Сайдалиева Лаззат Мухтарали қизининг
фалсафа доктори (PhD) ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Аксиологик ёндашувлар асосида мигрант талабаларда шахсий қадриятларни шакллантиришнинг педагогик асослари”, 13.00.01 – Педагогика назарияси. Педагогика таълимотлар тарихи.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.1.PhD/Ped317
Илмий тадқиқот иши бажарилган муассаса номи: Гулистон давлат университети.
Илмий раҳбар: Ҳоликулова Феруза Хасановна,  педагогика фанлари доктори (DSc), доцент.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Алфраганус Университй, PhD.03/2025.27.12.Ped.31.01
Расмий оппонентлар: филология фанлари доктори (DSc), доцент Эшонкулова Сурайё Исомиддиновна; педагогика фанлари боъуисҳа фалсафа доктори (PhD), Эшонжонов  Бобир Зафаржонович
Етакчи ташкилот: Бухоро давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади аксиологик ёндашувлар асосида мигрант талабаларда шахсий қадриятларни шакллантиришнинг назарий асосларини аниқлаш,  тарбия фани мисолида амалиётга ё'налтирилган методикасини  ишлаб чиқиш ва такомиллаштиришдан  иборат. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
Шахсга йўналтирилган ва аксиологик ёндашувлар интеграцияси орқали шахсий қадрият (ватанпарварлик, бағрикенглик, ўзаро ҳурмат, масъулият, меҳнацеварлик, ҳалоллик, адолат)лар консепсиясининг моҳияти, таркибий элементлари (билим, муносабат, э'тиқод, қобилият, кўникма, малака) ва функсиялари аниқланган ҳамда мигрант талабаларда шахсий қадриятларни шакллантиришнинг дидактик имкониятлари (интерфаол методлар, кейс-стади технологияси, лойиҳа ишлари, муаммоли та'лим, ахборот технологиялари) илмий адабиётларни комплекс таҳлил қилиш асосида ўрганилган;
Аксиологик ёндашувлар асосида мигрант талабаларда шахсий қадриятларни шакллантиришда диагностика воситалари (Счwартз қадриятлари тести, Рокеач қадриятлари тести, Аллпорт-Вернон-Линдзей тести, М.Рокеачнинг қадриятлар индекси тестлари) ни тарбия фанига интеграциялаш асосида ижтимоий кейслар ("Маданий интеграция ва қадриятлар то'қнашуви" номли кейс, "О'заро тушуниш ва қадриятлар" номли кейс, "Мигрант талабаларнинг маданий идентификацияси" номли кейс, "Қадриятлар ва ижтимоий мослашув" номли кейслар), лойиҳа ишлари ("Қадриятлар орқали о'заро тушунишни ривожлантириш", "Маданий интеграция жараёнида қадриятларни о'рганиш", "Мигрант талабаларнинг ижтимоий адаптацияси" мавзусидаги лойиҳа ишлари) ишлаб чиқилган;
Мигрант талабаларнинг шахсий қадриятлари (ватанпарварлик, бағрикенглик, ўзаро ҳурмат, масъулият, меҳнацеварлик, ҳалоллик, адолат)ни шакллантиришда аксиологик ёндашувларнинг назарий-методологик асослари (қадриятлар назарияси, шахсга йўналтирилган ёндашув, маданиятлараро мулоқот назарияси, ахлоқ фалсафаси) уларнинг таълим жараёнидаги ўрни ва аҳамияти ҳамда бир давлат ҳудудидаги мигрант талабаларнинг муаммолари (маданий мослашув, тил билиш даражаси, ижтимоий адаптация, ўқув жараёнига қўшилиш каби муаммолари) таҳлили асосида мигрант талабаларда шахсий қадриятларни шакллантиришнинг функионал  модели ишлаб чиқилган; 
Мигрант талабаларда шахсий қадриятларни шакллантириш мазмуни, тамойиллари (шахсга йўналтирилганлик, фаоллик, ижтимоийлашув, интеграциялашув, аксиологиклик)и, психологик омиллари (мотивация, ўзини ўзи англаш, эмоционал интеллект, ижтимоий кўникмалар) аниқлаштирилиб, ҳамкорлик педагогикаси асосида талаба ва ўқитувчилар ўртасидаги муносабат, оилавий муҳит, мета та'лим (ўзини ўзи бошқариш, ўзини ўзи баҳолаш, танқидий фикрлаш, муаммоли вазиятларни ҳал қилиш), тенгдошлар билан боғлиқ жараёнларда эмпатик таълим экотизмини шакллантириш асосида рефлексив машқлари (“Менинг салбий одатларим”, “Агар мен билим олсам”, “Менинг шахсий қадриятим таҳлили”, “Муҳокама қиламиз” мавзуларида), ҳамда лойиҳа методикаси (“Шахсий қадриятларим; “қадриятлар ҳақида суҳбат”; “Менинг қаҳрамоним”; “Қадриятлар орқали етакчилик” мавзуларида) ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши: Аксиологик ёндашувлар асосида мигрант талабаларда шахсий қадриятларни  шакллантиришнинг назарий асосларига доир олинган тадқиқот натијалари аѕоѕида:
