Berdiev Ergash Abdullaevichning
fan doktori (DSc) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): «Bolalarda qorin bo‘shlig‘i a’zolari shoshilinch kasalliklarini davolashda endovideoxirurgik texnologiyalarni qo‘llash», 14.00.35 – Bolalar xirurgiyasi (tibbiyot fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: №B2020.4. DSc/Tib497.
Ilmiy maslahatchi: Salimov Shavkat Teshaevich, tibbiyot fanlari doktori, professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Toshkent davlat tibbiyot universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Tibbiyot xodimlarining kasbiy malakasini rivojlantirish markazi, DSc.06/2026.10.04.Tib.11.02.
Rasmiy opponentlar: Ollabergenov Odilbek Tojiddinovich, tibbiyot fanlari doktori, dotsent; Atakulov Jamshed Ostonokulovich, tibbiyot fanlari doktori, professor; Hamraev Abdurashid Jo‘raqulovich, tibbiyot fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: Abu Ali Ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot instituti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: bolalarda qorin bo‘shlig‘i a’zolarining turli xil shoshilinch patologiyalarida davolash natijalarini kaminvaziv laparoskopik jarrohlik usullarini takomillashtirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
tadqiqot jarayonida qorin bo‘shlig‘i a’zolarining turli xildagi o‘tkir jarrohlik kasalliklari bilan og‘rigan bolalarni davolashda taklif etilgan laparoskopik usullarni takomillashtirish orqali isbotlangan;
shoshilinch bolalar abdominal jarrohligi amaliyotida endoxirurgik usullarni qo‘llashning mavjud algoritmlari, shu jumladan operatsiyadan oldingi tekshiruv, operatsiyadan oldingi tayyorgarlik, laparoskopik operatsiyalarni bajarish texnikasi va bemorlarni operatsiyadan keyingi davolash bosqichlarini takomillashtirish orqali isbotlangan;
shoshilinch jarrohlik xizmatlarini endoxirurgik davolash usullarini maksimal qo‘llashga bosqichma-bosqich o‘tkazish shartlari va bosqichlari ishlab chiqilgan va klinik amaliyotga joriy etish orqali isbotlangan;
bolalarda laparoskopik aralashuvlar xavfsizligini maksimal darajada oshirish maqsadida har bir endoxirurgik operatsiyani bajarish hamda xirurgik statsionar faoliyatini tashkil etishning kompleks yondashuvi va chora-tadbirlar tizimining samaradorligi aniqlangan;
turli etiologiyali «o‘tkir qorin» bilan og‘rigan bolalarda kaminvaziv laparoskopik aralashuvlarning klinik samaradorligi an’anaviy «ochiq» operatsiyalar bilan qiyosiy tahlil qilinib, endoxirurgik davolash taktikasi takomillashtirilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi.
Bolalarda qorin bo‘shlig‘i a’zolari shoshilinch kasalliklarini davolashda endovideoxirurgik texnologiyalarni qo‘llash bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida
birinchi ilmiy yangilik: tadqiqot jarayonida qorin bo‘shlig‘i a’zolarining turli xildagi o‘tkir jarrohlik kasalliklari bilan og‘rigan bolalarni davolashda taklif etilgan laparoskopik usullarga ilk bor keng samaradorligi, ishonchliligi va amaliy qo‘llanilishi mumkinligi asoslanganligi bo‘yicha takliflar Toshkent tibbiyot akademiyasi Ilmiy kengashining 22.11.2024 yilda 11-24/402-son bilan tasdiqlangan “Bolalarda ichak invaginatsiyasini davolash algoritmi va taktikasi” va Toshkent tibbiyot akademiyasi Ilmiy kengashining 16.10.2024 yilda bayonnoma №2 bilan tasdiqlangan “Bolalarda shoshilinch abdominal jarrohligida endovideoxirurgik texnologiyalar usullari” nomli uslubiy tavsiyanomalar mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika shoshilinch tez yordam ilmiy markazi bo‘yicha (№583 sonli buyruq, 2025 yil 8 sentyabr`); Respublika Perinatal markazi bo‘yicha (№852 sonli buyruq, 2025 yil 10 sentyabr`); Navoiy viloyati "Ko‘p tarmoqli bolalar tibbiyot markazi"bo‘yicha (94-sonli va 95-sonli buyruqlar, 2025 yil 12 iyun`); Qashqadaryo viloyati "Ko‘p tarmoqli bolalar tibbiyot markazi" bo‘yicha (2025 yil 12 iyundagi 1225-sonli va 1228-sonli buyruqlar); Andijon viloyati "Ko‘p tarmoqli bolalar tibbiyot markazi" bo‘yicha 2025 yil 12 iyun` 46-sonli buyruqlari bilan amaliyotiga joriy etilgan. Cog‘liqni Caqlash Vazirligi xuzuridagi ilmiy texnik kengashning 3-sonli xulosasi 16.02.2026y.). Ijtimoiy samaradorligi: qorin bo‘shlig‘i a’zolarining shoshilinch kasalliklarini davolashda endovideoxirurgik texnologiyalarni qo‘llash usullarining yutuq va kamchiliklari aniqlandi, samaradorligi past bo‘lgan holatlarning sabablari ilmiy asoslandi va ularni yaxshilash uchun amaliy choralar ishlab chiqilgan. Iqtisodiy samaradorligi: O‘tkir