Бобоев Мақсуджон Эшмаматовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармогʻи номи): “Амир Темур “Тузуклари”да давлатчилик консепсиясининг ижтимоий-фалсафий талқини” 09.00.04 – Ижтимоий фалсафа (фалсафа фанлари).
Диссертация мавзуси роʻйхатга олинган рақам: B2024.1PhD/Fa1217
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент кимё технология институтининг Шахрисабз филиали.
ИК фаолият коʻрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Наманган давлат университети PhD.03/2025.27.12.F.22.01
Илмий раҳбарнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Алимардонов Тўлқин Турдиевич сиёсий фанлари доктори, профессор.
Расмий оппонентлар: Назаров Насриддин Атақулович, фалсафа фанлари доктори (DSc), профессор; Усмонов Баҳриддин Аҳмедович тарих фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади “Темур Тузуклари”даги давлатчилик консепсиясининг ижтимоий-фалсафий асосларини очиб беришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Соҳибқироннинг қонунчилик, ҳарбий стратегия ва тактика, илм-фан ҳамда маданиятни ривожлантиришга доир ислоҳотлари ижтимоий-фалсафий қадриятлар уйғунлиги (адолат (қонунчилик), куч (ҳарбий тизим), тартиб (бошқарув) тараққиёт (илм-фан ва маданият)) мужассам этгани асосланган;
Иккинчи Ренессанс пойдеворини яратишда тарихий давлатчилик анъаналари ва умумтуркий тамаддунлараро интеграциянинг аҳамияти ижтимоий-фалсафий ва ахлоқий қадриятлар билан узвий боғлиқлиги (сиёсий бирлик, маданий интеграция, илмий тараққиёт), шунингдек, маданий уйғониш ва касб этиши исботланган;
“Темур Тузуклари” асосида шаклланган Амир Темурнинг давлатни бошқариш тамойиллари замонавий давлат бошқаруви самарадорлигини ошириш (қонун устуворлиги, яхши бошқарув, халқпарвар бошқарув)да қонун устуворлигини таъминлаш ҳамда ҳокимиятнинг халқпарвар моҳиятини рўёбга чиқаришга хизмат қилиши ворисийлик ва анъанавийлик тамойиллари узвийлигида давом этаётгани ижтимоий тараққиёт консепсиялари орқали далилланган;
Туркий халқлар миллий давлатчилик тараққиёти Амир Темурнинг давлат бошқарувидаги стратегик қарорларни қабул қилишга қаратилган тамойилларининг (тизимлилик, креативлик, толерантлик, ижтимоий адолат) праксиологик жиҳатлари, авлодлараро ворисийликни белгилашда анʼанавийлик ва замонавийликнинг дихотомик ёндашувлари бирлиги эканлиги исботланган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Амир Темур “Тузуклари”да давлатчилик консепсиясининг ижтимоий-фалсафий талқинини очиб бериш ҳамда мазкур масаланинг фалсафий-назарий таҳлилини амалга ошириш юзасидан олиб борилган илмий тадқиқот натижалари асосида:
Соҳибқироннинг қонунчилик, ҳарбий стратегия ва тактика, илм-фан ҳамда маданиятни ривожлантиришга доир ислоҳотлари ижтимоий-фалсафий қадриятлар уйғунлиги (адолат (қонунчилик), куч (ҳарбий тизим), тартиб (бошқарув) тараққиёт (илм-фан ва маданият)) мужассам этгани асосланганлиги борасидаги илмий хулосаларидан Республика Маънавият ва маърифат марказининг 2023-йилда маънавий-маърифий ишлар самарадорлигини ошириш ва соҳани ривожлантириш бўйича чора-тадбирлар дастурининг ВИИИ йўналишида белгиланган “Миллий қадриятлар, маънавий фазилатлар ва ижтимоий одоблар тарғиботи” 41-банди “Миллий давлатчилигимиз тарихи, буюк аждодларимизнинг бой илмий-маънавий меросини ўрганиш орқали аҳоли ўртасида миллий бирдамлик, ватанга садоқат, миллий ўзлигидан фахрланиш тўйғуларини кучайтириш” мавзусида тарғибот ишларини ташкил этиш ва ўтказишда диссертация материалларидан фойдаланилган (Республика Маънавият ва маърифат маркази ҳузуридаги Ижтимоий-маънавий тадқиқотлар институтининг 2024-йил 25-ноябрдаги 10/173-сон далолатномаси). Натижада, диссертацияда илгари сурилган таклифлар, тавсия ва хулосалар Амир Темур тузукларида давлатчилик консепсиясининг ижтимоий-фалсафий талқини ўзига хослигини очиб беришга хизмат қилган;
