Маннопов Бехзод Абдумаликовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Пахта толасини халқаро классификасия бўйича микронейр кўрсаткичи, пишиб этилганлиги ва чизиқли зичлигини ўлчайдиган универсал приборини ишлаб чиқиш”
05.06.02 – “Тўқимачилик материаллари технологияси ва хомашёга дастлабки ишлов бериш ихтисослиги” (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.2.PhD/Т5700
Илмий рахбар: Ахмедов Акмал, техника фанлари номзоди, катта илмий ходим.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Толали экинлар илмий тадқиқот институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: “Толали экинлар илмий тадқиқот институти” DSc.08/2025.27.12.Т.14.01
Расмий оппонентлар: Толали экинлар илмий тадқиқот институтиидан техника фанлари доктори, профессор Джамолов Рустам Камолидинович, “Тошкент амалий фанлар университетидан техника фанлари бўйича фалсафа доктори Маруфханов Бекзадхан Хайруллаевич
Этакчи ташкилот: Ўзбекистон табиий толалар илмий-тадқиқт институти
II. Тадқиқотнинг мақсади: Пахта толасининг микронейр кўрсаткичи, пишиб етилганлиги ва чизиқлик зичлигини ўлчайдиган замонавий энергия ва ресурстежамкор мобил шароитда олиб юрадиган акустик универсал приборини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
пахта толасининг микронейр кўрсаткичи, пишиб етилганлик коеффисиенти ва чизиқли зичлигини бир вақтнинг ўзида аниқлаш имконини берувчи акустик усулга асосланган энергия ва ресурстежамкор универсал прибор ишлаб чиқилиб, кўрсаткичларини ўзаро боғлиқлигини акс эттирувчи жадвал тузилган;
пахта толаларининг акустик ҳаракатини ифодаловчи дифференциал тенглама ишлаб чиқилиб, унинг асосида микронейр кўрсаткичини баҳолашнинг математик модели яратилган;
турли частоталар таъсирида акустик камерада амплитуда ва энергия тақсимланишининг ўзгариш қонуниятлари аниқланиб, ўлчаш аниқлигини таъминловчи камеранинг расионал геометрик параметрлари асосланган;
универсал приборнинг асосий технологик параметрлари (ишчи камера ҳажми, намуна массаси, акустик сигнал частотаси ва ўлчаш вақти) кўп омилли экспериментлар асосида оптималлаштирилган ва юқори аниқликда ўлчаш режимлари белгиланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши: Пахта толасининг сифат кўрсаткичларни аниқлаш учун замонавий универсал прибор ишлаб чиқиш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
универсал приборни пахта тўқимачилик кластерлари тизимидаги “Боёвут Cоттон Техтиле” МЧЖ га қарашли пахта тозалаш корхонаси ва тўқимачилик фабрикаларига жорий қилинган. (“Ўзбекистон пахта-тўқимачилик кластерлари” уюшмасининг 2026 йил 4 июндаги №02/22-26-сонли маълумотномаси). Натижада приборнинг ресурстежамкорлиги корхонада бугунги кундаги приборга нисбатан 96,9% ни, энергия тежамкорлиги эса 85,7 % ни таъминлашга эришилган. Таклиф этилаётган приборнинг иш унумдорлиги корхонадагига нисбатан 1,0 баробар юқори бўлишига эришилган.