Allamova Shahista Yuldashboevnaning 
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqidagi e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “O‘smirlarning intellektual rivojlanishini ta’minlovchi psixologik omillar”. 19.00.06 – Yosh va pedagogik psixologiya. Rivojlanish psixologiyasi (psixologiya fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.1.PhD/P1192. 
Ilmiy rahbar: Urazbaeva Dilbar Abdullaevna, psixologiya fanlari doktori (DSc), professor.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Buxoro davlat universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK nomi: Buxoro davlat universiteti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi DSc.03/04.10.2024.P.72.06.
Rasmiy opponentlar: Safarov Dilmurod Xalimovich, psixologiya fanlari doktori (DSc), professor; Rajabova Go‘zal Zarifovna, psixologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent. 
Yetakchi  tashkilot: Samarqand davlat universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi o‘smirlarning intellektual rivojlanishini ta’minlovchi psixologik omillarini tadqiq etish va zaruriy tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III.  Tadqiqotning ilmiy yangiligi: 
o‘smirlarning intellektual rivojlanishiga ta’sir etuvchi gender omillarga ko‘ra lingvistik, shaxslararo munosabatlardagi tafakkur qizlarda, matematik-mantiqiy fikrlash esa o‘g‘il bolalarda yoshga oid xususiyat bilan bog‘liq namoyon bo‘lishi tufayli intellekt tiplarini ijtimoiy guruhlar (oila, do‘stlar, pedagog) negizida dinamik-differensial o‘zgarishi aniqlangan;
o‘smirlarning intellektual rivojlanishi lingvistik qobiliyatning o‘tmishni salbiy idrok etish, shaxsni ichki olamiga yo‘nalganlik kelajakka yo‘nalganlik bilan determinatsiyalashganligi kinestik va shaxslarar munosabatlardagi intellektni kuchaytirganligi tufayli vaqtni prognozlash qobiliyatiga kognitiv funksiyalar orqali identiv namoyon bo‘lishi aniqlangan;
o‘smirlarning intellektual rivojlanishiga emotsional holatning ta’siriga ko‘ra maktab bilan bog‘liq xavotir vizual-fazoviy intellektning kuchli namoyon bo‘lishiga, o‘zini baholash bilan bog‘liq xavotirlanish shaxslararo munosabatlardagi, muloqotdagi xavotir esa matematik mantiqiy intellektni susayishiga olib kelganligi tufayli xavotirlanish xissi intellektni differensial ifodalanishida muhim psixologik omil ekanligi aniqlangan;  
o‘smirlarning intellektual rivojlanishini ta’minlashda ular bilan vaqt istiqbolida “kelajakni idrok qilish” va qadriyatlar tizimida “kasbga yo‘nalganlik”, “o‘z ustida ishlash”, “yutuqlarga yo‘nalganlik” xususiyatlari muhim ekanligiga asoslanib shaxsiy, emotsional, ijtimoiy va intellektual sohaga integrativ ta’sir etish zarurati isbotlangan. 
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. O‘smirlarning intellektual rivojlanishini ta’minlovchi psixologik omillar yuzasidan o‘tkazilgan ilmiy tadqiqot natijalari asosida:
o‘smirlarning intellektual rivojlanishiga ta’sir etuvchi gender omillarga ko‘ra lingvistik, shaxslararo munosabatlardagi tafakkur qizlarda, matematik-mantiqiy fikrlash esa o‘g‘il bolalarda yoshga oid xususiyat bilan bog‘liq namoyon bo‘lishi tufayli intellekt tiplarini ijtimoiy guruhlar (oila, do‘stlar, pedagog) negizida dinamik-differensial o‘zgarishi aniqlanganligiga oid ma’lumotlar O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yil 19-iyundagi PM-378-son buyrug‘i bilan “Ontogenez psixologiyasi. Differensial psixologiya” moduliga kiritilgan (O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy Markazining 2025-yil 16-iyundagi PM-378a-son ma’lumotnomasi). Natijada o‘smirlarning intellektual rivojlanishini ta’minlovchi psixologik omillarning yosh va gender tafovutlari aniqlashtirilgan.  
o‘smirlarning intellektual rivojlanishi lingvistik qobiliyatning o‘tmishni salbiy idrok etish, shaxsni ichki olamiga yo‘nalganlik kelajakka yo‘nalganlik bilan determinatsiyalashganligi kinestik va shaxslarar munosabatlardagi intellektni kuchaytirganligi tufayli vaqtni prognozlash qobiliyatiga kognitiv funksiyalar orqali identiv namoyon bo‘lishi aniqlanganligiga oid ma’lumotlar O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yil 19-iyundagi PM-378-son buyrug‘i bilan “Ontogenez psixologiyasi. Differensial psixologiya” moduliga kiritilgan (O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy Markazining 2025-yil 16-iyundagi PM-378a-son ma’lumotnomasi). Natijada o‘smirlarda intellekt tiplarining yosh va jins bo‘yicha tafovutlari dalillangan. 
o‘smirlarning intellektual rivojlanishiga emotsional holatning ta’siriga ko‘ra maktab bilan bog‘liq xavotir vizual-fazoviy intellektning kuchli namoyon bo‘lishiga, o‘zini baholash bilan bog‘liq xavotirlanish shaxslararo munosabatlardagi, muloqotdagi xavotir esa matematik mantiqiy intellektni susayishiga olib kelganligi tufayli xavotirlanish xissi intellektni differensial ifodalanishida muhim psixologik omil ekanligi aniqlanganligiga oid ma’lumotlar O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yil 19-iyundagi PM-378-son buyrug‘i bilan “Ontogenez psixologiyasi. Differensial psixologiya” moduliga kiritilgan (O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy Markazining 2025-yil 16-iyundagi PM-378a-son ma’lumotnomasi). Natijada intellektual rivojlanish omillarining o‘zaro korrelyasion aloqadorligi aniqlashtirilgan.
o‘smirlarning intellektual rivojlanishini ta’minlashda ular bilan vaqt istiqbolida “kelajakni idrok qilish” va qadriyatlar tizimida “kasbga yo‘nalganlik”, “o‘z ustida ishlash”, “yutuqlarga yo‘nalganlik” xususiyatlari muhim ekanligiga asoslanib shaxsiy, emotsional, ijtimoiy va intellektual sohaga integrativ ta’sir etish zarurati isbotlanganligga oid ma’lumotlar O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yil 19-iyundagi PM-378-son buyrug‘i bilan “Ontogenez psixologiyasi. Differensial psixologiya” moduliga kiritilgan (O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy Markazining 2025-yil 16-iyundagi PM-378a-son ma’lumotnomasi). Natijada amaliyotchi psixologlar uchun psixodiagnostika va psixokorreksiya sohasidagi amaliy ma’lumotlar ortishiga erishilgan.