Айрапетов Дмитрий Алексеевич
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): “Транспорт энергетик қурилмаларининг совутиш суюқликларининг эксплуатацион кўрсаткичларини тиклаш усулини такомиллаштириш”, 05.08.06 – “Ғилдиракли ва гусеницали машиналар ва уларни ишлатиш” (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам- B2026.2.PhD/Т6618
Илмий раҳбар: Ҳакимов Ровшан Муминович, техника фанлари номзоди, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат транспорт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат транспорт университети ҳузуридаги DSc.10/2025.27.12.Т.01.02 рақамли илмий кенгаш
Расмий оппонентлар: Иноятходжаев Жамшид Шухратуллаевич, техника фанлари доктори (DSc), профессор ; Рустамов Камолиддин Жо'рабоевич, техника фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), профессор
Етакчи ташкилот: Жиззах политехника институти
Диссертация йўналиши. Техника йўналиши. Назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади транспорт энергетик қурилмаларининг совитиш суюқликларининг эксплуатацион кўрсаткичларини тиклаш усулини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
қўлланилган совитувчи суюқликларни кўп босқичли филтрлаш ҳамда регенерация қилиш услуби базалт толали қатламнинг механик аралашмаларни ушлаб қолиш самарадорлиги ва филтрлаш тезлигини инобатга олган ҳолда тажриба-синов орқали такомиллаштирилган;
регенерацияланган антифризга қўшиладиган кўп функсияли қўшимча таркиби водород кўрсаткичи, ишқорийлик, зичлик, кристалланиш ҳарорати ва антикоррозион хусусиятларни тиклаш имкониятини инобатга олган ҳолда нейтраллаш-синтез қилиш орқали ишлаб чиқилган;
антифриз намуналарининг термофизик ҳамда физик-кимёвий кўрсаткичларини қиёсий баҳолаш мезонлари водород кўрсаткичи, ишқорийлик, зичлик, кристалланиш ҳарорати, қайнаш ҳарорати ва иссиқлик ҳолати кўрсаткичларини биргаликда инобатга олган ҳолда ҳисоблаш-графоаналитик таҳлил орқали ишлаб чиқилган;
антифризни қиздириш ва совитиш шароитида ҳарорат кўрсаткичининг вақт давомида ўзгаришини ифодаловчи регрессия боғлиқликлари иссиқлик ҳолатини қиёсий баҳолаш имкониятини инобатга олган ҳолда корреляцион-регрессион таҳлил орқали ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Транспорт энергетик қурилмаларида қўлланилган совитувчи суюқликларнинг эксплуатацион кўрсаткичларини тиклаш усулини такомиллаштириш бўйича олинган натижалар асосида:
қўлланилган совитувчи суюқликларни кўп босқичли филтрлаш ҳамда регенерация қилиш услуби Бухоро йўллардан мунтазам фойдаланиш давлат корхонасига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Автомобил йўллари қўмитасининг 2026-йил 14-апрелдаги 03/15-1938-сонли маълумотномаси). Натижада, совитувчи суюқлик таркибидаги механик аралашмалар миқдорини 0,20 % дан 0,01 % гача камайтириш имконини берган;
регенерацияланган антифризга қўшиладиган кўп функсияли қўшимча таркиби Бухоро йўллардан мунтазам фойдаланиш давлат корхонасига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Автомобил йўллари қўмитасининг 2026-йил 14-апрелдаги 03/15-1938-сонли маълумотномаси). Натижада, регенерацияланган антифризнинг водород кўрсаткичини 7,369 дан 8,671 гача, ишқорийлигини 2,5 см3 дан 18,3 см3 гача, зичлигини 1068 кг/м3 дан 1080 кг/м3 гача ошириш ҳамда кристалланиш ҳароратини -33 °C дан -46 °C гача камайтириш имконини берган;
антифризнинг термофизик ҳамда физик-кимёвий кўрсаткичларини қиёсий баҳолаш мезонлари Бухоро йўллардан мунтазам фойдаланиш давлат корхонасига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Автомобил йўллари қўмитасининг 2026-йил 14-апрелдаги 03/15-1938-сонли маълумотномаси). Натижада, эксплуатация давомида регенерацияланган антифризда водород кўрсаткичининг 8,67 дан 7,55 гача, ишқорийлигининг 18,3 см3 дан 10,2 см3 гача, ўзгариши ҳисобига фойдаланиш чегарасини 31,5 минг км дан50 минг км гача ошириш имконини берган;
антифризни қиздириш ва совитиш шароитида ҳароратининг вақтга боғлиқ ўзгаришини ифодаловчи регрессия боғлиқликлари Бухоро йўллардан мунтазам фойдаланиш давлат корхонасига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Транспорт вазирлиги ҳузуридаги Автомобил йўллари қўмитасининг 2026-йил 14-апрелдаги 03/15-1938-сонли маълумотномаси). Натижада, қиздириш ва совитиш жараёнида антифризнинг иссиқлик ҳолатини баҳолаш ҳамда янги антифризга нисбатан ўртача ҳарорат фарқини 4,45 °C дан 0,15 °C гача камайтириш имконини берган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish