Эркабоев Хусниддин Жалилдиновичнинг патент асосида ўтказиладиган фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Тупроқнинг ҳайдов ости қатламини юмшатувчи қурилма параметрларини асослаш” 05.07.01 – Қишлоқ хўжалиги ва мелиорация машиналари. Қишлоқ хўжалиги ва мелиорация ишларини механизациялаш. (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.1.PhD/Т5448
Илмий раҳбар: Тожиев Расулжон Жумабоевич, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса (муассасалар) номи: Андижон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Андижон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти, PhD.08/2025.27.12. Т.03.02
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга лойиқ.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Тупроқнинг ҳайдов ости қатламини юмшатувчи қурилма параметрларини асослаш. Экин майдонларида мавжуд ҳайдов ости арзик қатламида қудуқчалар ҳосил қилиш орқали сув ўтказувчанлигини яхшилаш учун газодинамик тупроқ юмшаткич қурилмасини тракторга ўрнатиб, дала шароитида уни синаб кўриш ва ишчи органларининг техник ечимларини аниқлаш ҳамда қурилма параметрларини асослашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
тупроқнинг ҳайдов ости арзик қатламини юмшатувчи қурилманинг генераторига мос диаметрдаги қувур таннланди ва у асосида генератор конструксияси ишлаб чиқилган ҳамда технологик жараёни асосланган;
қувур учидан чиқаётган ёниш маҳсулотини маълум бурчак остида тарқалишини ҳисобга олиб, қувур учи диаметридан катта бўлган “таянч халқа” си маълум масофа узоқлигида ўрнатилиш орқали детонацион қувур учи билан тупроқ юзасидаги боғланиш аниқланган;
ёнилғи-ҳаво аралашмасидан ёнган маҳсулотини очиқ атмосферада тарқалиши ва ҳавони сиқилиши ҳамда зарба тўлқинининг тупроққа таъсирини ҳисобга олиб детонацион қувур учидан таянч халқа орасидаги масофа аниқланган;
тупроқ юзасига йўналтирилган детонацион тўлқин зарбаси кучидан ҳосил бўлган тупроқдаги кучланишлар ва унинг қаршилик кучлари асосида қудуқчани ковлаш тезлик тенгламаси келтириб чиқарилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. тупроқнинг ҳайдов ости қатламини юмшатувчи қурилманинг параметрларини асослаш бўйича олинган натижалар асосида:
тупроқнинг ҳайдов ости қатламини юмшатувчи қурилма Фарғона вилояти Қўштепа тумани “Файзли Одил Махмуд” ва “Абдусамад Жасурбек”, “Фарғона кластер” МЧЖ га қарашли Ёзёвон тумани “Баркамол Ғайрат файз” фермер хўжаликларида жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси қишлоқ хўжалиги вазирлиги қишлоқ хўжалигида билим ва инновациялар миллий марказининг 2025 йил 15 октябрдаги 05/04-04-684-сон маълумотномаси). Натижада тупроқнинг ҳайдов ости зич қатлами юмшатилиши билан пахта ҳосилини ошганлиги ҳисобига иқтисодий самара 1 527 090 000 сўм натижа олишга эришилган.