Ёдгоров Бахтиёр Орзиқуловичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Карбамидо-формалдегид смоласи асосида уч компонентли интерполимер полимер комплекслар олиш ва уларнинг физик-кимёвий хоссаларини ўрганиш”, 02.00.06 - Юқори молекуляр бирикмалар  (кимё фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақами: В2023.2.PhD/К625.
Илмий раҳбар: Мухамедов Гофуржон Исроилович, кимё фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Чирчиқ давлат педагогика университети. 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Чирчиқ давлат педагогика университети, DSc. 01/2025.27.12.К.04.04.
Расмий оппонентлар: Каримов Махмуд Муратович, кимё фанлари доктори, профессор; Иноғомов Собид Ёкубжонович, техника фанлари доктори, профессор. 
Етакчи ташкилот: Тошкент кимё-технология институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади карбамидо-формалдегид олигомери, натрий карбоксиметилселулоза ва гумуснинг эритмаси асосида йўналтирилган уч компонентли интерполимер комплекс синтез қилиш, уларнинг физик-кимёвий хоссаларини ва қўлланилиш соҳаларини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
илк бор карбамидо-формалдегид олигомери, натрий карбоксиметилселлюлоза ва гумус  таркибидаги  кимёвий фаол бирикмалар орасидаги кўп марказли водород боғлари, электростатик ўзаро таъсирлари ва компонентлар орасидаги ўзаро электростатик ва вондерсварс боғлар асосида йўналтирилган уч компонентли интерполимер комплекс синтез қилинган;
комплекс ҳосил бўлишининг кинетикаси таҳлиллар натижасида жараённинг тезлиги ва механизми ўрганилиб, у псевдо-иккинчи тартибли кинетик моделга мос келиши аниқланган, изотермик жараёнлар Лянгмур методикаси асосида ҳисобланилган. Термодинамик қонуниятлари асосида мувозанат константаларининг ҳароратга боғлиқлиги аниқланиб, комплекс ҳосил бўлиш жараёнининг юқори ҳароратларда термодинамик жиҳатдан қулай эканлиги исботланган;
таклиф этилган комплексни қўллаш натижасида тупроқ намлигини сақлаб қолиш даражаси ошиши ҳамда шўр сув таркибидаги ионларнинг миграцияси чекланиши аниқланиб, бу орқали тупроқнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш механизми ишлаб чиқилган;
олинган натижалар асосида тупроқ остида интерполимер комплексларннг полимер экран ҳосил қилиб водород боғлар ва корпоратив боғлар орқали боғланиб сувни ушлаб турадиган полимер экран материалларининг ишлаш механизми таклиф этилган, бунинг натижасида уруғнинг униб чиши 2-3 кунга, ҳосилдорлик 10-15 %га ошганлиги аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши Карбомид-формалдегид олигомери  ҳамда карбоксиметил селлюлозанинг натрийли тузи реакциялари бўйича олинган илмий натижалар асосида: 
синтез қилинган карбамидо-формалдегид олигомери, натрий карбоксиметил селулоза ва гумус эритмаси асосида йўналтирилган уч компонентли интерполимер комплекс сувни тежовчи материал сифатида дала шароитида Бухоро вилояти Ромитан туманидаги “Аламдор” фермер хўжалигида амалиётга жорий этилган (“Сув хўжалиги вазирлигининг 2024 йил 23 сентябрдаги 05/13-3442-сонли маълумотномаси). Натижада, ушбу интерполимер комплекс сувни тежовчи материал сифатида ишлаши имконини берган;
синтез қилинган карбсамид-формалдегид олигомери асосидаги уч компонентли интерполимер комплекслар шўрланиши юқори бўлган ерларни тиз-сув алмашинувини яхшиловчи восита сифатида Бухоро вилояти Ромитан туманидаги “Аламдор” фермер хўжалигида амалиётга жорий қилинган (Қишлоқ хўжалигининг 2024 йил 12 ноябрдаги 05/06-02-977-сонли маълумотномаси). Натижада, ушбу интерполимер комплекс туз-сув алмашинувини яхшиловчи материал сифатида ишлаш имконини берган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish