Ахмедов Акмалжон Рустамовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертация иши ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар
Диссертация мавзуси: Базалт ва пўлат толалари билан дисперс арматураланган эгилувчи темир бетон элементларнинг деформацияланувчанлиги, дарзбардошлиги ва мустаҳкамлиги.
Ихтисослик шифри: 05.09.01–Қурилиш конструксиялари, бино ва иншоотлар.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.4.PhD/Т4304.
Илмий раҳбарнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Холмирзаев Саттар Абдужаббарович, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Наманган давлат техника университети.
Илмий кенгаш фаолият кўрсатаётган муассаса номи, Илмий кенгаш рақами: Наманган давлат техника университети, PhD.03/2025.27.12.Т.15.04
Расмий оппонентларнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Мухаммадиев Неъматжон Рахматович, техника фанлари доктори, профессор; Жўраев Бахтиёр Ғуломжонович, техника фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот номи: Қорақалпоқ давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади фибробетондан тайёрланган эгилувчи темир бетон элементларнинг деформацияланувчанлиги, дарзбардошлиги ва мустаҳкамлигини тадқиқ этишдан иборат.
III.Диссертация тадқиқотининг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
экспериментал тадқиқотлар натижасида базалт толалари билан дисперс арматураланган фибробетонларнинг призматик мустаҳкамлик коеффициенти оғир бетонникидан фарқли бўлиб, унинг қиймати Рб/Р=0,85 қабул қилиниши кераклиги асосланган;
базалт ва пўлат толалари билан дисперс арматураланган фибробетоннинг эластиклик модули оғир бетонникидан юқори эканлигини ҳисобга олган ҳолда уни аниқлаш формуласи ишлаб чиқилган;
базалт ва пўлат толалари билан дисперс арматураланган эгилувчи темир бетон элементларнинг дарзбардошлигини ҳисоблаш такомиллаштирилган;
базалт ва пўлат толалари билан дисперс арматураланган эгилувчи темир бетон элементларнинг солқилигини ҳисоблаш формуласи ишлаб чиқилган;
тажриба синовлари ва назарий ҳисоблашлар натижаларига асосланиб, базалт ва пўлат толаларини оптимал нисбатларда биргаликда қўлланилиши орқали дисперс арматураланган фибротемирбетон тўсинларнинг дарзбардошлиги оддий бетондан тайёрланган темир бетон тўсинларга нисбатан 1,4÷1,8 мартага юқори экани аниқланган ва илмий жиҳатдан асосланган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Базалт ва пўлат толалари билан дисперс арматураланган эгилувчи темирбетон элементларнинг деформацияланувчанлиги, дарзбардошлиги ва мустаҳкамлиги бўйича олинган илмий натижалар асосида:
базалт ва пўлат толалари билан дисперс арматураланган фибробетон ва фибротемирбетон, “Жийдакапа индустрй” МЧЖ қурилиш ишлаб чиқариш корхонасида жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хоʻжалиги вазирлигининг 2025 йил 27-декабрдаги 34-06/15520-сонли маълумотномаси). Натижада базалт толалари билан дисперс арматуралаш жараёнида мустаҳкамликни ортишига ва шу билан бирга намуналарнинг сиқилишдаги мустаҳкамлигини оʻртача 38,5% га ортишига эришилган;
фибробетондан тайёрланган эгилувчи темир бетон конструксияларнинг деформацияланувчанлиги, дарзбардошлиги ва мустаҳкамлигини ҳисоблаш дастури “Юксалиш қурилиш лойиҳа ишлари” МЧЖ лойиҳалаш ишларига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хоʻжалиги вазирлигининг 2025 йил 27-декабрдаги 34-06/15520-сонли маълумотномаси). Натижада лойиҳалаш ва ҳисоблаш жараёнларига сарфланадиган меҳнат сарфи ва вақтни 12% гача тежалишига эришилган;
базалт толаларининг бетон буюм матрицасида тенг тақсимланишини аниқлаш ДФ ҳисоблаш дастури “Наманган вилояти қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги бош бошқармаси” ишлаб чиқариш жараёнига жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хоʻжалиги вазирлигининг 2025 йил 27-декабрдаги 34-06/15520-сонли маълумотномаси). Натижада лойиҳалаш ва ҳисоблаш ишларини бажариш вақти 10–20 % га қисқартирилди, бетон ва арматура сарфининг оптималлаштирилиши ҳисобига материал тежамкорлиги 8–12 % га тежалишига эришилган.