destruktiv appendisit va o‘tkir appendisitning asoratlangan shakllari bilan davolangan bitta bemor tahlil qilganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1890934 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Oshqozon yoki o‘n ikki barmoqli ichak yarasi teshilishi bilan davolangan bitta bemor tahlil qilinganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati – 7 kungacha qisqarishi natijasida mazkur kasalliklar o‘rtacha statsionarda davolanishhi uchun sarflanadigan 1115000 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. O‘tkir ginekologik patologiya bilan davolangan bitta bemor tahlil qilinganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishhi uchun sarflanadigan 3912090 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Bitishmali ichak tutilishi bilan davolangan bitta bemorni tahlil qilganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati 7 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishhi uchun sarflanadigan 531712 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Tug‘ma gipertrofik pilorostenoz bilan davolangan bitta bemor tahlil o‘rtacha statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1115000 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Sariqlik yo‘li patologiyasi bilan davolangan bitta bemor tahlil qilinganda statsionar davolanish muddati 6 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1216577 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Qisilgan chov churrasi bilan davolangan bitta bemorni tahlil qilganda statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1558301 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Ichak invaginatsiyasi bilan davolangan bitta bemorni tahlil qilganda statsionar davolanish muddati 5 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 3987772 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi.
ikkinchi ilmiy yangilik: shoshilinch bolalar abdominal jarrohligi amaliyotida endoxirurgik usullarni qo‘llashning mavjud algoritmlari, shu jumladan operatsiyadan oldingi tekshiruv, operatsiyadan oldingi tayyorgarlik, laparoskopik operatsiyalarni bajarish texnikasi va bemorlarni operatsiyadan keyingi davolash tartibi ishlab chiqilganligi bo‘yicha takliflar Toshkent tibbiyot akademiyasi Ilmiy kengashining 22.11.2024 yilda 11-24/402-son bilan tasdiqlangan “Bolalarda ichak invaginatsiyasini davolash algoritmi va taktikasi” va Toshkent tibbiyot akademiyasi Ilmiy kengashining 16.10.2024 yilda bayonnoma №2 bilan tasdiqlangan “Bolalarda shoshilinch abdominal jarrohligida endovideoxirurgik texnologiyalar usullari” nomli uslubiy tavsiyanomalar mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika shoshilinch tez yordam ilmiy markazi bo‘yicha (№583 sonli buyruq, 2025 yil 8 sentyabr`); Respublika Perinatal markazi bo‘yicha (№852 sonli buyruq, 2025 yil 10 sentyabr`); Navoiy viloyati "Ko‘p tarmoqli bolalar tibbiyot markazi"bo‘yicha (94-sonli va 95-sonli buyruqlar, 2025 yil 12 iyun`); Qashqadaryo viloyati "Ko‘p tarmoqli bolalar tibbiyot markazi" bo‘yicha (2025 yil 12 iyundagi 1225-sonli va 1228-sonli buyruqlar); Andijon viloyati "Ko‘p tarmoqli bolalar tibbiyot markazi" bo‘yicha 2025 yil 12 iyun` 46-sonli buyruqlari bilan amaliyotiga joriy etilgan. Cog‘liqni Caqlash Vazirligi xuzuridagi ilmiy texnik kengashning 3-sonli xulosasi 16.02.2026y.). Ijtimoiy samaradorligi: qorin bo‘shlig‘i a’zolarining shoshilinch kasalliklarini davolashda endovideoxirurgik texnologiyalarni qo‘llash usullarining yutuq va kamchiliklari aniqlanib, samaradorligi past bo‘lgan holatlarning sabablari ilmiy asoslangan va ularni yaxshilash uchun amaliy choralar ishlab chiqilgan. Iqtisodiy samaradorligi: O‘tkir destruktiv appendisit va o‘tkir appendisitning asoratlangan shakllari bilan davolangan bitta bemor tahlil qilganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1890934 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Oshqozon yoki o‘n ikki barmoqli ichak yarasi teshilishi bilan davolangan bitta bemor tahlil qilinganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati – 7 kungacha qisqarishi natijasida mazkur kasalliklar o‘rtacha statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1115000 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. O‘tkir ginekologik patologiya bilan davolangan bitta bemor tahlil qilinganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 3912090 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Bitishmali ichak tutilishi bilan davolangan bitta bemorni tahlil qilganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati 7 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 531712 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Tug‘ma gipertrofik pilorostenoz bilan davolangan bitta bemor tahlil o‘rtacha statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1115000 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Sariqlik yo‘li patologiyasi bilan davolangan bitta bemor tahlil qilinganda statsionar davolanish muddati 6 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1216577 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Qisilgan chov churrasi bilan davolangan bitta bemorni tahlil qilganda statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1558301 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Ichak invaginatsiyasi bilan davolangan bitta bemorni tahlil qilganda statsionar davolanish muddati 5 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 3987772 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi.
uchinchi ilmiy yangilik: shoshilinch jarrohlik xizmatlarini endoxirurgik davolash usullarini maksimal qo‘llashga bosqichma-bosqich o‘tkazish shartlari va davolashga individual tartibi ishlab chiqilganligi bo‘yicha takliflar Toshkent tibbiyot akademiyasi Ilmiy kengashining 22.11.2024 yilda 11-24/402-son bilan tasdiqlangan “Bolalarda ichak invaginatsiyasini davolash algoritmi va taktikasi” va Toshkent tibbiyot akademiyasi Ilmiy kengashining 16.10.2024 yilda bayonnoma №2 bilan tasdiqlangan “Bolalarda shoshilinch abdominal jarrohligida endovideoxirurgik texnologiyalar usullari” nomli uslubiy tavsiyanomalar mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika shoshilinch tez yordam ilmiy markazi bo‘yicha (№583 sonli buyruq, 2025 yil 8 sentyabr`); Respublika Perinatal markazi bo‘yicha (№852 sonli buyruq, 2025 yil 10 sentyabr`); Navoiy viloyati "Ko‘p tarmoqli bolalar tibbiyot markazi"bo‘yicha (94-sonli va 95-sonli buyruqlar, 2025 yil 12 iyun`); Qashqadaryo viloyati "Ko‘p tarmoqli bolalar tibbiyot markazi" bo‘yicha (2025 yil 12 iyundagi 1225-sonli va 1228-sonli buyruqlar); Andijon viloyati "Ko‘p tarmoqli bolalar tibbiyot markazi" bo‘yicha 2025 yil 12 iyun` 46-sonli buyruqlari bilan amaliyotiga joriy etilgan. Cog‘liqni Caqlash Vazirligi xuzuridagi ilmiy texnik kengashning 3-sonli xulosasi 16.02.2026y.). Ijtimoiy samaradorligi: qorin bo‘shlig‘i a’zolarining shoshilinch kasalliklarini davolashda endovideoxirurgik texnologiyalarni qo‘llash usullarining yutuq va kamchiliklari aniqlandi, samaradorligi past bo‘lgan holatlarning sabablari ilmiy asoslandi va ularni yaxshilash uchun amaliy choralar ishlab chiqilgan. Iqtisodiy samaradorligi: O‘tkir destruktiv appendisit va o‘tkir appendisitning asoratlangan shakllari bilan davolangan bitta bemor tahlil qilganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1890934 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Oshqozon yoki o‘n ikki barmoqli ichak yarasi teshilishi bilan davolangan bitta bemor tahlil qilinganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati – 7 kungacha qisqarishi natijasida mazkur kasalliklar o‘rtacha statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1115000 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. O‘tkir ginekologik patologiya bilan davolangan bitta bemor tahlil qilinganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 3912090 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Bitishmali ichak tutilishi bilan davolangan bitta bemorni tahlil qilganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati 7 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 531712 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Tug‘ma gipertrofik pilorostenoz bilan davolangan bitta bemor tahlil o‘rtacha statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1115000 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Sariqlik yo‘li patologiyasi bilan davolangan bitta bemor tahlil qilinganda statsionar davolanish muddati 6 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1216577 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi.Qisilgan chov churrasi bilan davolangan bitta bemorni tahlil qilganda statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1558301 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Ichak invaginatsiyasi bilan davolangan bitta bemorni tahlil qilganda statsionar davolanish muddati 5 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 3987772 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi.