шахсга йўналтирилган ва аксиологик ёндашувлар интеграцияси орқали шахсий қадрият (ватанпарварлик, бағрикенглик, ўзаро ҳурмат, масъулият, меҳнацеварлик, ҳалоллик, адолат)лар консепсиясининг моҳияти, таркибий элементлари (билим, муносабат, э'тиқод, қобилият, кўникма, малака) ва функсиялари аниқланган ҳамда мигрант талабаларда шахсий қадриятларни шакллантиришнинг дидактик имкониятлари (интерфаол методлар, кейс-стади технологияси, лойиҳа ишлари, муаммоли та'лим, ахборот технологиялари) илмий адабиётларни комплекс таҳлил қилиш асосида олинган хулосалардан Марказий Осиё атроф-муҳит ва иқлим ўзгаришини ўрганиш университети (Греен Университй)да амалга оширилган АЛ-9224094160-сонли “Интеграцион жараёнларни ривожлантириш шароитида Ўзбекистон Республикаси ҳудудларининг барқарор иқтисодий ўсиш стратегиясини шакллантириш”  номли халқаро грант лойиҳасини амалга оширишда фойдаланилган. (Тошкент давлат Иқтисодиёт университети ҳузуридаги“ Ўзбекистон иқтисодиётини ривожлантиришнинг илмий асослари ва муаммолари” илмий-тадқиқот марказининг 2026-йил 14-майдаги 21-сонли маълумотномаси) Натижада, мигрант талабаларда ўз-ўзини англаш, ижтимоий муҳитга мослашиш ва ижобий хулқий стратегияларни шакллантириш жараёнини илмий асосда ташкил этишга имкон берган; 
аксиологик ёндашувлар асосида мигрант талабаларда шахсий қадриятларни шакллантиришда диагностика воситалари (Счwартз қадриятлари тести, Рокеач қадриятлари тести, Аллпорт-Вернон-Линдзей тести, М.Рокеачнинг қадриятлар индекси тестлари) ни тарбия фанига интеграциялаш асосида ижтимоий кейслар ("Маданий интеграция ва қадриятлар то'қнашуви" номли кейс, "О'заро тушуниш ва қадриятлар" номли кейс, "Мигрант талабаларнинг маданий идентификацияси" номли кейс, "Қадриятлар ва ижтимоий мослашув" номли кейслар), лойиҳа ишлари ("Қадриятлар орқали о'заро тушунишни ривожлантириш", "Маданий интеграция жараёнида қадриятларни о'рганиш", "Мигрант талабаларнинг ижтимоий адаптацияси" мавзусидаги лойиҳа ишлари) ишлаб чиқилган методик ёндашувлардан Жиззах давлат политехника институти илмий тадқиқот режасининг ОТ-Ф1-049 рақамли  “Талабаларга ассертив хулқни шакллантиришнинг ижтимоий-психологик хусусиятлари” амалий лойиҳасини амалга оширишда фойдаланилган (Жиззах давлат политехника институти 2026-йил 14-майдаги № 03/-374-291 сонли маълумотномаси). Натижада, мигрант талабаларнинг шахсий қадриятлари мустаҳкамланиши, ижтимоий мослашуви яхшиланиши ва коммуникатив компетенсияси ривожланишига имкон берган;
мигрант талабаларнинг шахсий қадриятлари (ватанпарварлик, бағрикенглик, ўзаро ҳурмат, масъулият, меҳнацеварлик, ҳалоллик, адолат)ни шакллантиришда аксиологик ёндашувларнинг назарий-методологик асослари (қадриятлар назарияси, шахсга йўналтирилган ёндашув, маданиятлараро мулоқот назарияси, ахлоқ фалсафаси) уларнинг таълим жараёнидаги ўрни ва аҳамияти ҳамда бир давлат ҳудудидаги мигрант талабаларнинг муаммолари (маданий мослашув, тил билиш даражаси, ижтимоий адаптация, ўқув жараёнига қўшилиш каби муаммолари) таҳлили асосида ишлаб чиқилган хулоѕалардан “Глобал дунёда фан ва таълимдаги инновацион ривожланишнинг омиллари консепсиясини яратиш” номли 2023–2026 йилларга мўлжалланган КЗХ-4779-11 рақамли фундаментал халқаро грант лойиҳасини амалга оширишда фойдаланилган (Қозоғистон Республикаси Аҳмад Яссавий номидаги халқаро Турк университетининг 2026-йил 14-майдаги маълумотномаси) Натижалар мигрант талабаларда ассертив хулқни шакллантиришжараёнининг самарадорлигини оширишга хизмат қилган;
Мигрант талабаларда шахсий қадриятларни шакллантириш мазмуни, тамойиллари (шахсга йўналтирилганлик, фаоллик, ижтимоийлашув, интеграциялашув, аксиологиклик)и, психологик омиллари (мотивация, ўзини ўзи англаш, эмоционал интеллект, ижтимоий кўникмалар) аниқлаштирилиб, ҳамкорлик педагогикаси асосида талаба ва ўқитувчилар ўртасидаги муносабат, оилавий муҳит, мета та'лим (ўзини ўзи бошқариш, ўзини ўзи баҳолаш, танқидий фикрлаш, муаммоли вазиятларни ҳал қилиш), тенгдошлар билан боғлиқ жараёнларда эмпатик таълим экотизмини шакллантириш асосида рефлексив машқлари (“Менинг салбий одатларим”, “Агар мен билим олсам”, “Менинг шахсий қадриятим таҳлили”, “Муҳокама қиламиз” мавзуларида), ҳамда лойиҳа методикаси (“Шахсий қадриятларим; “қадриятлар ҳақида суҳбат”; “Менинг қаҳрамоним”; “Қадриятлар орқали етакчилик” мавзуларида) асосида ишлаб чиқилган таклиф ва тавсиялардан Ўзбекистон Миллий Телерадиокомпаниясининг  Жиззах вилояти телерадиоканалининг  “Субҳидам” кўрсатуви материалларини тайёрлашда фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий Телерадиокомпаниясининг  Жиззах вилояти телерадиоканалининг 2026-йил 5-январдаги 1/13-10-сонли маълумотномаси). Натижада, аксиологик ёндашувлар асосида мигрант талабаларда шахсий қадриятларни  шакллантириш бўйича олинган хулосалар оммалашишига эришилган;