Дилмурад Йўлдашович, иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети, DSc.03/2025.27.12.I.06.04.
Расмий оппонентлар: Мухитдинов Худояр Суюнович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Исакова Наима Икрамжановна, иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори.
Етакчи ташкилот: Наманган  давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади олий таълимнинг минтақавий иқтисодий ривожланишига таъсирини эконометрик моделлаштириш бўйича илмий таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
иқтисодий салоҳият ва олий таълимнинг мувофиқлик даражасини вилоят ҳудудлари бўйича баҳоловчи ҲЕЕДИ индекси энтропия вазни усули E_j=-1/лн⁡(n)  ∑_(i=1)^n▒(p_ij×лн⁡(p_ij ) )  ва C=(2√(HEQ×REC))/(HEQ+REC) боғланиш мувофиқлик даражаси модели асосида (0.0-0.33] “паст”, (0.33-0.66] “ўрта” ва (0.66-1.0] “юқори” сегментлари асосланган;  
минтақа аҳолисининг таълим даражаси ва таржибасининг аҳоли даромадларига таъсирини баҳоловчи ln(W_i )=-0.409+0.116·S_i+0.024·〖EXP〗_i-0.0008·〖EXP〗_i^2+0.380·G_i Минcер модели таклиф этилган;
минтақа иқтисодиётида олий таълимнинг аҳамиятини баҳолашда (η_i^* ) ̂=(θ_j ) ̂+0.328X_1i^std+0.187X_3i^std+0.152X_6i^std+0.294X_7i^std+0.256X_8i^std+0.178X_9i^std+0.094X_10i^std+0.463X_11i^std интеграллашган Баес тартибли пробит модели ишлаб чиқилган;
Хоразм вилоятида олий таълим тизимининг минтақавий иқтисодий ўсишга таъсирини баҳолаш асосида, АРДЛ модели ёрдамида ҳудудий ривожланишнинг 2026-2030-йиллар учун прогноз параметрлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Олий таълимнинг минтақа иқтисодий ривожланишига таъсирини эконометрик моделлаштириш бўйича олинган илмий нарижалар асосида:
иқтисодий салоҳият ва олий таълимнинг мувофиқлик даражасини вилоят ҳудудлари бўйича баҳоловчи ҲЕЕДИ индекси энтропия вазни усули E_j=-1/лн⁡(n)  ∑_(i=1)^n▒(p_ij×лн⁡(p_ij ) )  ва C=(2√(HEQ×REC))/(HEQ+REC) богʻланиш мувофиқлик даражаси модели асосида (0.0–0.33] “паст”, (0.33–0.66] “ўрта” ва (0.66–1.0] “юқори” сегментлари бўйича таклифи  Хоразм вилояти ҳокимлиги амалиётига жорий қилинган (Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамасининг 2026-йил 1-июндаги 06-15-09/5407-сон маълумотномаси). Ушбу илмий таклиф натижасида Хоразм вилоятида ҳудудларида олий таълимнинг ривожланиши билан минтақавий иқтисодий салоҳият ўртасидаги мувофиқликни аниқлаш имконини берган;
минтақа аҳолисининг таълим даражаси ва таржибасининг аҳоли даромадларига таъсирини баҳоловчи ln(W_i )=-0.409+0.116·S_i+0.024·〖EXP〗_i-0.0008·〖EXP〗_i^2+0.380·G_i Минcер модели Хоразм вилояти ҳокимлиги амалиётига жорий қилинган (Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамасининг 2026-йил 1-июндаги 06-15-09/5407-сон маълумотномаси). Ушбу илмий янгилик натижасида Хоразм вилоятида аҳолининг таълим даражаси 1 йилга ошиши уларнинг даромадларини ўртача 12.81 фоизга ортишига олиб келиши аниқланган;
минтақа иқтисодиётида олий таълимнинг аҳамиятини баҳолашда (η_i^* ) ̂=(θ_j ) ̂+0.328X_1i^std+0.187X_3i^std+0.152X_6i^std+0.294X_7i^std+0.256X_8i^std+0.178X_9i^std+0.094X_10i^std+0.463X_11i^std интеграллашган Баес тартибли пробит модели Хоразм вилояти ҳокимлиги амалиётига жорий қилинган (Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамасининг 2026-йил 1-июндаги 06-15-09/5407-сон маълумотномаси). Хоразм вилоятининг ижтимоий, қурилиш, саноат ва қишлоқ хўжалиги соҳаларида олий таълимнинг аҳамиятлилик коеффициенти (θ_j ) ̂ мос равишда +0.847, +0.412, +0.156 ва +0.094 га тенглиги ҳисобланган;
Хоразм вилоятида олий таълим тизимининг минтақавий иқтисодий ўсишга таъсирини баҳолаш асосида, АРДЛ модели ёрдамида ҳудудий ривожланишнинг 2026-2030-йиллар учун прогноз параметрлари Хоразм вилояти ҳокимлиги амалиётига жорий қилинган (Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамасининг 2026-йил 1-июндаги 06-15-09/5407-сон маълумотномаси). Мазкур модел натижаларидан минтақада олий таълим орқали иқтисодиётни ривожлантириш бўйича ҳудудий дастурларни ишлаб чиқишда фойдаланилган.