Иккинчи Ренессанс пойдеворини яратишда тарихий давлатчилик анъаналари ва умумтуркий тамаддунлараро интеграциянинг аҳамияти ижтимоий-фалсафий ва ахлоқий қадриятлар билан узвий боғлиқлиги (сиёсий бирлик, маданий интеграция, илмий тараққиёт), шунингдек, маданий уйғониш ва касб этиши ҳақидаги илмий хулосалардан Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон” телерадиоканалининг 2024-йил март ва октябр ойларидаги “Таълим ва тараққиёт”, “Ўзбекистон ёшлари”, “Тарих сўзлаганда” дастурларини самарали ташкил этиш, уларнинг мазмуний йўналиши ва ссенарийларини ишлаб чиқиш жараёнида фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон телерадиоканали” давлат муассасасининг 2024-йил 14-ноябрдаги 04-36-1189-сон далолатномаси). Натижада, “Тарихий хотирасиз келажак йўқ”, “Тарихни англаш – тараққиёт пойдевори” каби фундаментал ғоялар мазмунини чуқур очиб беришга қаратилган турли кўрсатувлар ва телелойиҳалар учун илмий асос яратилган ҳамда уларнинг ссенарий-композицион ечимларини такомиллаштиришга сезиларли даражада хизмат қилган;
“Темур Тузуклари” асосида шаклланган Амир Темурнинг давлатни бошқариш тамойиллари замонавий давлат бошқаруви самарадорлигини ошириш (қонун устуворлиги, яхши бошқарув, халқпарвар бошқарув)да қонун устуворлигини таъминлаш ҳамда ҳокимиятнинг халқпарвар моҳиятини рўёбга чиқаришга хизмат қилиши ворисийлик ва анъанавийлик тамойиллари узвийлигида давом этаётгани ижтимоий тараққиёт консепсиялари орқали далилланганига оид илмий хулосаларидан Халқаро Амир Темур жамоат фондининг 2023-2024-йилларда ўтказилган тарғибот-ташвиқот ишларида фойдаланилган (Халқаро Амир Темур жамоат фондининг 2024-йил 22-ноябрдаги 04-115-сон далолатномаси). Натижада, диссертацияда илгари сурилган таклифлар, тавсия ва хулосалар мамлакатимизда “Янги Ўзбекистон – халқпаравар давлат” тамойилини рўёбга чиқаришга қаратилган ислоҳотларни тарғибот ва ташвиқот ишларини самарали ташкил этишга хизмат қилган;
Туркий халқлар миллий давлатчилик тараққиёти Амир Темурнинг давлат бошқарувидаги стратегик қарорларни қабул қилишга қаратилган тамойилларининг (тизимлилик, креативлик, толерантлик, ижтимоий адолат) праксиологик жиҳатлари, авлодлараро ворисийликни белгилашда анʼанавийлик ва замонавийликнинг дихотомик ёндашувлари бирлиги эканлигига қаратилган илмий натижалар ва таклифларидан Халқаро Амир Темур жамоат фонди фаолиятида, ҳамда давлат хизматчиларининг мақомини мустаҳкамлашда, лаёқатли ходимларни танлашда, қонун устуворлигини таъминлашнинг ҳуқуқий-ахлоқий меъёрларини жорий этишда, ҳокимият бошқарувида рағбат ва жазолаш механизмларини такомиллаштиришда фойдаланилган (Халқаро Амир Темур жамоат фондининг 2024-йил 22-ноябрдаги 04-115-сон далолатномаси). Натижада, фонд фаолиятида Амир Темур ва темурийлардан қолган буюк маданий меърос анъаналарини замонавий давлатчилик тартиботларига айлантиришга қаратилган тарғибот ишларини самарали ташкил этишга хизмат қилган.