to‘rtinchi ilmiy yangilik: bolalarda laparoskopik aralashuvlar xavfsizligini maksimal darajada oshirish uchun kompleks yondashuv va davolash samaradorligini baholash va operatsiyadan keyingi reabilitatsiya natijalarini monitoring qilishning qo‘shimcha mezoni ekanligi isbotlanganligi bo‘yicha takliflar Toshkent tibbiyot akademiyasi Ilmiy kengashining 22.11.2024 yilda 11-24/402-son bilan tasdiqlangan “Bolalarda ichak invaginatsiyasini davolash algoritmi va taktikasi” va Toshkent tibbiyot akademiyasi Ilmiy kengashining 16.10.2024 yilda bayonnoma №2 bilan tasdiqlangan “Bolalarda shoshilinch abdominal jarrohligida endovideoxirurgik texnologiyalar usullari” nomli uslubiy tavsiyanomalar mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika shoshilinch tez yordam ilmiy markazi bo‘yicha (№583 sonli buyruq, 2025 yil 8 sentyabr`); Respublika Perinatal markazi bo‘yicha (№852 sonli buyruq, 2025 yil 10 sentyabr`); Navoiy viloyati "Ko‘p tarmoqli bolalar tibbiyot markazi"bo‘yicha (94-sonli va 95-sonli buyruqlar, 2025 yil 12 iyun`); Qashqadaryo viloyati "Ko‘p tarmoqli bolalar tibbiyot markazi" bo‘yicha (2025 yil 12 iyundagi 1225-sonli va 1228-sonli buyruqlar); Andijon viloyati "Ko‘p tarmoqli bolalar tibbiyot markazi" bo‘yicha 2025 yil 12 iyun` 46-sonli buyruqlari bilan amaliyotiga joriy etilgan. Cog‘liqni Caqlash Vazirligi xuzuridagi ilmiy texnik kengashning 3-sonli xulosasi 16.02.2026y.). Ijtimoiy samaradorligi: qorin bo‘shlig‘i a’zolarining shoshilinch kasalliklarini davolashda endovideoxirurgik texnologiyalarni qo‘llash usullarining yutuq va kamchiliklari aniqlandi, samaradorligi past bo‘lgan holatlarning sabablari ilmiy asoslangan va ularni yaxshilash uchun amaliy choralar ishlab chiqilgan. Iqtisodiy samaradorligi: O‘tkir destruktiv appendisit va o‘tkir appendisitning asoratlangan shakllari bilan davolangan bitta bemor tahlil qilganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1890934 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Oshqozon yoki o‘n ikki barmoqli ichak yarasi teshilishi bilan davolangan bitta bemor tahlil qilinganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati – 7 kungacha qisqarishi natijasida mazkur kasalliklar o‘rtacha statsionarda davolanishhi uchun sarflanadigan 1115000 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. O‘tkir ginekologik patologiya bilan davolangan bitta bemor tahlil qilinganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 3912090 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Bitishmali ichak tutilishi bilan davolangan bitta bemorni tahlil qilganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati 7 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 531712 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Tug‘ma gipertrofik pilorostenoz bilan davolangan bitta bemor tahlil o‘rtacha statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1115000 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Sariqlik yo‘li patologiyasi bilan davolangan bitta bemor tahlil qilinganda statsionar davolanish muddati 6 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1216577 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Qisilgan chov churrasi bilan davolangan bitta bemorni tahlil qilganda statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1558301 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Ichak invaginatsiyasi bilan davolangan bitta bemorni tahlil qilganda statsionar davolanish muddati 5 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 3987772 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi.
