Сой Герасим Николаевичнинг
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Тери хомашёсидан намликни сиқиб чиқарувчи машиналарни такомиллаштириш ва инновацион технологиярларнинг илмий ва амалий асослари” мавзусидаги диссертация ишини 05.02.03 – “Технологик машиналар. Робототехника, мехатроника ва робототехника тизимлар” (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам:B2023.1.DSc/Т589.
Илмий маслаҳатчи: Бахадиров Гайрат Атаханович, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент тўқимачилик ва енгил саноат институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент тўқимачилик ва енгил саноат институти, DSc.03/2025.27.12.Т.21.01.
Расмий оппонентлар: Шин Илларион Георгиевич, техника фанлари доктори, профессор; Мухаммадиев Давлат Мустафаевич, техника фанлари доктори, профессор; Ибрагимов Фарход Хайруллаевич, техника фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Наманган давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: терининг реологик моделини, коън ярим маҳсулотидан намликни янада самарали чиқариш учун сиқиш технологиясини ва валли сиқув машинасини такомиллаштириш ва уларни эксперементал асослашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
чармнинг реологик параметрларини, шунингдек, терига механик ишлов бериш технологик машиналарининг ишчи параметрларини математик жиҳатдан аниқроқ тавсифлаш имконини берувчи капилляр толали материалларнинг деформацион инертлик коеффициенти параметрларини аниқлаш усули ва қурилмалари ишлаб чиқилган;
чарм -ярим тайёр маҳсулотини ишлов бериш зонасига узатиш тезлигини бошқариш орқали турли қалинликдаги ишлов бериладиган чармлар диапазонини сезиларли даражада кенгайтириш имконини берадиган, ишлов бериш тезлиги автоматик бошқариладиган валли машина ишлаб чиқилган;
плиткали пресслар ёрдамида намликни йўқотиш жараёнини ўртача 15 фоизга оширадиган чарм ярим тайёр маҳсулотлари орасидаги намликни чиқаривчи материалнинг таъсири асосланган;
чармнинг реологик параметрларини аниқроқ тавсифлаш имконини бериыр, бу эса ўз навбатида терига механик ишлов бериш, технологик машиналарининг ишчи параметрларини ҳисоблашнинг муҳандислик усуллари ишлаб чиқиш имконини берувчи деформацион инертлик коеффициенти кўринишидаги реологик параметр орқали ифодаланадиган чарм ярим тайёр маҳсулотининг такомиллаштирилган реологик модели тенгламаси келтириб чиқарилган;
турли қопламали сиқиш валлари жуфтликлари, сиқиш босими ва ўтказиш тезлигининг чарм ярим тайёр маҳсулотидан сиқиб чиқариган намлик миқдорига таъсири аниқланган;
қатламлари орасига параметрлари чарм ярим тайёр маҳсулотидан намликни сиқиб чиқаришда машина унумдорлигини икки мартагача ошириш имконини берадиган намликни чиқаривчи ЛАШ материаллари ўрнатилган кўп қатламли чарм ярим тайёр маҳсулотлари учун чиқарилган намлик миқдорининг сиқиш валларининг босимига ва ўтказиш тезлигига боғлиқлигининг математик моделлари олинган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши: Коън ярим маҳсулотларини сиқиш ва пресслаш жараёнини такомиллаштириш, шунингдек, суюқликни сиқиб чиқарувчи валли машиналар конструксияларини яхшилаш боъйича муаммоларни оърганиш асосида:
деформация инерсиясининг реологик параметрини аниқлаш усулига ОъзР Адлия Вазирлиги қошидаги Интеллектуал Мулк Агентлигидан ихтирога патент олинган (ИАП №05761, 2019 й.);
коън ярим маҳсулотларидан суюқликни сиқиб чиқариш усули ва қурилмаларига ОъзР Адлия Вазирлиги қошидаги Интеллектуал Мулк Маказининг ихтиро ва фойдали моделга патентлар олинган (№ИАП 04451,2011г.; №ФАП 00732, 2012 й.; №ИАП 04458, 2012 й.; №ФАП 01735, 2021 й.; №ФАП 01763, 2022 й, ; №ИАП 06957, 2022 й.; №ИАП 06958, 2022 й.; №ИАП 07074, 2022 й.);
тери хомашёсидан намликни сиқиб чиқарувчи машиналарни такомиллаштириш ва инновацион технологиялари Фарғона вилояти Қўқон шаҳридаги “Премиум Леатҳер” МЧЖ ва “ГОЛД ЛЕАТҲЕР ЭХПОРТ ИМПОРТ” МЧЖ корхоналарида жорий этилган. (“Ўзчармсаноат” уюшмасининг 2025-йил 24 - декабрдаги 01-07/3471-сонли маълумотномаси). Натижада, ярим тайёр маҳсулотлардан намликни механик равишда олиб ташлаш билан 2 баробар ва ундан юқори маҳсулдорлик билан валли машинани ишлаб чиқиш имконияти пайдо бўлди ва эгаллаб олинган ишлаб чиқариш майдонини 2 баробар камайтириш имконияти яратилган.