beshinchi ilmiy yangilik: turli etiologiyali "o‘tkir qorin" bilan og‘rigan bolalarni davolashda miniinvaziv laparoskopik yondashuvlarning samaradorligi umumqabul qilingan "ochiq" operatsiyalar bilan taqqoslab baholangan hamda jarrohlik jarohatini kamaytirish, operatsiyadan keyingi asoratlar xavfini pasaytirish va davolash natijalarini yaxshilashga qaratilgan amaliy takliflar Toshkent tibbiyot akademiyasi Ilmiy kengashining 22.11.2024 yilda 11-24/402-son bilan tasdiqlangan “Bolalarda ichak invaginatsiyasini davolash algoritmi va taktikasi” va Toshkent tibbiyot akademiyasi Ilmiy kengashining 16.10.2024 yilda bayonnoma №2 bilan tasdiqlangan “Bolalarda shoshilinch abdominal jarrohligida endovideoxirurgik texnologiyalar usullari” nomli uslubiy tavsiyanomalar mazmuniga singdirilgan. Mazkur taklif Respublika shoshilinch tez yordam ilmiy markazi bo‘yicha (№583 sonli buyruq, 2025 yil 8 sentyabr`); Respublika Perinatal markazi bo‘yicha (№852 sonli buyruq, 2025 yil 10 sentyabr`); Navoiy viloyati "Ko‘p tarmoqli bolalar tibbiyot markazi"bo‘yicha (94-sonli va 95-sonli buyruqlar, 2025 yil 12 iyun`); Qashqadaryo viloyati "Ko‘p tarmoqli bolalar tibbiyot markazi" bo‘yicha (2025 yil 12 iyundagi 1225-sonli va 1228-sonli buyruqlar); Andijon viloyati "Ko‘p tarmoqli bolalar tibbiyot markazi" bo‘yicha 2025 yil 12 iyun` 46-sonli buyruqlari bilan amaliyotiga joriy etilgan. Cog‘liqni Caqlash Vazirligi xuzuridagi ilmiy texnik kengashning 3-sonli xulosasi 16.02.2026y.). Ijtimoiy samaradorligi: qorin bo‘shlig‘i a’zolarining shoshilinch kasalliklarini davolashda endovideoxirurgik texnologiyalarni qo‘llash usullarining yutuq va kamchiliklari aniqlandi, samaradorligi past bo‘lgan holatlarning sabablari ilmiy asoslandi va ularni yaxshilash uchun amaliy choralar ishlab chiqilgan. Iqtisodiy samaradorligi: O‘tkir destruktiv appendisit va o‘tkir appendisitning asoratlangan shakllari bilan davolangan bitta bemor tahlil qilganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1890934 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Oshqozon yoki o‘n ikki barmoqli ichak yarasi teshilishi bilan davolangan bitta bemor tahlil qilinganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati – 7 kungacha qisqarishi natijasida mazkur kasalliklar o‘rtacha statsionarda davolanishhi uchun sarflanadigan 1115000 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. O‘tkir ginekologik patologiya bilan davolangan bitta bemor tahlil qilinganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 3912090 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Bitishmali ichak tutilishi bilan davolangan bitta bemorni tahlil qilganda o‘rtacha statsionar davolanish muddati 7 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 531712 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Tug‘ma gipertrofik pilorostenoz bilan davolangan bitta bemor tahlil o‘rtacha statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1115000 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Sariqlik yo‘li patologiyasi bilan davolangan bitta bemor tahlil qilinganda statsionar davolanish muddati 6 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1216577 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi.Qisilgan chov churrasi bilan davolangan bitta bemorni tahlil qilganda statsionar davolanish muddati 4 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 1558301 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi. Ichak invaginatsiyasi bilan davolangan bitta bemorni tahlil qilganda statsionar davolanish muddati 5 kungacha qisqarishi natijasida, mazkur kasalliklar statsionarda davolanishi uchun sarflanadigan 3987772 so‘m mablag‘lar iqtisod qilindi
